Кыргызстандын агропромышленный комплексин өнүктүрүү ассоциациясы ОсОО «Риха» компаниясы тууралуу акыркы убактыларда тарап жаткан сөздөргө байланыштуу жарандарга, мамлекеттик структуралардын өкүлдөрүнө жана массалык маалымат каражаттарына кайрылуу жасады.
2026-жылдын 19-январында КР Жогорку Кеңешинин бюджет, экономика жана ишкердик боюнча комитетинин жыйынында ОсОО «Риха» компаниясынын «лицензиясы алынып салынды», «аккредитациясы туура өтпөдү» жана «Халал» стандарттарынын бузулушу мүмкүн экендиги тууралуу билдирүүлөр айтылды. Бул маалыматтар массалык маалымат каражаттарында тез арада тарап, коомчулукта чоң резонанс жаратты жана компаниянын репутациясына терс таасир этти.
Ошондуктан Ассоциация бул кырдаал боюнча түшүндүрмөлөрдү берүү маанилүү деп эсептейт.
1) Учурда ОсОО «Риха» расмий билдирүүлөрдү алган жок (каттар, буйруктар же чечимдер) КР Экономика жана коммерция министрлигинен же башка ыйгарым укуктуу органдардан кандайдыр бир документтердин алынышы, бузулуулар же ишмердүүлүгүнө чектөөлөр боюнча.
2) Терминдерди туура колдонуу керек. Сосиска жана эт азыктарын өндүрүү жана сатуу лицензиялоого жатпайт, ал эми жеке өндүрүш ишканалары мамлекеттик аккредитациядан өтпөйт, анын ордуна продукциянын сертификатталуу процедуралары колдонулат.
3) «Халал» мыйзамдуу сертификаттоо болуп саналат, жана ОсОО «Риха» учурда Кыргыз Республикасынын жана Казакстан Республикасынын ыйгарым укуктуу уюмдары тарабынан берилген күчүндө сертификаттарга ээ, анын ичинде:
4) Аккредитацияланган мекемеде жүргүзүлгөн лабораториялык изилдөөлөр ОсОО «Риха» продукциясында свинина ДНКсынын жоктугун аныктаган, бул тиешелүү сыноо протоколдору менен тастыкталган.
Ассоциация текшерилбеген маалыматтарды расмий түшүндүрмөлөрсүз таратуу конкреттүү компанияга гана эмес, бүтүндөй кайра иштетүү тармагына зыян келтирерин баса белгилейт. Улуттук өндүрүүчүнү колдоо жана кайра иштетүүнү өнүктүрүү боюнча мамлекеттик саясаттын шарттарында, мындай окуялар керектөөчүлөрдүн жана өнөктөштөрдүн ишенимин жоготууга алып келет.
Кыргыз Республикасынын агропромышленный комплексин өнүктүрүү ассоциациясы айыл чарба, өндүрүш кайра иштетүү жана өлкөдөгү өндүрүүчүлөрдүн маалыматтык чөйрөсүндө кырдаалды дайыма көзөмөлдөп турат. Мурда Ассоциация так эмес же бурмаланган коомдук интерпретациялар коомдук басымга жана бизнеске жана бүтүндөй тармакка репутациялык коркунучтарга алып келген учурларга туш болгон. Ошондуктан Ассоциация мындай кырдаалдардын фактикалык жана юридикалык аспекттерин убагында түшүндүрүү зарылдыгын белгилейт, аларды кайрадан болтурбоо үчүн.
Мындай маселелердеги репутациялык коркунучтар ички рынок менен чектелбестигин жана кандайдыр бир туура эмес коомдук түшүндүрмөнүн тез арада коңшу рынокторго жайылып, өлкөнүн тамак-аш жана кайра иштетүү өнөр жайы үчүн терс фон түзөөрүн белгилөө маанилүү.
Ассоциация бардык талкуу катышуучуларын жоопкерчиликтүү мамиле кылууга жана маалыматты расмий документтер жана текшерилген экспертизалардын натыйжалары болгондо гана жарыялоого чакырат.
Ассоциация мамлекеттик органдарга да кайрылып:
КРнын АПК Ассоциациясы адилеттүү ички өндүрүүчүлөрдү коргоону улантат жана керектөөчүлөрдүн ишенимине жана өлкөнүн бизнес-репутациясына байланыштуу маселелерде юридикалык, документтер менен тастыкталган жана профессионалдык коммуникацияны колдойт.
Ошондуктан Ассоциация бул кырдаал боюнча түшүндүрмөлөрдү берүү маанилүү деп эсептейт.
1) Учурда ОсОО «Риха» расмий билдирүүлөрдү алган жок (каттар, буйруктар же чечимдер) КР Экономика жана коммерция министрлигинен же башка ыйгарым укуктуу органдардан кандайдыр бир документтердин алынышы, бузулуулар же ишмердүүлүгүнө чектөөлөр боюнча.
2) Терминдерди туура колдонуу керек. Сосиска жана эт азыктарын өндүрүү жана сатуу лицензиялоого жатпайт, ал эми жеке өндүрүш ишканалары мамлекеттик аккредитациядан өтпөйт, анын ордуна продукциянын сертификатталуу процедуралары колдонулат.
3) «Халал» мыйзамдуу сертификаттоо болуп саналат, жана ОсОО «Риха» учурда Кыргыз Республикасынын жана Казакстан Республикасынын ыйгарым укуктуу уюмдары тарабынан берилген күчүндө сертификаттарга ээ, анын ичинде:
- Халал-индустрияны өнүктүрүү борборунун (КР) күбөлүгү № C25;
- Кыргыз мусулмандар башкармалыгынын «Халал» сертификаты № KG 2206/0925;
- Halal Damu (РК) күбөлүгү № 001295.
4) Аккредитацияланган мекемеде жүргүзүлгөн лабораториялык изилдөөлөр ОсОО «Риха» продукциясында свинина ДНКсынын жоктугун аныктаган, бул тиешелүү сыноо протоколдору менен тастыкталган.
Ассоциация текшерилбеген маалыматтарды расмий түшүндүрмөлөрсүз таратуу конкреттүү компанияга гана эмес, бүтүндөй кайра иштетүү тармагына зыян келтирерин баса белгилейт. Улуттук өндүрүүчүнү колдоо жана кайра иштетүүнү өнүктүрүү боюнча мамлекеттик саясаттын шарттарында, мындай окуялар керектөөчүлөрдүн жана өнөктөштөрдүн ишенимин жоготууга алып келет.
Кыргыз Республикасынын агропромышленный комплексин өнүктүрүү ассоциациясы айыл чарба, өндүрүш кайра иштетүү жана өлкөдөгү өндүрүүчүлөрдүн маалыматтык чөйрөсүндө кырдаалды дайыма көзөмөлдөп турат. Мурда Ассоциация так эмес же бурмаланган коомдук интерпретациялар коомдук басымга жана бизнеске жана бүтүндөй тармакка репутациялык коркунучтарга алып келген учурларга туш болгон. Ошондуктан Ассоциация мындай кырдаалдардын фактикалык жана юридикалык аспекттерин убагында түшүндүрүү зарылдыгын белгилейт, аларды кайрадан болтурбоо үчүн.
Мындай маселелердеги репутациялык коркунучтар ички рынок менен чектелбестигин жана кандайдыр бир туура эмес коомдук түшүндүрмөнүн тез арада коңшу рынокторго жайылып, өлкөнүн тамак-аш жана кайра иштетүү өнөр жайы үчүн терс фон түзөөрүн белгилөө маанилүү.
Ассоциация бардык талкуу катышуучуларын жоопкерчиликтүү мамиле кылууга жана маалыматты расмий документтер жана текшерилген экспертизалардын натыйжалары болгондо гана жарыялоого чакырат.
Ассоциация мамлекеттик органдарга да кайрылып:
- пайда болгон кырдаал боюнча расмий түшүндүрмө берүүнү;
- документтер менен тастыкталган болсо, так эмес маалыматтарды коомдук түрдө четке кагууну;
- мамлекеттин позициясын коомчулукка жана бизнес коомчулугуна туура жеткирүүнү камсыз кылууну;
КРнын АПК Ассоциациясы адилеттүү ички өндүрүүчүлөрдү коргоону улантат жана керектөөчүлөрдүн ишенимине жана өлкөнүн бизнес-репутациясына байланыштуу маселелерде юридикалык, документтер менен тастыкталган жана профессионалдык коммуникацияны колдойт.
