Джаманбаева белгилегендей, институттун кызматкерлерине борборго кирүүгө эки жолу баш тартылган, бул мажбурлап кармоо жайларына тоскоолсуз кирүү укугун кепилдеген мыйзамдын түз бузулушу болуп саналат. Акыйкатчы институту бул баш тартууларды кармалгандардын укуктарын жашырууга болгон мүмкүн болгон аракеттерди көрсөтүп турган кооптонуу сигналы катары карайт.
28-октябрда институттун кызматкерлери кармалгандардын кармоо шарттарын текшерүүгө аракет кылышты, бирок контролдоо органы тарабынан кирүүгө баш тартылды. Бул окуя боюнча акт түзүлүп, Башкы прокуратурага жөнөтүлдү.
Жоокер прокуратурасы бул боюнча мамлекеттик органга мыйзам бузулуштарын жоюу боюнча сунуш берди. Натыйжада, бир кызматкер дисциплинардык жазага тартылды.
Текшерүүнүн жыйынтыгында, 2025-жылдын 3-ноябрында акыйкатчы институту борбордо мониторинг жүргүзүүгө мүмкүнчүлүк алды, анда чет элдик жарандардын кармоо шарттарында олуттуу мыйзам бузулуштар аныкталды. Текшерүү учурунда борбордо 160 адам болгон, санитардык-гигиеналык шарттар канааттандырарлык эмес деп табылган. Сууну жууган жайлар жабык болгон, ал эми короодо болгону үч биотуалет орнотулган.
Борбордун имараты эки блоктон турат, жылытылбайт, кондиционерлер төрт бөлмөдө гана иштейт. Калган бөлмөлөрдө суук болгон, анткени жабдуулар иштебей калган.
Көчөдөгү душ кабинасы кол менен курулган. Штаттык ашпозчуга таянуу мүмкүн болгон жок, анткени чет элдиктер тамакты көчөдө даярдашкан, бул коопсуз тамактануу боюнча милдеттердин аткарылбаганын көрсөтөт.
Мындан тышкары, кармалгандар юридикалык жардамга жана байланышууга мүмкүнчүлүк алышкан эмес, анткени алардын мобилдик телефондорун тартып алышкан, бул алардын туугандары жана адвокаттары менен байланышуу укугун бузат, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 61-беренесине жана Кыргыз Республикасынын «Мамлекет тарабынан кепилденген юридикалык жардам жөнүндө» мыйзамынын 13-1-беренесине каршы келет.
Мониторингдин жыйынтыгы боюнча Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине мыйзам бузулуштарды жоюу боюнча чараларды көрүү сунушу менен расмий кайрылуу жөнөтүлдү.
2025-жылдын декабрь айында акыйкатчы институтуна кармалгандардын адвокаттарынан кайрылуу келип түшүп, кызматкерлер кайрадан борборго барышты. Бирок аларга кайрадан кирүүгө баш тартылды, текшерүү пунктунда кошумча уруксат талап кылынды. Натыйжада, тоскоолдук кылуу боюнча акт түзүлүп, ал дагы Башкы прокуратурага жөнөтүлдү.
Акыйкатчы институту Ички иштер министрлигин акыйкатчынын мыйзамдуу ишмердүүлүгүнө тоскоолдук кылган кызматкерлерге чара көрүүгө чакырат жана Убакыттуу кармоо борборунун ишинин ачык болушун камсыз кылууну талап кылат.
