ДСУнун маалыматына ылайык, балдар жана жаштар, алардын арасында семирүү, диабет, жүрөк-кан тамыр оорулары жана ар кандай рак түрлөрүнүн көбөйүшү байкалган, өзгөчө тобокелдикке кабылат.
Уюм дүйнөнүн өкмөттөрүн таттуу ичимдиктер жана алкоголь продукциясы боюнча салык саясатын күчөтүүгө чакырат. ДСУ зыяндуу товарлардын жеткиликтүү болушуна жол берген төмөн салык контролуна көңүл бурат.
«Сахарды камтыган жана алкоголь ичимдиктеринин рыногу чоң киреше алып келгени менен, мамлекеттер бул каражаттардын болгону кичинекей бөлүгүн алышат. Таттуу ичимдиктерге салыктар 116 өлкөдө колдонулат, бирок көптөгөн жогорку сахардуу продуктылар, мисалы, жемиш соктору жана сүт коктейлдери салыкка алынбайт. Энергетикалык ичимдиктерге салыктар 97 пайыз өлкөлөрдө колдонулат, бул сан 2023-жылдан бери өзгөрбөй жатат», — деп билдирет БУУнун жаңылыктар кызматы, ДСУнун маалыматына таянып.
Доклад ошондой эле алкоголь салыктары 167 өлкөдө колдонулуп жатканын, ал эми 12 мамлекетте спирттүү ичимдиктердин сатылышы толугу менен тыюу салынганын көрсөтөт.
Анткен менен, 2022-жылдан бери көпчүлүк өлкөлөрдө алкоголь же жеткиликтүү болуп калды, же мурдагы бааларын сактап калды, анткени салык ставкалары инфляция жана кирешелердин өсүшүнө жетпей жатат. Кээ бир өлкөлөрдө, кеминде 25 өлкөдө, шарапка кошумча салык салынбайт.
ДСУнун ден соолук көрсөткүчтөрү боюнча директору Этьен Круг алкогольдун жеткиликтүүлүгү зомбулук, жаракат жана оорулардын көбөйүшүнө алып келерин баса белгиледи.
ДСУ дүйнө жүзүндө алкоголь акциздери орточо төмөн деңгээлде калууда: сыра үчүн 14 пайыз жана күчтүү ичимдиктер үчүн 22,5 пайыз. Таттуу ичимдиктерге салыктар да төмөн жана орточо эсеп менен жөнөкөй газдалган суунун баасынан болгону эки пайызды гана түзөт, адатта чектелген товарлардын тизмесин гана камтыйт. Мындан тышкары, аз гана өлкөлөр салык ставкаларын инфляцияны эске алуу менен жөнгө салып, зыяндуу продуктулардын жеткиликтүүлүгүнө өбөлгө түзөт. ДСУ бул багытта салык саясатын кайра карап чыгууну сунуштайт.
Кыргызстанда 2026-жылдан баштап алкоголь акцизинин ставкалары жогорулатылары белгилүү.
