13-октябрь дүйнө тарыхында «Лабубу чокусун» көргөн белгилүү күн болуп калышы мүмкүн. Шанхайда, бул популярдуу плюштуу каарманын он жылдыгына арналган көргөзмөдө, Apple компаниясынын башкы директору Тим Кук өзүнүн фирмалык стилинде — кара водолазка жана көз айнек менен жасалган эксклюзивдүү кукол менен сүрөткө түштү. «Мен аны столума коем», — деп бөлүштү ал China Daily менен.
Кытайдын куколорду чыгарган Pop Mart компаниясынын жетекчилиги акциялардын кескин өсүшүнө кубанган болушу мүмкүн. Бирок бул ийгилик кыска убакытка созулду. Кытайдын социалдык тармактарында Кукка болгон энтузиазмга комментарийлер иронияга толгон: анын оюнчугу «Тимбубу» жана «Лакуку» деп аталды. Батыш өлкөлөрүндө улук техногиганттын колдоосу сатуу өсүшүнө түрткү берүүчүдөн, «өлүм поцелуи» катары кабыл алынат, деп белгилейт Foreign Policy.
Анткен менен, эгерде Labubu өткөөл кызыгуу болуп калса, Pet Rock же Tamagotchi сыяктуу, аны жөн гана дагы бир мода оюнчугу катары эсептебеш керек. Бул чоң көздөрү жана жеңил жылмайышы бар каарман, кытай лидерлери он жылдар бою кыялданган нерсеге жетишти: Батыш маданиятына органикалык кирүү. Labubu азыркы заманда кытай «жумшак күчүнүн» биринчи чыныгы көрүнүшү болуп калды деп айтууга болот. Анын Европа жана АКШдагы вируска окшош популярдуулугу — кытай чиновниктеринин узак убакыт бою жетишүүгө аракет кылган ийгилиги, бирок ийгиликке жеткен эмес.
«Жумшак күчтү» издөөлөр
Көп жылдар бою кытай изилдөө борборлору жана университеттери жумшак күч концепциясын чечүүнү талап кылган кыйын тапшырма катары карашты. Алар Жозеф Найдын теорияларын изилдешти, Голливуд фильмдеринин ийгилик формулаларын талдады жана K-popтун дүйнөлүк маданиятка таасирин изилдешти. Бирок натыйжалар абдан болжолдуу жана алсыз болуп чыкты.
Кытай тилин жана маданиятын жайылтуу үчүн түзүлгөн Конфуций институттары саясий таасирге шектенүүлөрдүн жана айыптоолордун объектиси болуп калды. Мамлекеттик каржылоодогу кино долбоорлору жана миллиондогон долларлар Батыш рынокторунда ийгиликсиз болду. Кытайдын бирден-бир маанилүү маданий экспорту — TikTok — Пекинден алыстап, Батыш ленталарынан кытай контентин алып салганы үчүн ийгиликке жетти.
Кытай саясий чөйрөлөрүндөгү нааразычылык жакшы документтелген. Ван Хунин, азыркы учурда Политбюронун мүчөсү жана Си Цзиньпиндин башкы идеологу, жумшак күч түшүнүгүн Кытайдын саясий дискурсунда биринчи болуп киргизген. 1993-жылы, Жозеф Найдын жумшак күч жөнүндө макаласы жарыяланганынан үч жыл өткөндөн кийин, Ван «Маданият улуттук күч катары: жумшак бийлик» деген аталыштагы макаласын Fudan Journal журналында жарыялады. Ал маданият жумшак күчтүн негизин түзөт жана башка улуттарга таасир эте алат деп белгиледи.
Бир жылдан кийин Ван «салкын согуштан кийинки доордо» «маданий конфликт» суверенитетке аскердик басымдан да олуттуу коркунуч болуп калганын эскертти, «батыш өлкөлөрү дүйнөлүк иштерге таасир этүү үчүн маданий таасирди көбүрөөк колдонуп жатышат» деп көрсөткөн.
[b]Партиялык директивдерден маданий күрөшкө
Бул эскертүү кытай жетекчилиги тарабынан чын жүрөктөн кабыл алынды. 2007-жылы КПКнын XVII съездинде ошол кездеги төрага Ху Цзиньтао «кытай улутунун улуу кайра жаралуусу сөзсүз түрдө кытай маданиятынын гүлдөөсү менен байланыштуу болот» деп белгиледи. Ал жумшак күчтүн маданий компонентин күчөтүүнүн жана кытай маданиятынын мыкты салттарын жайылтуунун зарылдыгын баса белгиледи, Кытайдын эл аралык аренадагы таасирин арттыруу үчүн.
Бул көрсөтмөлөр миңдеген дипломаттардын, илимпоздордун жана кеңешчилердин активдүү ишмердүүлүгүнө алып келди, алардын көпчүлүгү ошол учурда K-доралар жана K-pop аркылуу таасирдүү маданий экспансияны көрсөткөн Түштүк Кореяга кызыгышты.
2024-жылы «Корея поп-музыкасын талдоо: кытай поп-индустриясы үчүн сабактар» деген изилдөөнүн автору: «Бүгүн кытай изилдөөчүлөрү корей толкунунун ийгиликтүү ыкмаларын үйрөнүүнүн зарылдыгын түшүнүшөт» деп жазган.
Анткен менен, кытай илимпоздору 52 миллион калкы бар өлкө өзүнүн поп-маданиятын глобалдык көрүнүшкө айлантууга кантип жетишкенин, ал эми 1,4 миллиард калкы бар цивилизациянын андайга жетпегенин түшүнүшкөн жок?
Пекин жумшак күч формулаларын акылга сыярлык, «план боюнча» чыгарууга аракет кылганы туура эмес болду. Чыныгы маданий жомокту буйрук менен же формула менен эсептөө мүмкүн эмес. Жумшак күч аудитория менен чын жүрөктөн жана эмоционалдык байланышты түзүүдөн келип чыгат.
[b]Сценада Labubu — коркунуч жана плюштуу жандын аралашмасы
Гонконгдук сүрөтчү Кейсинг Лун тарабынан түзүлгөн бул каарман 2024–2025-жылдардын негизги коллекциялык хитине айланып, көптөгөн белгилүү адамдардын жүрөгүн багынтты, бардык нерсе бир эле учурда кездешкен кыялдагыдай.
Парадоксалдуу, бирок Labubu'nun популярдуулугун баштаган K-pop жылдызы болду. 2024-жылы апрелде Blackpink тобунун мүчөсү Лиса чоң Labubu куколу жана анын сүрөтү бар брелоктор менен Louis Vuitton сумкасында сүрөткө тартылган.
Мындан кийин Батыш шоу-бизнесинде чыныгы кызыгуу толкуну башталды. Рианна, Дуа Липа жана Ким Кардашьян Labubu менен пайда боло башташты; Дэвид Бекхэм кызы Харперден белек катары оюнчукту алды; Мадонна 67 жашка толгон күнүн Labubu формасындагы чоң торт менен белгиледи; Леди Гага жеке куколду алып, «GaBuBu» деп аталды; ырчы Лиззо куколу жөнүндө ыр жазды, ал эми дизайнер Марк Джейкобс Labubu формасындагы AirPods үчүн чехол чыгарды.
