Жакында Манас шаарында Чынгыз Айтматовдун 100 жылдыгына жана Ысык-Көл форумунун 40 жылдыгына арналган илимий-практикалык конференция өттү. Өз сөзүндө Капалбаев «Улуттук дем — дүйнөлүк бийиктик» доктринасын ишке ашыруу алкагында кыргыз маданиятына тиешелүү баалуулуктарды активдүү пропагандалоо маанилүү экенин белгиледи. Ал өзүнүн маданий мурасын урматтоо, айрыкча улуттук баш кийимдер контекстинде, канчалык маанилүү экенин баса белгиледи.
«Мурда жаман кабарды билдирүү керек болгондо, маалыматты деликаттуу жеткире алган адамды тандай алышчу. Азыр болсо терс окуялар дароо интернетте пайда болот, жана адамдарга болгон урмат жоголуп жатат. Биз башкалардын кемчиликтерин жана каталарын ачык талкуулоого көнүп калдык. Улуттук баалуулуктардын маанисин тереңирээк түшүнүүбүз керек», — деди Капалбаев.
«Уңгу жол» — бул биздин ата-бабаларыбыздан мурас катары калган. Бирок бүгүнкү күндө биз көп учурда эмне кийип жаткандыгыбызды түшүнбөйбүз. Көпчүлүк элечектин жана ак калпактын маанисин түшүнбөйт. Жаш кыздар элечекти мода көрсөтүүлөргө катышып же белгилүү ролдорду ойноп жатканда кийишет. Бирок чындап кимдер бул баш кийимди кийиши керек? Кимдер баш кийимди байлап, кимдер байлабашы керек? Эркектердин арасында кимдер тебетей кийет? Бул суроолорду биздин ата-бабаларыбыз сөз менен гана эмес, тарбия аркылуу да өткөрүп беришкен, азыр болсо биз мунун баарын унутуп жатабыз.
Элечекти аялдын туугандары эмес, анын кайын энеси кийип, аны жаңы тукумдун энеси катары тааныйт. Бул ак элечектин мааниси менен байланыштуу, ал тукумду улантууну символдойт. Тилекке каршы, бүгүнкү күндө көпчүлүк адамдар бул маанини түшүнбөйт.
Заманауи жаш аялдар кээде бири-бирине «кемпир» жана «чал» деп кайрылышат, бирок кыргыз маданиятында бул сөздөр курактагы адамдарга тиешелүү белгилүү коннотацияларга ээ. «Кемпир» — бул курактагы аял же жесир, ал эми «чал» — бул курактагы эркек. Сөздөрдү алардын чыныгы маанисин түшүнбөй колдонууну токтотушубуз керек жана жаштарга жашоонун оң жана ардактуу аспекттери жөнүндө көбүрөөк айтууга аракет кылышыбыз керек, — деп кошумчалады Капалбаев.
Ошондой эле, элечек, кыргыз аялдарынын салттуу баш кийими, ЮНЕСКОнун маданий мурасын коргоо тизмесине киргизилгенин белгилөө маанилүү.
