Азамат Нурмат уулу, Кыргызстандык мугалим, быйылкы жылдын апрель айында Түркияда кармалып, жакында мекенине кайтып келди. Бул тууралуу ал 13-декабрда Азаттыкка/Кыргыз редакциясына берген маегинде билдирди.
Нурмат уулу 11-декабрда Стамбулдагы Кыргызстан Республикасынын Генконсулдугунда сүйлөшүүлөр өткөнүн жана бул сүйлөшүүлөрдүн натыйжасында Түркиядан чыгып кеткенин тактады.
Анткен менен, анын иши боюнча соттук териштирүү уланууда жана кийинки отурум 2026-жылдын январь айынын аягына белгиленген. Ал жерде Нурмат уулунун адвокаты гана Түркияда болот.
Мугалимдин кармалышы 20-апрелде Стамбул аэропортунда болгон, ал алты окуучусун Бишкектеги Zeen билим берүү борбору тарабынан уюштурулган эл аралык математикалык олимпиадага Антальяга алып баратканда кармалган.
Анын кармалышынан бир жума өткөндөн кийин, Кыргызстандын тышкы иштер министринин орун басары Алмаз Имангазиев кармалыш «Хизмет» кыймылы менен байланыштуу экенин билдирген, бул кыймыл Түркия тарабынан «фетхуллахисттик террордук уюм» катары классификацияланган.
Кармалган учурда 32 жаштагы Азамат Нурмат уулу «Маариф» эл аралык билим берүү мекемесинде (буга чейин «Сапат» деп аталган) иштеп, Ысык-Көлдөгү Кусейн Карасаев атындагы лицейде математика сабагын окуткан. Ал 2010-жылы Кызыл-Киядагы Исхак Раззаков атындагы лицейди аяктаган, бул лицей да «Сапат» менен байланыштуу болгон, андан кийин Түркиядагы Газиантеп университетинин математика факультетинен диплом алган.
2016-жылдын 15-июлунда Түркияда болгон мамлекеттик төңкөрүш аракетинде 300дөн ашык адамдын өмүрү кыйылган. Түркия бийликтери Фетхуллах Гюленди төңкөрүштү уюштурган деп айыптап, аны АКШдан экстрадициялоону талап кылышкан, анын кыймылын террордук уюм (FETO) деп жарыялашкан. Өзү Гюлен жана анын тарапташтары бул айыптоолорду четке кагып, бийлик төңкөрүштү уюштурганын билдиришкен.
Фетхуллах Гюлен 2024-жылдын октябрында АКШда 83 жашында дүйнөдөн өттү.
2024-жылдын 31-декабрында Кыргызстандагы «Сапат» билим берүү мекемесинин Түркиянын «Маариф» фондуна өткөрүлгөнүн маалым болду. 1-январда «Сапат» фонду бул аракеттин мыйзам бузуу экенин айтып, эл аралык мыйзам боюнча кызыкчылыктарын коргоо үчүн юридикалык чараларды көрөрүн убада кылды.
«Маариф» фонду (Türkiye Maarif Vakfı) 2016-жылы Түркиянын билим берүү министрлиги тарабынан түзүлгөн жана 2021-жылы Бишкекте биринчи мектебин ачкан.
2016-жылы Түркия бийликтери Кыргызстандан Фетхуллах Гюлен менен байланышкан билим берүү мекемелерин жабууну талап кылышкан. Бул эки өлкөнүн ортосундагы мамилелердин суукташына алып келген, Бишкектин түрк лицейлери коркунуч туудурбайт деген билдирүүсүнөн кийин.
2017-жылы бийлик Кыргызстанда 1992-жылдан бери иштеп келген «Себат» билим берүү мекемелеринин аталышын «Сапат» деп өзгөртүү чечимин кабыл алган.
