Кыргызстандын Улуттук банкы (НБ КР) финансылык маркетплейстердин ишин жөнгө салуу үчүн жаңы эрежелердин долбоорун жарыялады. Бул документ API үчүн бирдиктүү технологиялык стандарттарды киргизүүнү, ошондой эле колдонуучулардын жеке маалыматтарын коргоону күчөтүүнү сунуштайт.
Жаңы нормалар 2022-жылдагы күчүндө болгон эрежелерди алмаштырат жана операторлорду "бирдиктүү терезе" аркылуу каттоонун ачык шарттарын камсыздайт. Бул тууралуу НБ КРдин маалымат кызматы билдирди.
Жалпы талкууга НБ КРдин башкармалыгынын "Кыргыз Республикасында финансылык платформаларды (маркетплейстерди) түзүү жана иштөө эрежелерин бекитүү жөнүндө" жобосунун долбоору коюлду.
Сунушталган эрежелер өлкөдөгү платформаларда финансылык кызматтарды иштеп чыгуу жана кеңейтүү үчүн так регламенттерди орнотууга багытталган. Документтин негизги максаттары:
финансылык платформалар үчүн туруктуу, ачык жана коопсуз нормативдик базаны камсыздоо;
финансылык рынокто атаандаштык чөйрөнү стимулдаштыруу;
финансылык кызматтарды пайдалануунун укуктарын жана кызыкчылыктарын коргоо.
"Бул долбоордун максаты санариптик финансылык технологиялардын ылдам өнүгүшүнө жана финтех чечимдеринин колдонулушунун кеңейишине жооп берүү болуп саналат, бул антифрод системаларына, санариптик документтерге өтүүгө жана жеке маалыматтарды коргоого болгон талаптарды камтыйт. Ошондой эле документ финансылык платформалардын операторлорун каттоодо мөөнөттөрдү жана баш тартууларды жөнгө салууда боштуктарды жоюу үчүн иштелип чыккан," - деп айтылат долбоордун түшүндүрмө жазуусунда.
НБ КРдин башкармалыгы төмөнкү чечимдерди кабыл алды:
Кыргызстанда финансылык платформаларды (маркетплейстерди) түзүү жана жөнгө салуу эрежелерин бекитүү;
2022-жылдын 2-июнунда кабыл алынган маркетплейстер аркылуу финансылык кызматтарга кирүүнү жөнгө салган мурдагы токтомду жокко чыгаруу.
Кыргыз Республикасында "Нормативдик укуктук актылар жөнүндө" мыйзамдын 17-беренесинин 1-бөлүгүнө ылайык, жаңы жобо "Кыргыз Республикасында финансылык платформаларды (маркетплейстерди) түзүү жана жөнгө салуу эрежелери" деген аталышта жаңыланган редакцияда сунушталууда.
Документ төмөнкүлөрдү камтыйт:
финансылык платформалардын операторлоруна болгон талаптар;
НБ КР документтерин карап чыгуу процедуралары жана мөөнөттөрү;
платформалардын операторлорун каттоодо же каттоодон баш тартуу үчүн негиздер.
Бул өзгөртүүлөр финансылык платформалардын ишинин ачыктыгын жогорулатууга жана алардын натыйжалуулугун баалоону жакшыртууга багытталган.
"Документке ылайык, финансылык платформалардын операторлору тарабынан маалыматты ачыктоо боюнча талаптар да орнотулат, бул колдонуучулардын маалымдуулугун жогорулатат жана финансылык сектордогу мындай платформаларга болгон ишенимди бекемдейт," - деп баса белгиленет түшүндүрмө жазуусунда.
API стандарттарына, финансылык кызмат көрсөтүүчүлөр менен өз ара аракеттенүү үчүн зарыл болгон стандарттарга өзгөчө көңүл бурулат.
"Учурдагы API талаптары жетиштүү деңгээлде такталган эмес. Бул операторлордун интеграция интерфейстерин негизги деңгээлде камсыз кылуусуна алып келет. Мындай абал финансылык мекемелер менен кызматташууга тоскоолдук кылат, системалардын шайкештигин төмөндөтөт жана финансылык кызматтардын масштабдануусун чектейт. Бирдиктүү API стандарттарын киргизүү интеграцияга бирдиктүү мамиле түзөт жана кызматтардын сапатын жакшыртат, ошондой эле атаандаштыкты жана инновацияларды жогорулатат," - деп көрсөтүлгөн долбоордо.
Мындан тышкары, кардардын маалыматтарын жана жеке маалыматтарын коргоого өзгөчө көңүл бурулат. Кибер коркунучтардын өсүшүнө байланыштуу финансылык платформалардын операторлору үчүн маалыматтын купуялыгын, бүтүндүгүн жана жеткиликтүүлүгүн камсыз кылуу боюнча талаптар күчөтүлдү. Бул нормаларды киргизүү колдонуучулардын санариптик финансылык кызматтарга болгон ишенимин жогорулатат жана кибер коопсуздук коркунучтарын минималдаштырат.
Долбоордо ошондой эле көрсөтүлгөн:
НБ реестрине финансылык платформалардын операторлорун каттоо үчүн документтерге болгон талаптар;
платформада сунушталган маалыматтык жана финансылык кызматтардын түрлөрү;
платформада финансылык продукттар жөнүндө маалыматты жайгаштырууга болгон талаптар;
финансылык платформадагы маалыматты коргоо боюнча чаралар.
Финансылык платформанын операторы төмөнкү кызматтарды көрсөтө алат:
валюта курстары, кызматтардын түрлөрү, тарифтер жана пайыздык ставкаларды камтыган финансылык продукттар жөнүндө маалымат, ошондой эле келишимдердин алкагында камсыздоочулар арасында шарттарды салыштыруу мүмкүнчүлүгү;
алтын куймаларын сатып алуу жана сатуу кызматтары;
Кыргызстандын мыйзамдарына ылайык финансылык кызмат көрсөтүүчүлөр тарабынан сунушталган башка активдер жөнүндө маалымат.
Бардык акча операциялары кызмат көрсөтүүчү аркылуу гана жүргүзүлөт, платформанын операторунун атынан эмес.
Бул демилгеде каралган маселелер финансылык платформалардын операторлорунун, коммерциялык банктардын, микрофинансылык уюмдардын, төлөм системаларынын жана финансылык рыноктун башка катышуучуларынын ишмердүүлүгүн камтыйт.
Финансылык платформаларды жөнгө салууда эл аралык тажрыйбаны изилдөө универсалдуу стандарттар жок экенин көрсөттү, бирок өлкөлөрдүн санариптешүүгө адаптациялоосуна жардам берүүчү жалпы стратегиялар байкалууда.
Бул нормаларды киргизүү социалдык, экономикалык же укуктук терс кесепеттерге алып келбейт деп белгиленет.
Эзме: banks.kg
