MiddleAsianNews тарабынан берилген маалыматка ылайык, Монголия Америка Кошмо Штаттарын өзүнүн «үчүнчү коңшусу» катары карайт. 1990-жылы демократиялык режим орногондон бери өлкөдө президенттик жана парламенттик деңгээлде шайлоолор туруктуу өткөрүлүп келет. АКШ Монголиянын рыноктук реформаларга болгон аракеттерин, ошондой эле маданий жана экономикалык мамилелерди кеңейтүүгө активдүү колдоо көрсөтөт.
2003-жылдын августунан 2008-жылдын сентябрь/октябрына чейин Монголия Иракка 10 ротациянын алкагында 2000ден ашык аскер кызматкерлерин жиберип, АКШнын жетекчилигиндеги коалициянын операцияларын колдоду. Негизинен Польша тарабынан жетектелген көп улуттуу «Түштүк-Ортосуна» дивизиясынын курамында иш алып барган монгол аскерлери коопсуздукту камсыз кылуу, «Эхо» лагерин коргоо жана Кербела аймагында патрулдук кызмат өтөө менен алектенишкен.
Ирактагы аскерлердин санынын көбөйүшү менен Монголия коалициялык миссияларга катышуусун акырындык менен күчөтүп жатты. 2006-жылы пехота бөлүктөрү Косоводо бельгиялык аскерлер менен KFOR мандатынын алкагында жайгаштырылды. 2010-жылы эки рота Кабулга келип, алардын бири кабул аэропортундагы аскерий базанын коопсуздугун камсыз кылса, экинчи инструкторлор тобу афган аскерлерин Ми-17 орус вертолетун башкарууга үйрөттү. Ошол жылы Монголия НАТО тарабынан өнөктөш өлкө катары таанылды.
2003-жылы Монголия жана Аляска расмий түрдө Улуттук гвардиянын мамлекеттик өнөктөштүк программасынын алкагында өнөктөштүк келишимин түзүштү. 2004-жылдан бери Аляска Улуттук гвардиясынын мүчөлөрү Монголиянын Куралдуу Күчтөрүнүн бир бөлүгү болуп, Иракта жана Афганистанда биргеликте кызмат кылышты. Ошондой эле, 2017-жылдан 2021-жылга чейин Монголиядан 30 аял-солдат Афганистанда кызмат өтүштү.
2024-жылдын августунда АКШнын мамлекеттик катчысы Энтони Блинкен Монголияга тышкы иштер министри Батцэцэг Батмөнх менен жолугушуу үчүн барды. Переговорлор жабык форматта өттү. Монголиянын тышкы иштер министрлигинин маалыматына ылайык, «Үчүнчү коңшу» тышкы саясат концепциясы алкагында стратегиялык өнөктөштүктү кеңейтүү жана бекемдөө маселелери талкууланды. Ошол эле күнү Блинкен Монголиянын президенти Хурэлсух Ухнаа жана премьер-министр Оюун-Эрдэнэ Лувсаннамсрай менен жолугушуп, өз ара кызыкчылык туудурган эл аралык жана регионалдык маселелерди талкуулашты.
2025-жылдын 30-майында АКШнын мамлекеттик катчысы Марко Рубио Монголиянын тышкы иштер министри Батцэцэг Батмөнх менен жолугушту. Бул жолугушууда эки өлкөнүн экономикалык кызматташтыгын арттыруу жолдору талкууланды. Рубио Монголиянын демократиялык баалуулуктарын жана анын көз карандысыз тышкы саясатын колдоонун маанилүүлүгүн баса белгиледи.
2025-жылдын 25-сентябрында мамлекеттик катчынын орун басары Кристофер Ландау Нью-Йорктогу БУУнун Генералдык Ассамблеясынын алкагында Батцэцэг Батмөнх менен жолугушту. Эки министр «Үчүнчү коңшу» стратегиялык өнөктөштүгүнүн негизинде жалпы кызыкчылыктарды жана демократиялык баалуулуктарды бекемдешти, ошондой эле экономикалык байланыштарды кеңейтүү мүмкүнчүлүктөрүн карашты.
АКШнын Монголияга экспортунда транспорт каражаттары, машиналар, айыл чарба продукциясы, ошондой эле оптикалык жана медициналык инструменттер кирет. Өз кезегинде, Монголиядан АКШга вольфрам рудасы, антиквариат, токулган кийимдер, зергерчилик буюмдар жана айыл чарба товарлары жөнөтүлөт.
Эки өлкө ортосундагы 39 жылдык мамилелерде коопсуздукту бекемдөө жана жарандык коомду өнүктүрүүгө багытталган жогорку деңгээлдеги өз ара аракеттенүү белгиленет.
«Бүгүн, 27-январда, биз Америка Кошмо Штаттары менен Монголиянын ортосундагы дипломатиялык мамилелердин 39 жылдыгын белгилеп жатабыз. 1987-жылдан бери биздин өнөктөштүк демократиялык баалуулуктарды бекемдөөгө, элдер ортосундагы байланыштарды өнүктүрүүгө жана эки өлкөнүн тынчтык, коопсуздук жана гүлдөп-өсүүсүнө көмөктөшүүгө жардам берет. Америка Кошмо Штаттары менен Монголиянын ортосундагы бекем достукка бактылуу жылдыз!» — деп белгиледи элчи Ричард Буанган өзүнүн X баракчасында.
