Республикалык педагогикалык форумдун «Алтын Казык: негизги жетишкендиктер жана келечектеги пландар» алкагында Кыргыз Республикасынын билим берүү министрлигинин цифрдык өнүгүү боюнча орун басары Лира Самыкбаева билим берүү тармагындагы цифрдык трансформациянын негизги натыйжалары жана келечектеги багыттары тууралуу маалымат берди.
Ал аудиториянын алдында сүйлөп жатып, өлкөдөгү билим берүүнүн цифрландыруу иштери 2024–2028-жылдарга карата цифрдык трансформация концепциясына ылайык жүргүзүлүп жатканын жана негизинен мугалимдердин ишин жеңилдетүүгө, билим берүү процессинин сапатын жакшыртууга жана актуалдуу, так маалыматтардын негизинде башкаруучулук чечимдерди кабыл алууга багытталганын белгиледи.
Анын айтымында, цифрдык технологияларды киргизүү өзүнчө максат эмес, билим берүү чөйрөсүндө конкреттүү өзгөрүүлөрдү жетишүүгө кызмат кылат, мугалимдерге окуучулар менен иштөө үчүн көбүрөөк убакыт берүүгө жана окуучуларга түшүнүктүү жана жеке билим берүү маршрутун алууга мүмкүнчүлүк түзөт.
Билим берүү министрлигинде, билим берүүнүн бирдиктүү цифрдык экосистемасын түзүү маанилүү жетишкендиктердин бири катары белгиленди, ал үч негизги реестрден турат: окуучулар, мугалимдер жана билим берүү мекемелери. Бул реестрлер маалыматты бир жерде топтоого мүмкүндүк берип, мамлекеттик органдар үчүн анын жеткиликтүүлүгүн жана билим берүү процессинин ачыктыгын камсыз кылат.
Бүгүнкү күндө автоматташтырылган маалыматтык система «Күндөлүк» аркылуу жалпы жана баштапкы кесиптик билим берүүнү камтыган окуучулардын бирдиктүү цифрдык реестри түзүлгөн. Балдар бакчасынын реестри азырынча жок, бирок министрлик балдар бакчаларынан портфолио топтоо системасын түзүү боюнча иш алып барууда.
«Балдардын маалыматы эрте жаштан баштап чогултулат жана аларды билим берүүнүн бардык этаптарында коштоп жүрөт. 2025-жылдын 1-сентябрынан баштап, окуучулардын жеке иштерин тек гана электрондук форматта жүргүзүү пландалууда, бул кагаз түрүндөгү документтерге муктаждыкты толугу менен жок кылат жана мектептер жана билим берүү деңгээлдери арасында которуу процессин жеңилдетет», — деди Лира Самыкбаева.
Окуучунун электрондук портфолиосу баалоо, катышуу, олимпиадаларга жана конкурстарга катышуу боюнча маалыматтарды, ошондой эле социалдык-демографикалык жана медициналык маалыматтарды камтыйт, бул билим берүүгө комплекстүү мамилени камсыз кылат. Бардык маалымат систематизацияланган түрдө сакталат, мурдагы кагаз иштеринен архивдик маалыматтарды да камтыйт.
Автоматташтыруунун жардамы менен билим берүү чөйрөсүндөгү статистикалык маалыматтардын 70 пайыздан көбү цифрдык технологиялардын негизинде түзүлөт, ал эми мурда кол менен толтурулган отчет формаларынын көпчүлүгү электрондук түргө өткөрүлгөн. Бул кагаз түрүндөгү отчеттуулукту кыйла кыскартып, мугалимдердин жана мектеп директорлорунун административдик жүгүн азайтты», — деп кошумчалашты министрликтен.
Сүйлөгөн сөзүндө орун басар министр автоматташтырылган «Мугалим» системасын да белгиледи, ал педагогикалык кызматкерлердин улуттук реестри болуп калды. Бул система мугалимдердин квалификациясы, стажы, аттестациянын натыйжалары жана кесиптик өнүгүүсү тууралуу толук маалыматты камтыйт. Ал ошондой эле билим берүү мекемелеринин жетекчилери үчүн кадрдык резервге талапкерлерди тандоодо ачык платформаны камсыз кылат.
Мындан тышкары, мектеп инфраструктурасын башкарууда билим берүү уюмдарынын бирдиктүү цифрдык реестри киргизилген, бул мектептердин толтуруу деңгээлин, алмашуу санын жана долбоордук сыйымдылыкты ашып кетүүнү онлайн режиминде көзөмөлдөөгө мүмкүндүк берет. Бул маалыматтар жаңы окуу жайларын куруу жана билим берүү инфраструктурасын өнүктүрүү үчүн негизги инструмент катары колдонулууда.
Мамлекетте «Санарип Кампа» аттуу окуу жана методикалык материалдардын цифрдык китепканасы түзүлгөн, анда 5–11-класстагы окуучулар үчүн негизги табигый илим предметтери боюнча интерактивдүү ресурстар топтолгон. Азыркы учурда китепкана электрондук журнал менен интеграцияланып, бирдиктүү цифрдык билим берүү чөйрөсүнүн бир бөлүгү болуп калат.
Сөзүнүн жыйынтыгы катары Лира Самыкбаева цифрдык трансформация билим берүү процессинин бардык катышуучулары үчүн комплекстүү артыкчылыктарды алып келерин баса белгиледи. Окуучуларга ал ар кандай бюрократиялык тоскоолдуктарсыз ыңгайлуу жана ачык билим берүү маршрутун сунуштайт, мугалимдерге жүктөмдү азайтып, жаңы кесиптик мүмкүнчүлүктөрдү ачат, ал эми башкаруу системасына так маалыматтарды берип, эффективдүү пландоого көмөктөшөт. Жалпы алганда, цифрландыруу «Алтын Казык» программасынын алкагында билим берүүнүн сапатын, ачыктыгын жана туруктуулугун жогорулатуу үчүн маанилүү элемент катары каралат.
