БУУнун саясий маселелер боюнча орун басары Розмари Дикарло жыйында сүйлөп жатып, планетадагы ар бир бешинчи бала, бул 473 миллион, конфликт шарттарында жашап жатат же согуштун кесепетинен үйлөрүн таштап кетүүгө мажбур экендиги боюнча тынчсыздануусун билдирди.
Ал ошондой эле дүйнөдө Экинчи дүйнөлүк согуштан бери куралдуу конфликттердин рекорддук саны байкалууда
Дикарло акыркы күндөрдө Израил, БАЭ, Катар, Бахрейн жана Омандагы мектептер жабылып, бул өлкөлөрдөгү аскердик аракеттердин натыйжасында дистанциялык билим берүүгө өтүшкөнүн баса белгиледи. Ошондой эле Ирандын Минаб шаарындагы башталгыч мектепке болгон соккудан улам, балдардын жүздөгөн өлүмү мүмкүн болгон трагедиялуу учурлар тууралуу маалыматтар келип түштү.
Билим берүү - куткаруу
Зомбулук шарттарында мектептер көп учурда жалгыз коопсуз жайлар болуп калат. Билим берүү балдарды жоокерлерге тартуудан, адам соодасынан жана эксплуатациядан коргойт, ошондой эле гигиеналык, психосоциалдык жана башка негизги кызматтарга жетүүнү камсыз кылат.2024-жылы БУУ 2 374 окуу жайларга жана медициналык мекемелерге болгон чабуулдарды каттады, ал эми эң көп чабуулдар Украина, Израил, оккупацияланган палестин жерлеринде жана Гаити өлкөлөрүндө болду.
Орун басар генсек коопсуздук кеңешинин 2601 (2021) резолюциясын эске салып, конфликттердин тараптарын мектептерге, балдарга жана мугалимдерге болгон чабуулдарды токтотууга жана эл аралык гуманитардык мыйзамга ылайык билим алуу укугун урматтоого чакырды.
Ал ошондой эле Америка Кошмо Штаттарынын биринчи айымын конфликт шарттарында балдардын көйгөйлөрүнө көңүл буруудагы эмгектери үчүн, "өзгөчө украиналык балдарды алардын үй-бүлөлөрү менен кайра бириктирүүдө жеке ролу" үчүн белгиледи.
Технологиялар - билим алууга жетүүнүн куралы
Бузулган инфраструктура жана мугалимдердин жетишсиздиги менен жабыркаган конфликт зонасында (44 миллион мугалим жетишпейт), санариптик технологиялар үзгүлтүксүз билим берүүнү камсыз кылуу үчүн негизги курал болуп калат.Дикарло БУУ жана анын өнөктөштөрүнүн "Окуучунун паспорту" сыяктуу демилгелерин мисал келтирди, ал ЮНИСЕФ менен "Майкрософт" тарабынан түзүлгөн, 47 өлкөдөгү 10 миллион балага мобилдик билим берүү платформасына жетүүнү камсыз кылат.
Башка долбоор, Vodafone Фонду тарабынан БУУнун качкындар боюнча башкармалыгы менен биргеликте ишке ашырылып, Конго Демократиялык Республикасында жана Түштүк Суданда көчүрүлгөн адамдар жана мугалимдер үчүн санариптик билим берүү контентине жетүүнү камсыз кылат. Афганистанда ЮНЕСКО санариптик технологияларды үйдө жана коомчулуктарда билим берүүнү уюштуруу үчүн колдонууда, ал эми 2,2 миллион кыз мектепке бара албай жатат.
Санариптик чөйрөдөгү коркунучтар
Бирок, Дикарло технологиялар коркунучтарды да алып келиши мүмкүн экенин белгиледи. Конфликт шарттарында балдар онлайн коркунучтарга, ошондой эле эксплуатация, адам соодасы, радикалдашуу, куралдуу топторго тартуу жана кибербуллингге өзгөчө уязвим.Ал балдардын укуктарын санариптик мейкиндикте коргоо үчүн юридикалык жана саясий механизмдерди күчөтүүгө чакырып, технологиялык компаниялардын колдонуучулардын, өзгөчө балдар жана жаштардын коопсуздугу үчүн өзгөчө жоопкерчилигин баса белгиледи.
Конфликттерди алдын алуу - негизги коргоо
Билим берүүгө бөлүнгөн каржылоонун кыскарышы да кошумча тынчсызданууну жаратат: өзгөчө кырдаалдарда билим берүүгө бөлүнгөн каражаттар 24% га кыскарды, муктаждыктар өсүп жаткандыгына карабастан. Дикарло балдарды коргоонун эң эффективдүү жолу - согуштарды алдын алуу жана токтотуу экенин белгиледи.Тынчтыкты куруу Бириккен Улуттар Уюмунун ишинин негизги багыты болуп саналат. Биз бул максатка жетүү үчүн биргелешип аракет кылышыбыз керек.
Мелания Трамп билим берүү жана технологиялар аркылуу тынчтык идеяларын илгерилетүүгө чакырды
БУУнун Коопсуздук кеңешиндеги жыйында Мелания Трамп дүйнөлүк лидерлерди билим берүүгө жана технологияларга жетүүнү туруктуу тынчтык жана глобалдык коопсуздуктун негиздери катары биринчи орунга коюуга чакырды.Сөзүн дүйнө жүзүндө конфликттердин натыйжасында жакындарын жоготкон үй-бүлөлөргө көңүл айтуу менен баштап, ал жабыркагандар менен бирге экенин билдирип, согуштардан жабыр тарткан балдарды колдоону баса белгиледи.
АКШ дүйнөдөгү бардык балдарды колдойт.Ал туруктуу тынчтык билим жана өз ара түшүнүүгө байланыштуу экенин, билим алууга жетүүнү чектеген коомдор туруктуулук жана конфликттер менен беттешүүгө дуушар болорун эскертти. Мелания Трамп билим берүүнү адам укуктарынын негизги укугу деп атап, балдар билим алууга мүмкүнчүлүк албаганда коомдун жогорку бааны төлөй турганын кошумчалады.
Ал ошондой эле жасалма интеллекттин жана санариптик жеткиликтүүлүктүн билимдерди демократиялаштыруудагы өзгөртүүчү ролун белгилеп, өлкөлөрдү технологиялык айырманы жоюуга чакырды.
Акырында, ал: "Тынчтыкка жетүү жолу - балдарыбызды билим берүү жана технологиялар аркылуу мүмкүнчүлүктөрдү кеңейтүүдө" деп билдирди.
Башкы беттеги сүрөт: БУУ / М. Элиас (Мелания Трамп БУУнун Коопсуздук кеңешиндеги жыйында).
