Быйыл кыргыз милициясы өзүнүн 101 жылдыгын ноябрь айында белгилеп өттү.
Кара-Кыргыз автономиялык облусунда милициянын түзүлгөндүгү тууралуу биринчи маалымат 1924-жылдын 1-ноябрында Ревкомдун административдик бөлүмүнүн начальниги Ибрай Тойчиновдун отчетунда айтылган, анда ал Арумов Аркадий Петровичти милициянын биринчи жетекчиси катары дайындоону сунуш кылган. Ошол күндөн тартып бул дата кыргыз милициясынын негизделген күнү катары эсептелет.
Ош облусунун Ички иштер башкармалыгынын маалыматына ылайык, бул региондогу милициянын биринчи жетекчилеринин бири Жамшитбек Карабеков, Алымбек-Даткындын небереси болгон. 1902-жылы төрөлгөн Данила Васильевич Кордубанын эскерүүлөрүндө, анын үй-бүлөсү Украинадан Орто Азияга көчүп келип, 1914-жылы Ош шаарында жашап калганын баяндаган. Ата-энеси каза болгондон кийин ага Кадырбек Камчыбеков жардам берген, кийин Данил милицияда жана СССРдин мамлекеттик коопсуздук комитетинде кызмат кылган.
Кордубанын өмүрүнүн аягында Жамшитбек жана Кадырбек тууралуу эскерүүлөрүн бөлүшүп, алардын басмачылыкка каршы күрөшүүдөгү маанилүү ролун белгилеп, Харьков облусундагы Васильевка айылына кайтып келген.
Жамшитбек жана анын чөбөрөсү Карыбек Октябрь революциясынан кийин туруктуулукту бекемдөөгө жана Кенеш айыл өкмөтүн түзүүгө чоң салым кошушкан. 20-30-жылдары алар коомчулукта сыйлуу лидерлер болушкан.
1918-жылы Жамшитбек Карабеков Ош революциялык комитетинин административдик бөлүмүнүн начальниги болуп, Эл милициясын жетектеген, ал эми анын кесиптеши Кадырбек Камчыбеков Алайдагы милициянын биринчи жетекчиси болгон. Ал басмачыларга каршы күрөшүү үчүн Гулчин районунда кыргыздардан волонтерлордон турган элдик отряд түзгөн, маанилүү мамлекеттик байланыштарды коргогон.
1931-жылдын жайынан тартып, басмачылык калктын арасында колдоосун жоготуп, бийлик тартипти калыбына келтирип, кыргызстандыктар тынч жашоого киришкен. Бирок саясий репрессиялардын натыйжасында Кадырбек жана Жамшитбек өлтүрүлгөн, алар байманаптардын урпактары катары кабыл алынган. Совет доорунда алардын кыргыз милициясын түзүүдөгү жетишкендиктери байкалган эмес.
1990-жылдан бери Ош облустук милициясынын жетекчилери болуп төмөнкүлөр кызмат кылышкан:
- Абдурахманов Мырзалы — 08.1990-02.1991, милициянын генерал-майору;
- Нурматов Базарбай — 02.1991-04.1994, милициянын генерал-майору;
- Субанбеков Бакирдин — 04.1994-06.1996, милициянын генерал-майору;
- Мавлянов Абдыгапар — 06.1996-12.1996;
- Кайыпов Алыбай — 12.1996-05.1998;
- Ногойбаев Болотбек — 05.1998-11.1999, милициянын генерал-майору;
- Тагаев Рашид — 11.1999-08.2003, милициянын генерал-майору;
- Суталинов Мурат — 08.2003-01.2004, милициянын полковниги;
- Байтиков Алмабек — 30.01.2004-05.2005, милициянын полковниги;
- Маметов Рустам — 05.2005-05.11.2005, милициянын полковниги;
- Байтереков Коңурбек — 05.11.2005-08.2006, милициянын полковниги;
- Майкөзов Касымбек — 08.2006-09.2008, милициянын полковниги;
- Ташкараев Усупбек — 09.2008-13.03.2009, милициянын полковниги;
- Абакиров Болот — 13.03.2009-09.04.2010, милициянын полковниги;
- Капаров Абдылда — 09.04.2010-12.06.2010, милициянын полковниги;
- Суваналиев Өмүрбек — 12.06.2010-22.06.2010, милициянын генерал-майору;
- Усенов Фурхат — 07.2010-04.2011, милициянын полковниги;
- Тагаев Ашым — 04.2011-12.2014, милициянын полковниги;
- Боронов Мурат — 12.2014-04.2018, милициянын полковниги;
- Өмүрзаковмурзаков Сүйүнбек — 02.2013-06.2016, генерал-майор;
- Нурдинов Малик — 19.04.2018-жылдан 2020-жылдын 25-декабрына чейин, генерал-майор;
- Жеңиш Абитов — 2020-жылдын 25-декабрынан 2022-жылдын 27-декабрына чейин, милициянын полковниги;
- Жеңиш Жоробеков — 2022-жылдын 27-декабрынан 2024-жылдын 28-февралына чейин, милициянын полковниги;
- Нурланбек Бурканов — 2024-жылдын 19-мартынан азыркы убакка чейин, милициянын полковниги.
