Кыргыз Республикасынын Экономика жана соода министрлигинин ПРООН менен кызматташтыгы өлкөдө уникалдуу мастер-план түзүү методологиясын иштеп чыгуу менен башталды, бул өзүнүн түрүндө биринчи болуп саналат. Бул демилге "Россия жана ПРООН өнөктөштүгүндө билимди башкаруу жана потенциалды жогорулатуу" долбоорунун (III Фаза) колдоосу менен ишке ашырылууда.
Методологияны иштеп чыгуу Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Программасын ишке ашырууга багытталган, ал 2025-2030-жылдар аралыгында өсүүнүн негизги пункттарын түзүү жана өнүктүрүүнү камтыйт. Методология мастер-планды түзүү үчүн стандартташтырылган жакындашууну аныктайт.
Мастер-план — бул аймактык өнүктүрүү үчүн негиз болуп кызмат кылган стратегиялык документ, ал өсүү үчүн негизги пункт үчүн узак мөөнөттүү көрүүнү түзөт. Ал жашоо сапатын жакшыртуу, экономиканы өнүктүрүү жана экологиялык коркунучтарды азайтуу сыяктуу жалпы максаттарды, билим берүү мекемелериндеги орундардын саны, коомдук жайларга жеткиликтүүлүк жана PM2.5 чаң бөлүкчөлөрү менен абанын булганышынын деңгээли сыяктуу конкреттүү жана өлчөнүүчү көрсөткүчтөргө айлантууга мүмкүндүк берет.
Чоро Сейитов, Кыргыз Республикасынын Экономика жана соода министринин биринчи орун басары, региондорду системалуу өнүктүрүү үчүн бирдиктүү методологияны түзүүнүн маанилүүлүгүн баса белгиледи. "Биз ар бир шаар жана аймак өзүнүн келечегин так маалыматтар, жарандардын катышуусу жана туруктуу өсүш үчүн ачык багыттардын негизинде курууга жардам бере турган инструментти иштеп жатабыз", — деди ал.
Мастер-план шаарды жана анын айланасын келечектеги өнүгүүсү боюнча бүтүндүк түшүнүктү камсыздайт. Бул процессте жергиликтүү бийлик органдары, бизнес, НПО, тургундар, эксперттер жана мамлекеттик структуралар маанилүү роль ойнойт. Иштеп чыгуу башынан эле бардык кызыкдар тараптардын пикирлерин эске алуу менен ачык жана инклюзивдүү өтөт. Мастер-план бекитилгенден кийин, анын ишке ашырылышы инвесторлор, жарандар жана өнүктүрүү институттары үчүн ачык жана көзөмөлдөнүүчү болот.
Александра Соловьёва, Кыргызстандагы ПРООНдун туруктуу өкүлү, мастер-план түзүү — бул аймактардын туруктуулугун жана атаандаштыкка жөндөмдүүлүгүн жогорулатууга көмөктөшүүчү эл аралык практика экенин белгиледи. "Биз Кыргыз Республикасына жашоого ыңгайлуу, экологиялык жактан таза жана адилеттүү шаарларды жана коомдорду түзүүгө жардам берүүчү биринчи улуттук методологияны түзүүдө колдоо көрсөтүүгө кубанычтабыз", — деп кошумчалады ал.
Мастер-пландардын маанилүү бөлүгү болуп маалыматтарды геопривязкалоо милдеттүү түрдө кирет, бул пландалган өзгөрүүлөрдү, инфраструктуралык өзгөртүүлөрдү жана өнүгүүнүн приоритеттүү багыттарын визуалдаган кеңири картографиялык материалдарды киргизүүгө мүмкүндүк берет.
Мастер-план түзүүнүн негизги натыйжаларынын бири болуп аймактык өнүктүрүү боюнча комплекстүү долбоорлор болот, алар экономикалык приоритеттерди, транспорт агымдарын, социалдык инфраструктурага болгон муктаждыктарды, турак-жай-коммуналдык системаларды жана экологиялык талаптарды координациялайт.
Мастер-пландарды түзүү Кыргызстандын шаарлары жана айылдык аймактары үчүн ачык, тең салмактуу жана болжолдонгон өнүгүүнү камсыздоонун маанилүү кадамы болуп, туруктуу өсүш жана калктын жашоо сапатын жогорулатуу үчүн бекем негиз түзөт.
