Чолпон Адамалиева, кадрдык администрирлөө боюнча эксперт, кадрдык аудитор жана ОсОО "Адис Эксперт" компаниясынын генеральдык директору, кадрдык каталар менен байланышкан тобокелдиктер тууралуу айтып берди жана эмнеге туура кадрдык башкаруу бизнес үчүн критикалык мааниге ээ экенин түшүндүрдү.
Биздин курсуубуз жөн гана теориялык билимдерди сунуштабайт, ошондой эле кесипке багытталган кадам-кадам көрсөтмөлөрдү берет: эмгек мыйзамдарынын негиздеринен баштап, чыныгы компанияда бардык кадрдык процедураларды ишенимдүү жүргүзүүгө чейин. Курстун катышуучулары конкреттүү аракеттерди кандай кылыш керектигин түшүнүп чыгышат, бул болсо жогорку деңгээлдеги даярдыкты камсыз кылат.
- Жумуш берүүчүнүн эмгек мыйзамдарын бузгандыгы үчүн жоопкерчилиги кандай?
- Жоопкерчилик өтө чоң. Бул жөн гана административдик айыппулдар жана соттук доо арыздар эмес, ошондой эле репутациялык тобокелдиктер. Соңку жылдары жумушчулардын кайрылууларынын саны көбөйүп, эмгек инспекциялары жана профсоюздардын иши активдешти.
90% учурларда негизги проблема жаман ниеттүү аракеттерде эмес, кадрдык адистердин жетишсиз квалификациясында жатат. Ошондуктан, бүгүнкү реалияларда профессионалдык кадрдык адис бизнес үчүн чыгым эмес, коргоо болуп калууда.- "Өзүн-өзү үйрөнгөндөр" менен байланышкан тобокелдиктер кандай?
- Негизги коркунуч кадрдык документтер мыйзамдарга негизделбестен, интернеттеги шаблондорго негизделгендигинде жатат. Туура эмес түзүлгөн документтер күчүнө кирбеген деп таанылышы мүмкүн, бул болсо каталардын топтолушуна алып келет, ал эми компаниялар кийинчерээк айыппулдарды төлөп, соттук териштирүүлөргө туш болушат. Биздин курстар мындай кырдаалдардын алдын алууга багытталган.
- "Кадрдык документтерди нөлдөн баштап" курсунда сабактарды ким өткөрөт?
- Бул биздин күчтүү аспектилерибиздин бири. Биз ОсОО "Адис Эксперт" компаниясынын эксперттерин гана эмес, мамлекеттик мекемелерден, профсоюздардан жана эмгек мамилелери боюнча адистерди да чакырабыз, бул катышуучуларга биринчи колдон баалуу маалыматтарды алуу мүмкүнчүлүгүн берет жана текшерүү органдарынын кандай иштээрин түшүнүүгө жардам берет.
- ОсОО "Адис Эксперт" компаниясындагы окутуунун уникалдуулугу эмнеде?
- Биздин уникалдуулугубуз окутуу реалдуу учурларга негизделгендигинде, идеалдуу мисалдар эмес. Жылдар бою биз көптөгөн кадрдык аудиторлорду өткөрүп, ар кандай каталарга күбө болдук — кичине каталардан баштап критикалык каталарга чейин.
Бул практикалык тажрыйбаны биз окутууга интеграциялап, кандай болушу керектигин гана эмес, каталардын кандай кесепеттерге алып келерин — айыппулдарга, соттук териштирүүлөргө жана конфликттерге — көрсөтөбүз. Катышуучулар өздөрү иштеп жаткан чыныгы кырдаалдардан үйрөнүшөт.
- Окутуудан кийин катышуучулардын жетишкендиктери кандай?
- Жылдар бою биздин курстарга жүздөгөн катышуучулар катышты, алардын көпчүлүгү жаңы кесипти таап, кадрдык администраторлор болуп иштешет. HR тармагында иштеп жаткан катышуучулар окутуудан кийин өз компаниялары үчүн тобокелдиктерди кыйла төмөндөтүшүп, документтерди тартипке келтиришти жана, өзгөчө маанилүү, ачык жана натыйжалуу процедуралардын жардамы менен кадрлардын агымын азайтышты.
- Катышуучулар курстарда теориялык билимдерден тышкары дагы эмнелерди алышат?
- Катышуучулар жөн гана документтерди жана шаблондорду эмес, ачык маалыматтарда жок уникалдуу материалдарга кирүү мүмкүнчүлүгүн алышат. Курстун бардык материалдары — бул биздин жыйырма жылдык практикалык тажрыйбабыздын, текшерүүлөрдүн, соттордун жана оңдоолордун жыйынтыгы.
Бул кадрдык инструменттер чыныгы иш шарттарына жана текшерүү органдарынын талаптарына ылайыкташтырылган. Катышуучулар жылдар бою калыптанган жана кымбатка турган каталарга алып келген системаны үйрөнүү мүмкүнчүлүгүнө ээ болушат. Бул интернеттен табууга болбойт.
- Бул курс HR тармагында иштеп жаткан адамдар үчүн ылайыктуу беле?
- Албетте. Иштеп жаткан адистер үчүн курс өз билимдерин системалаштырууга, боштуктарды жоюуга жана мыйзамдардагы өзгөрүүлөргө ылайыкташууга, ошондой эле кадрдык иштерди профессионалдык деңгээлде уюштурууга мыкты мүмкүнчүлүк болуп саналат. Көпчүлүк катышуучулар окутуудан кийин жетекчилик жана текшерүү органдары менен иштөөдө өздөрүн ишенимдүү сезишкенин белгилешет.
- Эмне үчүн кадрдык документтерди үйрөнүүнү азыр баштоо керек?
- Анткени эмгек рыногу өзгөрүп жатат, талаптар катуу болуп жатат, ал эми каталардын баасы өсүүдө. Бүгүнкү күнү кадрдык документтер — бул туруктуу, талап кылынган жана урматталган кесип. ОсОО "Адис Эксперт" компаниясындагы окутуу — бул жөн гана билимге инвестиция эмес, ошондой эле профессионалдык ишенимге, карьералык өсүүгө жана бизнес коопсуздугуна инвестиция.
