Жакында Күндүн бетинен чыгарылган заряддалган бөлүкчөлөрдүн күчтүү булуту Жерге рекорддук 25 сааттын ичинде жетип, G4 деңгээлиндеги геомагниттик бороонду пайда кылды. Бул көрүнүш ар түрдүү өлкөлөрдүн тургундарына күтүлбөгөн жерлерде түндүк жарыкты байкоого мүмкүнчүлүк берди.
Spaceweather платформасында билдирилгендей, короналдык массаны чыгаруу Күндөн Жерге рекорддук убакытта жетип, орточо үч-төрт күндү салыштырганда кыйла аз убакытты талап кылды.
РАНдын космостук изилдөөлөр институтунда, Күн астрономиясы менен алектенген, Күн желесинин магниттик талаасынын индукциясы тарыхый жогору көрсөткүчтөргө жеткенин белгилешти.
Адистер «бороон» дагы кеминде бир күнгө созулаарын эскертишти, ал эми геомагниттик абалдын толук стабилизациясы эки-үч күндөн кийин гана күтүлүүдө.
Түндүк жарык Европа жана Север Америкадагы ар түрдүү өлкөлөрдө байкалган, айрыкча кээ бир аймактарда бул көрүнүш өтө сейрек кездешет.
Теоретикалык жактан алганда, мындай жарык эффекттери Борбордук Азиянын кээ бир аймактарында, айрыкча региондун түндүгүндө, ачык абада жана түнкү убакта пайда болушу мүмкүн.
Адистер ошондой эле радиобайланышта убактылуу үзгүлтүктөр, GPSтин ишинин начарлашы жана спутниктик системаларга жогорулаган жүк сыяктуу байланышкан кесепеттер жөнүндө эскертишет.
Бул окуянын сейрек деп эсептелишинин себеби
Геомагниттик бороондор күчтүү Күн жарылууларынан кийин пайда болот, ал кезде бөлүкчөлөрдүн булуту жогорку ылдамдыкта Жерге жетип, магнитосферага практикалык түрдө «ударуу» жасайт.
G4.7 деңгээли NOAA (АКШ) тарабынан геомагниттик бороондордун эл аралык шкаласына таандык, ал Күн активдүүлүгүнүн планетанын магнитосферасына тийгизген таасирин баалоо үчүн колдонулат.
Шкала беш категорияны камтыйт:
- G1 — алсыз;
- G2 — орто;
- G3 — күчтүү;
- G4 — оор;
- G5 — экстремалдуу.
4.7 көрсөткүчү учурдагы бороондун экстремалдуу G5 деңгээлине жакын экенин көрсөтүп, ал акыркы жылдардагы эң күчтүү магниттик бороондордун бири болуп, глобалдык геофизикалык кесепеттерге ээ.
