Чүй облусундагы балдар мекемелерин мониторинг жүргүзүү 2025-жылы Акыйкатчы Институтунун кызматкерлери тарабынан жүргүзүлгөн. Текшерүүнүн максаты балдардын жашоо шарттарын жана алардын укуктарын сактоону изилдөө болгон. Текшерүүнүн жүрүшүндө бир катар мыйзам бузуу учурлары аныкталып, көйгөйлөрдү жоюу боюнча сунуштар берилген.
Көңүл бурулган маселелердин арасында айрым жетим балдар мамлекеттик жөлөк пулдарынан ажыратылганы белгилүү болду.
Мисалы, 2008-жылы төрөлгөн М.Б. аттуу кыз 2017-жылдан бери ата-энесин жоготуп, эжеси менен Чүй облусундагы балдар үйүндө жашап келет.
2015-жылы ал медициналык-социалдык экспертиза комиссиясынан (МСЭК) өтүп, инвалид катары белгиленип, жөлөк пул дайындалып, психиатрдын көзөмөлүндө болуу жана инклюзивдик программа боюнча билим алуу сунушталган.
Бирок, 2017-жылы балдар үйүнө которулгандан кийин жөлөк пулдун төлөмдөрү МСЭКтин кайрадан текшерүүсүнүн жоктугуна байланыштуу токтотулган.
Ошол учурдан бери сегиз жыл бою комиссиядан кайрадан өтүү боюнча эч кандай аракеттер жасалган жок. КРнын Омбудсмени Жамиля Джаманбаева Генералдык прокуратурага жана Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлигине жетим балдардын укуктарын коргоону күчөтүү жана төлөнбөгөн жөлөк пулдарды өндүрүү боюнча кайрылды.
Текшерүүнүн жыйынтыгы боюнча Эмгек министрлиги мыйзам бузган кызматкерлерге дисциплинардык чараларды көрүп, 2017-жылдан 2026-жылдын 1-майына чейин инвалид кыз үчүн жөлөк пулду калыбына келтирди. Анын депозиттик эсебине 518 миң сом которулат.
Акыйкатчы, «Балдар жөнүндө» Кодекстин 17-беренесине ылайык, балдардын укуктарын жана кызыкчылыктарын сактоого мамлекеттик аткаруу бийлиги жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары жооптуу экенин белгилейт.
