Бишкекте "Бизнес, экология жана спорт – Ак-Илбирс 2025" аттуу форум өтүп жатат, ал Эл аралык кар барынын күнү менен байланыштуу. Бул күн биринчи жолу быйыл белгиленүүдө, БУУнун Башкы Ассамблеясы тарабынан Кыргыз Республикасынан сунушталган резолюциянын негизинде. Иш-чара бизнес, спорт коомдору жана экологдорду бириктирүү үчүн маанилүү платформа болуп калды, максаты - кар барысын жана өлкөнүн бийик тоолуу экосистемаларын коргоо.
Кыргыз Республикасынын Президентинин тоо региондорун өнүктүрүү боюнча атайын өкүлү, элчи Динара Кемелова катышуучуларды бул маанилүү окуя менен куттуктап, кар барысы кыргыз тоолорунун улуулугунун жана табигый сулуулугунун символу экенин белгиледи.
Кемелова бул күндүн маанилүү этап экенин баса белгилеп, ал Кыргызстандын жана анын өнөктөштөрүнүн демилгеси менен БУУнун Башкы Ассамблеясы тарабынан расмий таанылгандан кийин биринчи жолу белгиленүүдө. Кыргыз Республикасынын Президенти Садыр Жапаров бул демилгелердин башында турат, бул өлкөнүн бардык жарандары үчүн сыймык болуп саналат.
Анын айтымында, кар барысы жалгыз эле сейрек түр эмес, ошондой эле кыргыз элинин маданий идентификациясынын маанилүү аспектин билдирет, адам менен табияттын ортосундагы байланыштын белгиси. Президенттин жарлыгы боюнча, кар барысы эми Кыргызстандын улуттук символу болуп калды.
"Бул кооз жаныбарды сактоо - бул келечек муундар үчүн жашоону, туруктуулукту жана тең салмактуулукту сактоо", - деп белгиледи ал.
Кемелова ошондой эле Кыргызстан кар барысын жана анын экосистемаларын коргоо боюнча Глобалдык программа (GSLEP) демилгечиси жана 2017-жылдагы Бишкек декларациясынын автору экенин белгиледи, ал бул түрдүн жашаган 12 өлкөнү бириктирет. Бул жылдын июнь айында Ысык-Көлдө GSLEP башкаруучу комитетинин тогузунчу жыйыны өтүп, кар барысын коргоо боюнча биргелешкен аракеттер талкууланып, 2025-жылга чейин приоритеттер аныкталды.
Ал Кыргыз Республикасынын Табигый ресурстар, экология жана техникалык көзөмөл министрлигине, ошондой эле эл аралык өнөктөштөргө - ПРООН, ЮНЕП, ГЭФ, GSLEP, NABU жана Дүйнөлүк банкка биоалуулулукту сактоо жана тоолуу экосистемаларды климаттык өзгөрүүлөргө адаптациялоо боюнча активдүү катышуусу үчүн ыраазычылык билдирди.
Мындан тышкары, Кемелова NABUнын колдоосу менен Кеминде жапайы жаныбарларды реабилитациялоо жана экологиялык билим берүү борборунун ачылышы тууралуу маалымдады жана кар барысынын экологиялык музейин түзүүнү сунуштады, ал балдар жана туристтер үчүн билим берүүчү платформа болуп, коомдун экологиялык маалымдуулугун жогорулатууга жардам берет.
"Сейрек жаныбарларды коргоо тоо региондорун өнүктүрүү боюнча беш жылдык аракеттердин маанилүү бөлүгүн ээлейт. Биз ошондой эле борбордук Азиядагы кар барысы жана архар сыяктуу флора жана фаунасынын негизги түрлөрүн коргоо, ошондой эле жапайы жаратылышты сактоо үчүн экологиялык коридорлорду түзүүгө көңүл бурабыз", - деп кошумчалады Кемелова.
Сөзүнүн соңунда элчи Кыргызстан эл аралык аренада тоолордун жана кар барысынын үнү болуп калууну уланта турганын, адам менен табияттын гармонияда жашоосун, туруктуу келечекке умтулушун белгиледи.
"Бул күн тоолуу экосистемаларды коргоо, эл аралык кызматташтык жана биздин жапайы дүйнөгө болгон жалпы жоопкерчилигибизди түшүнүү боюнча аракеттерге күчтүү түрткү болсун", - деп жыйынтыктады Кемелова.
