Ведомстводо белгилегендей, РОП (өндүрүүчүлөрдүн кеңейтилген жоопкерчилиги) системасы — бул өндүрүүчүлөргө жана товарлар менен упаковкаларды импорттоочуларга алардын продукциясын пайдалануу аяктаган соң утилдештирүү боюнча жоопкерчилик жүктөгөн мамлекеттик механизм.
2024-жылдын 19-июнундагы Министрлер кабинетинин № 322 токтомуна ылайык, РОП системасына кирген 24 товар тобунун тизмеси бекитилди.
Бул тизмеге, Табигый ресурстар министрлигинин материалдарына ылайык, аккумуляторлор, автошиналар, майлоочу майлар, пластик, кагаз жана аралаш материалдардан жасалган упаковка, ошондой эле үй техникасы жана башка бир катар буюмдар кирет.
«Аталган товарларды өндүргөн же импорттоочу компаниялар утилдештирүү салыгын төлөөгө милдеттүү. Импорттоочулар Кыргызстанга товарларды алып келген күндөн тартып 15 күндүн ичинде төлөмдү жүргүзүшү керек», - деп белгилешти министрликте.
«Өндүрүүчүлөр болсо салыкты ар кварталда, отчеттук мезгилден кийинки айдын 15-чисына чейин төлөөгө милдеттүү. РОП системасынын ишке ашырылышы мамлекеттик «Экооператор» ишканасы тарабынан жүргүзүлөт», - деп кошумчалашты билдирүүдө.
Утилдештирүү салыгын төлөөдөн түшкөн бардык каражаттар мамлекеттик бюджетке жумшалып, андан кийин калдыктарды кайра иштетүү инфраструктурасын өнүктүрүүгө жана экологиялык таза технологияларды киргизүүгө пайдаланылат.
Проблеманын контексти
2024-жылы Табигый ресурстар, экология жана техникалык көзөмөл министрлигинин басма сөз кызматы Кыргызстанда унааларга, электроникага жана башка товарларга утилдештирүү салыгы киргизилерин билдирген.
Утилдештирүү салыгы товардын жана (же упаковканын) массасын салыктын ставкасына жана калдыктарды кайра иштетүү нормасына көбөйтүү жолу менен эсептелет.
Утилдештирүү салыгынын чөйрөсүнө кирген товарлардын тизмеси өкмөттүн чечими менен бекитилип, төмөнкүлөрдү камтыйт:
- аккумуляторлор (свинцовый жана электр унаалары үчүн);
- унаалар;
- үй техникасы;
- машиналык фильтрлер;
- пластик буюмдар;
- майлоочу майлар;
- аралаш материалдардан жасалган упаковка, анын ичинде картон, резина жана полимерлер;
- электроника;
Утилдештирүү салыгынын суммасын аныктоо үчүн «Утилдештирүү салыгынын ставкасы» колдонулат, ал конкреттүү товарды жыйноо, ташуу жана кайра иштетүү боюнча орточо чыгымдардын негизинде эсептелет.
Утилдештирүү салыгынын көлөмү белгилүү бир товарлардын жана упаковканын кайра иштетүү татаалдыгына жараша өзгөрүп турат. Утилдештирүү салыгын төлөө тартиби Табигый ресурстар министрлиги тарабынан иштелип чыгат жана алдын ала маалыматтар боюнча, учурдагы жылдын аягына чейин кабыл алынат.
Министрлик бул механизмди «РОП принциби» катары мүнөздөп, өндүрүүчүлөрдүн жана импорттоочулардын өз товарлары жана упаковкасы үчүн утилдештирүү салыгын төлөөгө жоопкерчилигин билдирет.
«Жыйналган каражаттар өлкөдөгү калдыктарды башкаруу системасын комплекстүү өнүктүрүүгө, анын ичинде жыйноо, логистика, сорттоо, сактоо, калдыктарсыз технологияларды киргизүү жана утилдештирүү, ошондой эле кайра иштетүү заводдорун курууга, экинчи чийки затты алуу жана продукция өндүрүү, ошондой эле жылуулук жана электр энергиясын алуу үчүн жумшалат», - деп комментарий беришти министрликте.
