Билдирүүдө аялдар жана балдарга каршы болгон катаал кылмыштардын, анын ичинде киши өлтүрүүлөрдүн, көбөйүшү коомдук кооптонууну жараткандыгы баса белгиленген.
Мамлекет башчысы Садыр Жапаров, зомбулуктун өсүшүнө жооп кылып, Караколдон 17 жаштагы кыздын трагедиялуу өлүмү боюнча ишти өз көзөмөлүнө алды жана мамлекеттик структураларга балдарды зордуктоо жана оор жагдайларда киши өлтүрүү сыяктуу кылмыштар үчүн жазаларды күчөтүү максатында мыйзамга өзгөртүүлөрдү киргизүүнү карап чыгууга тапшырма берди.
2025-жылдын 13-28-октябры аралыгында «Кыргыз Республикасынын Конституциясына өзгөртүү киргизүү жөнүндө» мыйзам долбоору жана өлүм жазасын толук жоюу максатында Экинчи Факультативдик протоколго кошулуу жөнүндө мыйзамды жокко чыгаруу боюнча сунуштар талкууланды. Талкуулоонун жыйынтыгы боюнча катышуучулардын көбү өлүм жазасын калыбына келтирүүгө каршы пикирин билдиришти, деп белгиленген билдирүүдө.
2025-жылдын 2-декабрында президент Жапаров аталган мыйзам долбоорун Конституциялык сотко расмий корутунду алуу үчүн жөнөттү.
2025-жылдын 10-декабрында Конституциялык сот, конституциялык жана эл аралык укуктук аспектилерди эске алып, Конституцияга өзгөртүү киргизүү аркылуу өлүм жазасын калыбына келтирүү өлкөнүн негизги мыйзамына каршы келет жана кабыл алынгыс экендиги тууралуу чечим кабыл алды. Натыйжада, мыйзам долбоору референдумга коюлбайт жана анын ишке ашыруу боюнча бардык аракеттер соттун чечими күчүнө кирген учурдан тартып токтотулушу керек.
Экинчи Факультативдик протокол, Кыргызстан кошулган, өлүм жазасын толук жоюуну көздөйт жана анын денонсациясы үчүн механизмди камтыбайт, деп белгилөө маанилүү.
Ошентип, протоколго кошулуп, мамлекет өлүм жазасын киргизбөө жана эч кандай шартта колдонбоо боюнча мөөнөтсүз милдеттенме алган.
Мындай шарттарда өлүм жазасын киргизүү Кыргызстандын эл аралык милдеттенмелерин бузууга алып келиши мүмкүн, бул болсо эл аралык укукту таануу жана Конституцияда бекитилген эл аралык келишимдерди адилеттүү аткаруу принципине туура келбейт.
Кыргызстан, укуктук мамлекет катары, бардык эл аралык милдеттенмелерди аткарууну улантат. Бул милдеттенмелердин алкагында аялдар жана балдарга каршы кылмыштар үчүн жазаларды күчөтүү максатында улуттук мыйзамдарга өзгөртүүлөрдү киргизүү боюнча иштер улантылат.
