Бул долбоор «Коом талкуу» платформасында жарыяланды.
Документтин максаты — «Арнайы корголуучу табигый аймактар жөнүндө» мыйзамдын нормаларын ишке ашыруу, ошондой эле геопарктарды түзүү, иштөө жана жоюу боюнча укуктук жөнгө салуу. Негизги көңүл геологиялык, тарыхый-мәдени жана археологиялык мурастын корголушуна бурулат, бул маалыматта көрсөтүлгөн.
Долбоор геопарктарды түзүү үчүн бирдиктүү механизмди түзүүнү сунуштайт, бул мыйзамдагы учурдагы боштуктарды жоюп, мамлекеттик жана жергиликтүү органдардын түзүү жана башкаруу боюнча аракеттерин так аныктайт.
Геопарк бул контекстте табигый жана геологиялык объекттерди коргоону, илимди, билим берүүнү, туризмди жана экономикасын өнүктүрүүнү бириктирген аймакты башкаруунун комплекстүү модели катары каралат.
Долбоордун токтому боюнча негизги жоболор
Документ геопарктарды түзүүнүн бир нече маанилүү максатын аныктайт, алардын арасында:
- уникалдуу табигый жана геологиялык аймактарды сактоо;
- геотуризмди жана билим берүү инициативаларын өнүктүрүү;
- аймактардагы экономикалык өсүүнү колдоо;
- жаңы жумуш орундарын түзүү жана жергиликтүү бизнесин өнүктүрүү;
- илимий изилдөөлөрдү жүргүзүү жана экологиялык мониторинг.
Долбоордо геопарктарды түзүү тартиби да сүрөттөлгөн. Түзүүнү мамлекеттик органдар, жергиликтүү бийлик, илимий жана коомдук уюмдар баштоосу мүмкүн. Бул үчүн илимий негиздемени даярдоо, экологиялык экспертизадан өтүү жана компетенттүү орган тарабынан бекитүү талап кылынат.
Геопарктын аймагынын структурасы
Геопарктын аймагы төмөнкү бөлүктөргө бөлүнөт:
- негизги коргоо зонасы;
- туристтик-рекреациялык зона;
- чектеш өнүгүү зонасы, бул жерде элдүү пункттар жана башка жерлер алардын укуктук статусун сактоо менен камтылышы мүмкүн.
Негизги коргоо зонасында табигый жана геологиялык объекттерге зыян келтире турган ар кандай иш-аракеттерге тыюу салынат. Бул пайдалы казындыларды казып алуу, капиталдык курулуш жана аймактын сакталуусуна коркунуч туудурган башка иш-аракеттерди камтыйт.
Геопарктарды башкаруу жана өнүктүрүү
Геопарктарды башкаруу юридикалык жак тарабынан жүргүзүлөт, ал башкаруу пландарын, туризмди өнүктүрүү программаларын, билим берүү долбоорлорун жана экологиялык мониторинг системасын иштеп чыгышы керек.
Мындан тышкары, геопарктарды өнүктүрүүнү координациялоо жана эл аралык уюмдар, анын ичинде ЮНЕСКО менен өз ара аракеттенүү үчүн Улуттук геопарктар комитетин түзүү сунушталууда.
Долбоордун авторунун пикири боюнча, бул токтомду кабыл алуу геотуризмди өнүктүрүү, табигый мурастын сакталуусун камсыз кылуу жана аймактардын инвестициялык тартуучулугун жогорулатуу үчүн шарттарды түзөт.
