Бул фильмдин идеясы Анатолий Максимов жана Константин Эрнст тарабынан иштелип чыккан, алар «Викинг», «Адмирал», «Түнкү көзөмөл» жана «Күндүзкү көзөмөл» сыяктуу көптөгөн ийгиликтүү долбоорлорду ишке ашырышкан. Алардын эмгектери кино дүйнөсүндө ар дайым маанилүү чыгармалар болуп саналат.
Константин Эрнст роман менен таанышкандан кийин, аны экранга адаптациялоону каалаган. Долбоордун бардык катышуучулары, анын ичинде режиссер жана актерлор, бул идеяга ыкчам жооп беришти. Башында мен «Августтун кырк төртүнчү жылы» фильмин тартууну пландаштырган эмесмин, бирок долбоорго тартылган сайын анын маанилүүлүгүн жана актуалдуулугун түшүндүм. Продюсердик идея катары башталган нерсе менин жеке ишим болуп калды.
Сиздин оюңузча, «Август» фильминде берилген негизги эмоция кандай?
Мен бул тууралуу терең ойлонгон эмесмин. Фильмде көп эмоциялар бар, жана ал жалпы алганда абдан эмоционалдуу. Көрүүчүлөр аны детектив катары кабыл алышпайт, анда сырды чечүү керек, алар болгон окуяларга терең киришишет.
Фильм согуш, жоготуулар жана ага байланыштуу кайгы-кадамдар жөнүндө баяндайт. Персонаждар согуш төртүнчү жылга созулуп жаткан шарттарда жашашат, бирок өз милдеттерин аткарышууда. Негизги тапшырма - көрүүчүнүн ошол дүйнөдө болушу үчүн сезимдерин жаратуу, аны биз убакыт жана чыныгы окуялар аркылуу өткөрүп беребиз.
Эгер көрүүчү болуп жаткан окуянын бир бөлүгү болуп сезсе, демек, биз керектүү эмоцияларды жана идеяларды жеткире алдык. Эгер болбосо, ал экрандагы көлөкөлөрдү гана байкап, аларды унутуп калат.
Фильм Россияда активдүү көрсөтүлүп, оң пикирлерди алууда. Кыргызстанда айрым көрүүчүлөр аны көрүүгө жетишишти, балким, расмий эмес булактар аркылуу, анткени ал азырынча легалдуу түрдө жеткиликтүү эмес.
Сиз актерлор менен терең жана оор эмоцияларды талап кылган сценаларда кандайча иштешесиз?
Актерлер профессионал болушу керек, анткени мындай тапшырмаларды аткаруу үчүн. Бирок, оркестрдегидей, жалпы темага жана маанайга ылайык бирдиктүү үндү түзүү маанилүү.
Бизде негизги ролдордо жана эпизоддордо мыкты актерлордун командасы бар. Үчүнчү даражадагы ролдорду аткарган актерлор да ишине жогорку жоопкерчилик менен мамиле кылышат. Экранда кездемелер эмес, гримёрлор жана костюмчулар менен иштөөчү актерлор болушу маанилүү — биз баарыбыз өз ара иштешебиз.
Тартуу процесси узак, жана бир эмоционалдык абалды сактоо маанилүү. Бул жерде режиссер актерлорду колдоодо негизги ролду ойнойт.
«Август» жана «Совет Союзунун сүйүүсү» фильмдери арасында байланышы барбы?
Эки фильм бир убакытка жана муунга таандык, бирок алар ар башка. Алардын жалпы чыгармачылык командасы бар: ошол эле операторлор жана көптөгөн актерлор.
Кирилл Кузнецов жана Роман Васильев, «Совет Союзунун сүйүүсү» фильминде негизги ролдорду ойногон, бул жерде экинчи даражадагы, бирок таасирдүү ролдорду аткарышат. Фильмдер интонация жана көрүүчүлөр менен өз ара аракеттенүү боюнча айырмаланат, бирок эки фильм да профессионалдуу жана адилеттүү түрдө жасалган.
Сиз үчүн согуш темасындагы кинонун кайсы аспектиси маанилүү: фактылардын чындыгы же адамдын мүнөзүнүн күчү?
Эки аспект да маанилүү жана өз ара байланыштуу. Кызыктуу жана олуттуу окуя чындыктуу фактыларды жана күчтүү персонаждарды талап кылат. Баатыр — чыгарманын жүрөгү. Күчтүү мүнөзсүз идея да болбойт.
Сиздин оюңузча, бүгүнкү күндө орус жана кыргыз киноиндустриясын эмне бириктирет?
Мен көрүүчүнү бириктирет деп эсептейм. Жакында Санкт-Петербургда кыргыз киносу боюнча жума өттү, жана бул бизде бир тарыхый контекстте жашаган жалпы көрүүчү бар экенин көрсөттү. Биз анын үчүн иштейбиз, ал тургай, ар кандай өлкөлөрдө болсок да. Көптөгөн кыргыз режиссерлору Россияда билим алышкан жана биз менен иштешүүдө. Бизди география, тарых жана адамдар көп нерселер менен байланыштырат.
Эгер Кыргызстанда фильм тартууга мүмкүнчүлүгүңүз болсо, ал кандай болмок?
Менин оюмча, «Мен Кыргызстанда фильм тартам» деп жөн гана айтуу мүмкүн эмес. Кино — бул жөнөкөй идеядан башталбаган татаал жана олуттуу процесс. Бирок эгерде бир күнү ой жүгүртүүлөргө жана ички муктаждыкка негизделген идея пайда болсо, мен Кыргызстанда аны ишке ашыруу мүмкүнчүлүгүм бар экенин түшүнөм. Мен сиздерге виза жана ар кандай формальдуулуктарсыз келдим, жана мен жалгыз эмесмин. Мен ойлойм, көптөгөн биздин киноиндустрия өкүлдөрү биздин өлкөлөрдүн жакындашып жатканын сезишет жана биргелешип иштегиси келет.
