Президент Трамп өзүнүн Truth социалдык тармагындагы постунда, бажы салыгы Улуу Британия, Германия, Дания, Нидерланд, Норвегия, Финляндия, Франция жана Швецияга тиешелүү экенин тактады. Ал бул өлкөлөр Гренландияны өткөрүп берүү боюнча келишим түзүлгөнгө чейин бажы салыгын төлөөгө мажбур болорун кошумчалады.
Эгерде келишим 1-июнга чейин жетишилбесе, Трамп бажы салыгын 25% га көтөрүү боюнча эскертти.
«Биз Данияны жана Европалык Союздун башка өлкөлөрүн көп жылдар бою бажы салыгын албастан колдодук. Ушул убакытта карызды кайтаруунун убактысы келди, анткени бул дүйнөдө тынчтык үчүн! Китай жана Россия Гренландияны алууну каалашат, ал эми Дания бул боюнча эч нерсе кыла албайт», — деп жазды президент, Гренландиянын коргоосунун жетишсиздигин дагы бир жолу баса белгилеп.
Бажы салыгынын коркунучуна жооп катары, сегиз европалык мамлекет Данияны колдоо боюнча биргелешкен билдирүү чыгарды, андан кийин анын аскерлерин Гренландияга жиберди.
«НАТО мүчөлөрү катары, биз Трансатлантикалык коомчулуктун кызыкчылыгы үчүн Арктикада коопсуздукту камсыз кылууга милдеттенебиз. Датчанын Arctic Endurance машыгуулары биздин союздаштарыбыз менен биргеликте өткөрүлүп, башкалар үчүн коркунуч туудурбайт», — деп айтылат билдирүүдө.
«Биз Данияны жана Гренландияны толук колдойбуз. Биз суверенитет жана аймактык бүтүндүк принциптерине негизделген диалог жүргүзүүгө даярбыз, буларды биз толугу менен колдойбуз», — деп кошумчалашты.
Билдирүүдө ошондой эле бажы салыгынын коркунучтары Трансатлантикалык мамилелерди бузуп, кооптуу эскалацияга алып келиши мүмкүн экендиги баса белгиленди. «Биз бул коркунучтарга жооп катары бирдиктүү фронтто иш кылабыз», — деп билдиришти европалык лидерлер.
Бул билдирүүнү Дания, Финляндия, Франция, Германия, Нидерланд, Норвегия, Швеция жана Улуу Британиянын өкмөттөрү кол койду.
Гренландияда жана Данияда жекшемби күнү АКШнын аралды басып алуу ниетине каршы массалык протесттер өттү.
Европалык өлкөлөр Данияны колдоп, Арктикадагы коопсуздук НАТОнун биргелешкен жоопкерчилиги болушу керек экенин билдиришти.
«НАТО союздаштарын коргоо үчүн тарифтерди колдонуу таптакыр туура эмес. Биз бул маселени АКШнын администрациясы менен түздөн-түз талкуулайбыз», — деп белгиледи Улуу Британиянын премьер-министри Кир Стармер.
«Бизди шантаждоого жол бербейбиз», — деп билдирди Швециянын премьер-министри Ульф Кристерссон, Швеция башка ЕС өлкөлөрү, Норвегия жана Улуу Британия менен биргелешкен жоопту иштеп чыгуу үчүн активдүү сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп жатканын кошумчалады.
Италиянын премьер-министри Джорджа Мелони Трамптын коркунучтарын каталар катары мүнөздөдү. «Мен Дональд Трамп менен бир нече саат мурун сүйлөштүм жана өз көз карашымды билдирдим», — деп белгиледи ал.
Дат премьер-министри Метте Фредериксен бардык европалык коңшулары Данияны колдоп жатканын жана ал Британия, Франция, Германия жана башка союздаш өлкөлөр менен активдүү сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп жатканын баса белгиледи.
«Менин үчүн бардык Европа шантажга каршы туруштук бергени кубандырат», — деди Фредериксен.
Норвегия жана Даниянын тышкы иштер министрлери Эспен Барт Эйде жана Ларс Лёкке Расмуссен Ослодогу жолугушуудан кийин Трамптын басымы менен күрөшүү боюнча чечкиндүүлүктөрүн билдиришти.
Дат министри АКШ менен сүйлөшүүлөрдү улантууга үмүт артып, «президент Гренландияны сатып алуу тууралуу өз кыялынан баш тартат» деп билдирди.
НАТОнун баш катчысы Марк Рютте Гренландия боюнча Трамп менен абалды талкуулады, бул тууралуу X тармагында маалымат берип, «биз бул маселени чечүү үчүн иштешибизди улантабыз жана ушул аптада Давосдо анын менен жолугушууну күтөм» деп белгиледи.
Шаршемби күнү Трамп швейцариялык Давос шаарында Дүйнөлүк экономикалык форумда европалык лидерлер менен жолугушат.
Трамптын Гренландияга болгон талаптары боюнча бир нече жолу билдирүүлөрүнөн кийин, сегиз европалык өлкө аралга аскерлерин жиберип, региондогу коопсуздукту бекемдөө үчүн чалгындоо миссиясын өткөрдү.
