Башында кесепеттер туристтик тармактын кызматкерлерине сезилди.
Учурда кыргызстандыктардын умрага сапарлары убактылуу чектелген. Сырткы иштер министрлиги бул регионго сапарлардан баш тартууга чакырды. Ошондой эле, Жакын Чыгыштагы өлкөлөрдөн Кыргызстандыктарды эвакуациялоо уланууда.
Узак мөөнөттүү келечекте бул республика экономикасына терс таасир этүүсү мүмкүн.
Адистер баалардын өзгөрүшү ГСМ боюнча Россиядагы мунайды кайра иштетүү заводдорундагы отун бааларынын термелүүлөрүнө байланыштуу болорун эскертүүдө, бул Кыргызстандагы баалардын калыптанышына түздөн-түз таасир этет.
Учурдагы кырдаал Жакын Чыгышта өлкөнүн экономикасына кандай таасир этүүдө экенин карап көрөлү.
Мигранттардын акча которуулары
Улуттук банктын маалыматы боюнча, 2025-жылы алыс чет өлкөлөрдөн бардыгы болуп $76,4 млн келип түшкөн, Түркия, АКШ жана Түштүк Кореядан келген которууларды эсепке албаганда.Жаңы шарттардын тез өзгөрүшү
Кыргызстандын эл аралык жүк ташуучулар ассоциациясынын орун басары Игорь Голубев, аскердик аракеттер Ирандан товар агымын дээрлик токтотуп, Түркия менен транзитти кыйындатканын белгиледи. Бендер-Аббас портунан (Иран), Ормуз булуңу жана БАЭ портторуна жакын жайгашкан, жеткирүүлөр да көйгөйлүү болуп калды."Азыр биз деңиз жана аба жеткирүүдө кыйынчылыктарга туш болуудабыз. Мурда Пакистан жана Иран аркылуу өткөн жүктөр Карачи портунан (Пакистан) жөнөтүлчү. Бирок, Афганистан менен Пакистан ортосундагы чыңалган мамилелер, анда да аскердик аракеттер жүрүп жаткандыктан, бул транзитти токтотту", - деп түшүндүрдү Голубев.
"Биз кырдаалды жакындан көзөмөлдөп жатабыз, Пакистандан келген жаңылыктар биздин үчүн критикалык мааниге ээ. Эмне болорун алдын ала болжолдоо мүмкүн эмес. Бардыгы дароо өзгөрүп кетиши мүмкүн", - деп кошумчалады ал.Голубев ошондой эле Перс булуңундагы өлкөлөрдөн келген товарлардын кечигип жатканын белгиледи. Күтүүгө же жүк ташуу маршруттарын өзгөртүүгө туура келет.
"Кээ бир жүктөр Кытайдын чек ара өткөрмө пункттары аркылуу кайра багытталууда, бирок мындай логистика кымбатка түшөт. Тандап алууга мүмкүнчүлүгүбүз чектелүү. Америкадан келген товарларды Грузия аркылуу алууга болот, бирок унаалар, техника жана запчастьтар БАЭден жеткирилчү. Эми алар кымбат болуп, күтүүгө көбүрөөк убакыт кетет", - деп жүк ташуучулардын өкүлү жыйынтыктады.
ГСМ
Конфликт Ормуз булуңу аркылуу нефть жана газдын жеткирүүлөрүндө олуттуу үзгүлтүктөрдү жаратты, бул суюлтулган табигый газдын үчтөн бир бөлүгүнө жана дүйнөлүк нефтьтин дээрлик төрттөн бир бөлүгүнө негизги маршрут болуп саналат.
Учурда Кыргызстанда жетишпестик жок, анткени ГСМ Россиядан эки өлкөнүн энергетика министрликтеринин ортосундагы күчүндө болгон өкмөт аралык келишимге ылайык бажы төлөмдөрсүз келип жатат.
"ГСМ рыногу кызматтын көзөмөлүндө, жана кыска мөөнөттүү келечекте ички бааларга терс таасир жок. Мунай трейдерлеринин айтымында, ГСМ рыногу туруктуу, мунай продуктулары үзгүлтүксүз жана пландалгандай жеткирилүүдө. Запас эки айга жетет", - деп Госантимонополиядан билдиришти.
***
Адистер конфликттин экономикалык процесстерге таасири кийинки айда сезиле баштайт, кирешелер жана чыгашалар боюнча жыйынтыктар чыгарылганда. Бирок, алар Жакын Чыгыштагы конфликттин тез арада чечилишин жана экономикалык байланыштарды калыбына келтирүүнү үмүттөнүшөт.
