«Китап» сүрөтү. Кыргыз тилинде алгачкы жолу башкыр элдик эпосу «Урал баатыр» сунушталды
Бул котормо Башкортостан менен Кыргыз Республикасында улуттук эпосторду өз ара которуу боюнча макулдашуунун натыйжасы болуп саналат.
Бул макулдашуу алкагында «Урал баатыр» кыргыз тилине, ал эми кыргыз эпосу «Манас» башкыр тилине которулган.
Котормолорду жарыялоо укуктары 2025-жылдын майында М. Акмулла атындагы Башкыр мамлекеттик педагогикалык университетине берилген. «Урал баатырынын» котормосун Джалал-Абад мамлекеттик университетинин профессору Ибрагим Абдувалиев ишке ашырган.
Издание ошондой эле 2022-жылдан бери эпосту изилдөө жана популяризациялоо менен активдүү алектенген Башкыр фольклорунун илимий-изилдөө борборунун колдоосу менен даярдалган. Университеттин ректору Салават Сагитов Башкортостандо «Сэсэндер мектептери» ачылып, фольклорго арналган фестивалдар жана эл аралык илимий конференциялар өткөрүлүп жатканын белгиледи. Өткөн жылы 8-июнда «Урал баатыр» эпосунун күнү расмий түрдө жарыяланган.
Китеп башкыр «Китап» басмаканасында Зайнаб Биишеванын атынан чыгарылган, Россия Федерациясынын Билим берүү министрлигинин колдоосу менен Кыргызстанда мыкты билим берүү практикаларын жайылтуу долбоорунун алкагында. Ошондой эле башкыр элдик жазуучусу Ахияр Хакимов тарабынан аналогдук дизайнда эпостун орусча котормосу чыгарылган.
Маалымат
«Урал баатыр» — башкыр элдин баатырдык эпосу, ал түрк элдеринин оозеки элдик чыгармачылыгынын эң эски чыгармаларынын бири болуп саналат. Эпос Урал баатыр жөнүндө, ал жамандык жана адилетсиздик менен күрөшүп, адамдарды жана табиятты коргоп, жердеги жашоо үчүн өзүн курмандыкка чалуу жолун тандайт.
Эпосунун негизги идеясы жамандыкка карата жакшылыктын жеңиши жана өлбөсчүлүктүн баалуулугу, ал физикалык түбөлүктөн эмес, жакшы иштерден келип чыгат. Эпос XX кылымдын башында элдик айтылгандар — сэсэнилердин сөздөрү менен жазылган жана башкыр маданиятында негизги чыгарма болуп эсептелет.