ЦК ВКП(б)нын чечими - жашоого
Конструктивизмдин көркөм принциптери композициялык маселелердин формалдык чечимдерине негизделген — бул жөнөкөй көлөмдөрдүн айкалышында, вертикалдуу жана горизонталдуу сызыктарды салыштырууда, дубалдардын калың массалары менен чоң айнек беттеринин контрастында көркөм эффектти издөөнү камтыйт. Белгилүү бир этапта бул багыт өзүнүн оң ролун ойноп, форма түзүү жана функционалдык максаттуулукту издөө жаатында жаңы мүмкүнчүлүктөрдү ачты, бирок, ачык көрүнгөн абстрактуулук, регионалдык өзгөчөлүктөрдүн жана улуттук мүнөздөмөлөрдүн жетишсиз чагылдырылышы себептүү, ал советтик адамдардын эстетикалык талаптарына толук жооп бербей калды, түшүнбөстүк жана олуттуу сындарды жаратты.
Бул стилистикалык багыттын кемчиликтери Кыргызстанда ошол учурдагы курулуш базасынын жана технологиясынын төмөнкү деңгээли, өзүнүн архитектуралык, инженердик жана курулуш кадрларынын профессионалдык даярдыгынын начардыгы менен күчөтүлдү. Мындай абалдын натыйжасында формалардын жана конструкцияларды кээде негизсиз татаалдандыруу, стилизациянын өнүгүшү пайда болду.
1931-жылы июнь айындагы ЦК ВКП(б) Пленумунда архитектурадагы формалисттик агымдар сынга алынды. Көлөмдөрдүн жана өнөр жай менен шаар курулушунун темптеринин өсүшү архитекторлордун күчтөрүн консолидациялоону, аларды реалдуу курулуштун муктаждыктарына жакындатууну талап кылды. Ишкердик аракеттерди бириктирүү жана конкреттештирүү каалоосу төмөнкү жактан келип чыкты, ошондуктан 1932-жылы ЦК ВКП(б) тарабынан «Литература-өнөр уюмдарын кайра куруу жөнүндө» токтом кабыл алынганда, ал терең канааттануу менен кабыл алынды.
Бул токтомдун негизинде өлкөнүн жазуучулары, сүрөтчүлөрү жана архитекторлорунун бирдиктүү чыгармачылык союздары түзүлдү. Жаңы түзүлгөн Архитекторлор Союзунун алдында реалдуу курулуш маселелерин чечүү үчүн чыгармачылык аракеттерди бириктирүү тапшырмасы коюлду. 1932-жылдан баштап советтик архитектура классикалык мурасын өздөштүрүү, социалисттик реализмдин чыгармачылык ыкмасын архитектуранын өзгөчөлүктөрүнө ылайык иштеп чыгуу багытында чечкиндүү өзгөрүүлөр менен өнүгөт.
Кыргызстан архитектурасынын революциядан кийинки биринчи этаптын татаалдыгына жана карама-каршылыгына карабастан, ал жаш республикадагы архитектуралык принциптердин калыптанышында чоң мааниге ээ болду. Бул мезгилдин эң маанилүү жыйынтыктарына республикадагы биринчи долбоорлоо уюму — «Киргоспроект» (1932-жыл) түзүлүшү кирет. Бул убакка чейин долбоорлоо иштерин негизинен Москвадагы архитектуралык-курулуш уюмдары же жергиликтүү практик инженерлер жүргүзүшкөн.
Дагы окуңуз:
Архитекторлор союзунун съездиннн чечимдери
50-жылдардын экинчи жарымы архитекторлорубуздун өлкөсүнө партия жана өкмөт тарабынан коюлган...
Архитектуранын өнүгүүсүндөгү жаңы этап
Биринчи долбоорлоо мекемесинин түзүлүшү Кыргызстандын кесиптик долбоорлоо-курулуш ишинин негизин...
АСЫЛБЕКОВ Раяман
АСЫЛБЕКОВ Раяман...
Абдыкалыков Акымбек — техникалык илимдердин доктуру
Абдыкалыков Акымбек (1957), техникалык илимдердин доктору (2001)...
Монументалист, живописец Сабитжан Бакашев
Сабитжан Бакашев живопистин текстурасынын сулуулугуна, боёктордун түстөрүнүн үнүнө чоң маанини...
АЙДАРОВ Калыбек Токтобаевич
АЙДАРОВ Калыбек Токтобаевич...
Кыргыз Республикасынын көркөм искусство боюнча чыгармачылык лабораториясы
Жаш сүрөтчүлөрдүн эмгектеринин көркөм-стилистикалык диапазону Живопистик талантка ээ болгон жаш...
АЛЬБАНСКИЙ Александр Михайлович
АЛЬБАНСКИЙ Александр Михайлович...
Кыргызстанда аба ырайынын шарттарына байланыштуу кант өндүрүшүнүн көлөмүнүн кыскарышы күтүлүүдө, - Минсельхоз
2025-жылы Кыргызстан кант өндүрүүнүн көлөмүнүн кыскарышы менен бетме-бет келет, бул кант буудайынын...
Кыргыз Республикасындагы төлөм системасын өнүктүрүү
Заманауи экономика ар бир мамлекеттин кеңири тармакталган, татаал мамилелердин тармагы болуп...
Тентиев Жумабек
Тентиев Жумабек Техникалык илимдердин доктору, профессор, Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер...
Академизм кыргыз сүрөтчүлөрүнүн чыгармачылыгында
Кыргыз сүрөтчүлөрүнүн академизми Кульчоро Керимбеков, Джакуль Кожахметов, Алтымыш Усубалиев,...
Кыргызстандын көркөм өнөрү 60—80-жылдарда
Көркөм маданияттарды интеграциялоо Элдерибиздин экономикалык жана руханий жашоосундагы бирдикке...
Абдыкалыков Акымбек Абдыкалыкович
Абдыкалыков Акымбек Абдыкалыкович Техникалык илимдердин доктору, профессор. 1957-жылы туулган....
Кыргызстанда 60-жылдардан бери станоктук скульптуранын өнүгүшү
60-жылдарда Кыргызстанда, башка республикаларда болгон сыяктуу, скульптура жана монументалдык...
Биринчи катчылардын Ош шаарын өнүктүрүүдөгү ролу
Ош шаарында курулуш өнөр жайынын базасын түзүү Албетте, Ош шаарынын өнүгүшү республика...
НУСОВ Владимир Ефимович
НУСОВ Владимир Ефимович...
Белгилүү орус саякатчысы Федор Конюхов Иссык-Куль көлүнө байыркы монастырьды издөө үчүн экспедициясын даярдап жатат
Белгилүү орус саякатчысы Федор Конюхов Ысык-Көл көлүнө байыркы монастырды издөөгө экспедициясын...
Кыргызстандын элдик чарбасын калыбына келтирүү жана өнүктүрүү (1946-1964)
Өнөр жайды тынчтык жолуна өткөрүү. Өнөр жайды тынчтык жолуна өткөрүү. Уруштун аякташы менен совет...
Жыл ичинде ун өндүрүү 8% га өсүп, 182,3 миң тоннага жетти
- 2025-жылдын январь айынан август айына чейин Кыргызстанда бир катар азык-түлүк товарларынын...
Жаңы тапшырмаларды жана стратегияларды келечекке түзүү
Жогорку окуу жайларын лицензиялоо жана аттестациялоо. Бир нече жылдан бери республикадагы билим...
Фрунзе 1938-1939-жылдары
Башкаладагы өнөр жай жана маданияттын өнүгүшү Башкалада өнөр жай ишканалары жана мекемелеринин...
Монументалдык живопись кыргызстандыктардың
Киргизияга чыгармачылык бригада Каралып жаткан мезгил Кыргызстанда монументалдык искусствонун...
Кыргызстанда табигый капиталды эсепке алууга киришет
Кыргызстан табигый капиталды эсепке алууга киришти. Бул багыттагы биринчи кадам - токойду эсепке...
Монументалдык жана монументалдык-декоративдик искусство
Кыргызстандагы монументалдык искусствонун формалары 60-80-жылдарда көркөм өнөрдүн авангардына...
Шаар түзүүчү фактор
Өнөр жай архитектурасы. Бүгүнкү күндө Кыргызстанда 130 тармак жана тармакча бар. Анын продукциясы...
Экономикалык жана маданий курулуш жөнүндө токтом жана Кыргыз АССРдин өнүгүү келечеги
РСФСРдин Элдик комиссарлар кеңешинин токтому 1930-жылдын 31-майында (яъни Ю. Абдрахманов И. В....
С. Чуйковдун чыгармачылыгы
Сүрөтчүлөрдүн чыгармачылык кызыгуусунун тынчсыздануусу, искусстводогу эң маанилүү нерселерге —...
Советтик Кыргызстандын архитектурасы
Советтик архитектурачылар планетадагы биринчи социалисттик мамлекетте жашап, иштешет, анын күчтүү...
ИСАЕВ Аскар Исаевич
ИСАЕВ Аскар Исаевич...
Кыргызстанда мунай жана табигый газдын өндүрүшү орточо 9% га төмөндөгөн
- 2025-жылдын январь айынан август айына чейин Кыргызстанда нефть жана табигый газдын өндүрүшүнүн...
«Автоваздын» өнөктөшү Кыргызстанда орус өндүрүштөрүн локалдаштыруу үчүн хаб ачты
Central Asia Capital пресс-кызматынын маалыматына ылайык, Central Asia Hub индустриалдык паркынын...
МИЛОВ Михаил Андреевич
МИЛОВ Михаил Андреевич...
Маткаримов Сулейман Хайтбаевич
Маткаримов Сулейман Хайтбаевич (1936), техникалык илимдердин доктору (1991), профессор (1997), НАН...
Курулуш материалдары
1917-жылга чейин Кыргызстан аймагында негизинен сезондук иштеген 6 жарым-жартылай кирпич заводдору...
Фрунзе шаардык кеңешинин бешинчи чакырылышынын 1931-1934-жылдар аралыгындагы отчету. Документ №92
ФРУНЗЕ ШААРЫНДАГЫ БЕШИНЧИ ЧАКЫРЫЛЫШ ФРУНЗЕ ШААР КЕҢЕШИНИН СОВНАРКОМ КИРГИЗСКАЯ АССР ДЕЙТЕШИ...
Курдюмова Валентина Мефодьевна
Курдюмова Валентина Мефодьевна (1937), техникалык илимдердин доктору (1997), профессор (1993)...
Саясий плакат
1970—1980-жылдарда көрнөк-жарнактын идеялык жана көркөм деңгээлин жогорулатуу тенденциясы менен...
Киргиз балетиндеги классиканын негиздерин өздөштүрүү
Професионалдык киргиз балетине биринчи кадамдар Этникалык кыймылдуу бийлер, ырым-жырымдар жана...
Сүт өндүрүү жыл ичинде 6,2% га төмөндөп, 37,7 миң тоннага жетти
- 2025-жылдын январь-август айларында эт өндүрүшү 1% га төмөндөп, 10,4 миң тоннага жетти. Бул...
Жаңы архитектуранын биринчи этапы
Жаңы архитектуранын өнүгүүсү Киргизияда Совет бийлиги орногон учурдан башталып, 30-жылдардын...
Кутуев Мухамедий
Кутуев Мухамедий (1949), техникалык илимдердин доктору (1994), профессор (1996) Кыргыз. Барскоон...
Эвакуация калкын кабыл алуу, жайгаштыруу жана жумушка орноштуруу Кыргызстандын ичинде
Киргиз ССРдин бардык ички ресурстарын мобилизациялоо Согуштан мурдагы жылдарда пайда болгон тез...
КУЦЕМЕЛОВ Леонид Гаврилович
КУЦЕМЕЛОВ Леонид Гаврилович...
Этнографиялык сүрөттөмөлөр кыргыздардын материалдык маданияты
Этногенез маселесин чечүү үчүн, ар кандай элдин улуттук салттарын жана өзгөчөлүктөрүн аныктоо үчүн...
«Теория» массаларды уюштуруу Ю. Абдрахмановдун
Каменский менен Абдрахмановдун ортосундагы талаш-тартыш 20-кылымдын башында Ю. Абдрахманов Алматы...
Улуттун экономикасынын абалын мүнөздөгөн документтер Кыргызстандагы согуш жылдарында
1941—1945-жылдардагы архивдер «Советтик Кыргызстан Улуу Ата Мекендик согушта 1941—1945-жылдар»...
Архитектурадагы кесиптик билим берүү
1954-жылы Кыргызстан архитектурачыларынын III съездинде жергиликтүү улуттун өкүлдөрүн даярдоо...