Мамлекеттик жана эл аралык уюмдардын өкүлдөрү, студенттер, жаш режиссерлор жана аймактардан келген аял-лидерлерди камтыган жүздөгөн көрүүчүлөр фестивалдын көрсөтүүлөрүнө катышты.
Конкурс программасында 22 документалдык фильм көрсөтүлдү, алардын 14ү жергиликтүү жана 8и чет өлкөлүк. Көрүүчүлөр эл аралык фестивалдарда сыйланган иштерди, анын ичинде «Оскарга» номинацияланган фильмди көрүштү.
Фестивалдын Гран-при сыйлыгына Кения, АКШ, Португалия жана Германияда тартылган «Биздин жер, биздин эркиндик» фильми ээ болду, режиссерлору Мина Нанди жана Зиппи Кимунду. Бул фильм Кениянын жергиликтүү коомдоштуктарынын тарыхый жер укуктарын калыбына келтирүү үчүн күрөшүн изилдейт, жер укугу өзүн-өзү билдирүү, маданий иденттүүлүк жана колониялык мурасынан эркиндик алуу үчүн негизги экенин баса белгилейт.
Эң мыкты эл аралык фильм: «Жолбун жоон» (Канада), ошондой эле «Оскарга» номинацияланган.
Режиссер Ниши Пахуджи тарабынан тартылган бул иш Индиядагы эр жүрөк атанын кызынын укуктарын коргоо үчүн патриархалдык нормаларга каршы турганын баяндайт. Фильм зомбулуктан коргоо укугунун универсалдуулугуна жана системалуу адилетсиздикке каршы жеке каршылык көрсөтүүнүн маанисине көңүл бурат.
Эң мыкты улуттук фильм: «Жол» (Чыйыр) (Кыргызстан).
Режиссер Айбек Байымбетов кыргыз эпосу «Манас» традициясы тууралуу этнографиялык документалдык фильмди Талас облусунун манасчысы Кулмата аркылуу көрсөтөт. Лента эпосту аткаруунун ыйык аспектин ачып, заманбап айтылуу искусствосунда жынысттык теңдиктин маанисин баса белгилейт.
Жюринин атайын сыйлыгы: «Медиха» (АКШ, Ирак).
Режиссер Хасан Освальд ИГИЛдин туткунуна түшүп, калыбына келе жаткан жаш езиддин жеке күндөлүгүн көрсөтөт, бул калыбына келүү укугун жана эл аралык адилеттүүлүккө умтулуусун күбөлөндүрөт.
Эң мыкты жынысттык теңдик боюнча фильм: «Кикофф» (Kickoff) (Испания, Италия).
Документалдык иш, Стефано Обино жана Росер Корелла тарабынан тартылган, Кек-Таш айылындагы аялдар футбол аркылуу өз үнүн табышып, жынысттык стереотиптерге каршы чыгышканын баяндайт. Фильм спорттун аларга күч жана ишеним табууга кандай жардам берерин иллюстрациялайт.
Эң мыкты социалдык, эмгек жана экономикалык укуктар боюнча фильм: «Петяны эмне кылабыз?» (Мартин Трабалика, Чехия).
Лента атасы эки өспүрүмдүн, алардын бири оор аутизмден жабыркаган, жалгыз камкорчу болуп, үй-бүлөнү сактап калуу жана финансылык туруктуулукту камсыз кылуу үчүн күрөшүн көрсөтөт.
Эң мыкты экологиялык укуктар боюнча фильм: «Мен — дарыя, дарыя — мен» (Петер Лом, Нидерланды, Норвегия, Жаңы Зеландия).
Бул фильм Уангануи дарыясынын маорийдик сактоочусунун табият укуктарын жана адамдын айлана-чөйрө менен руханий байланышын изилдегенин баяндайт.
«Прорыв» номинациясы: «Биз үйдөмү?» (Ш. Миракова жана Д. Гусманова, Өзбекстан/Казахстан; Борбордук Азиядагы ромалык коомдордун укуктарын изилдөө) жана «Тоолордун балдары» (Г. Абдыкамилова, Кыргызстан; билим алууга умтулган башталгыч класстагы окуучулардын жашоосу тууралуу фильм).
«Улан улансын» номинациясы: «Иттер» (А. Токтогулова жана К. Жанышов, Кыргызстан).
Фильм өз өмүрүн көчөдө калган иттерге кам көрүүгө арнаган аял тууралуу, аларга карата боорукердик жана жоопкерчилик темаларын көтөрөт.
Эскертүү керек, Эл аралык адам укуктары федерациясынын эксперттери фестивалга катышуу үчүн Кыргызстанга келе алышкан жок, себеби алар түшүндүрмөсүз депортацияланган. 2026-жылы «Бир Дуйно Кыргызстан» командасы адилеттүүлүктү коргоо боюнча өз ишин улантат.
