2024-жылы Кыргыз Республикасынын Эсеп палатасы Транспорт жана байланыш министрлигинде, ошондой эле анын структуралык бөлүмдөрүндө жана караштуу ишканаларында республикалык бюджеттин аткарылышын текшерди.
Эсеп палатасынын маалымат кызматынын маалыматына ылайык, текшерүү учурунда 2251,5 миллион сомду түзгөн финансылык бузуу фактылары аныкталды. Бул суммадан 2081,1 миллион сом калыбына келтирүүгө жатса, 1668,4 миллион сом кайтарылган. Калыбына келтирилген каражаттын көпчүлүгү, тактап айтканда, 1667,2 миллион сом бухгалтердик эсеп аркылуу калыбына келтирилген, ал эми 1,2 миллион сом бюджетке наличными кайтарылган.
Эң көп бузуу мыйзамдардын эсепке алуу, таануу жана негизги каражаттарды амортизациялоо боюнча талаптарын аткарбаганга байланыштуу болду. Бул бузуулардын суммасы 1768,7 миллион сомду түзүп, анын ичинде капиталдык оңдоолорду камтыган чыгымдарды убагында капиталдаштырбоо себеп болду. Бул активдердин чыныгы баасындагы бурмалоо коркунучтарын жаратууда жана финансылык отчеттуулуктун тактыгын төмөндөтүүдө.
Ошондой эле, төлөмдөрдү, айыппулдарды жана штрафтарды өндүрүү боюнча жетишсиз жана убагында чаралар аныкталды, бул 245,6 миллион сомдук бузуулардын пайда болушуна алып келди. Жумуштарды аткарууда кечиктирүүлөр үчүн подрядчиктерге айып санкциялары бар болсо да, контролдоо механизмдери натыйжалуу болгон жок.
Аудиторлор ошондой эле кызматкерлерге төлөнгөн эмгек акы жана башка сыйлыктар боюнча ашыкча чыгымдарды 150,2 миллион сомго белгилешти. Бул бузуулардын негизги себеби нормативдик актыларды жана ички жоболорду туура эмес колдонуу болду.
Бюджеттик каражаттарды капиталдык салымдар жана курулуш үчүн пайдаланууда да олуттуу бузуулардын белгилери байкалган, жалпы суммасы 61,1 миллион сомду түздү. Айрыкча, кээ бир объекттер боюнча курулуш-монтаждоо иштеринин көлөмдөрү 22,6 миллион сомго негизсиз жогорулатылган, ошондой эле 38,4 миллион сомдук кемчиликтер аныкталган.
Мындан тышкары, аудиттын жыйынтыгы боюнча мамлекеттик сатып алуулар тармагында процедуралык бузуулардын жана республикалык бюджеттен капиталдык салымдар түрүндө каржыланган инвестициялык долбоорлордун тизмесин түзүүдө көйгөйлөрдүн бар экендиги аныкталды, ошондой эле Жол фондуна жетишсиз каржылоо болду.
Аныкталган кемчиликтер жана бузуулардын негизинде тиешелүү мамлекеттик органдарга жана аудит объектине толук чыгымдарды калыбына келтирүү жана келечекте ушундай кырдаалдардын кайталанбашы үчүн жазуу түрүндө көрсөтмөлөр жана сунуштар жөнөтүлдү. Ошондой эле, аныкталган фактылар юридикалык баалоого алынууга тийиш, жана күнөөлүү кызмат адамдарынын жоопкерчилиги белгиленген тартипте каралышы керек.
