Жакында Кыргызстанда мектеп билим берүү тармагында чоң масштабдагы санариптик реформа башталат. Мамлекеттин премьер-министри, Адылбек Касымалиев, окуучулардын билим берүү мекемелери арасында которулушу үчүн электрондук механизмди тез арада иштеп чыгуу тапшырмасын берди. Жаңы өзгөртүүнүн негизги максаты - ачык эмес практикаларды жоюу жана ата-энелер үчүн процессти жөнөкөйлөтүү.
Аппараттык жыйын учурунда, Касымалиев учурдагы системанын олуттуу кемчиликтерин белгиледи. Мамлекетте 2 170 мамлекеттик мектеп иштеп жатат, анда 1,5 миллионго жакын бала билим алууда. Бирок мектептер арасында которуу процесси азырынча кол менен жүргүзүлүп келет, бул премьер-министрдин пикиринде, коррупция үчүн мүмкүнчүлүктөрдү жаратып, бир окуу жайларында жүктөмдү көбөйтүп, башка жайларда бош орундардын болушуна алып келет.
Реформа биринчи класска электрондук каттоо системасынын ийгиликтүү үлгүсүнө негизделет. Жаңы платформа класстардагы бош орундарды реалдуу убакытта көрсөтүп, мектеп администрациясынын кабыл алуу процессине кийлигишүүсүн толугу менен жок кылат. "Система өз алдынча бош орундарды көрсөтүп, адам факторун минималдаштыруусу керек. Бул процесс ата-энелер үчүн дагы ачык болот", - деп белгиленет Кабминдин билдирүүсүндө.
Бул чараны ишке ашыруунун зарылдыгы борбордогу орундардын критикалык жетишсиздиги менен тастыкталат. 22-январда курулуш министринин орун басары, Талантбек Иманакун уулу, Жогорку Кеңеште инвентаризациянын маалыматтарын сунуштады. Бишкектеги 120 мектеп 104 миң орунга долбоорлонгон, бирок фактически 261 миңден ашык бала билим алууда.
Эң кыйын кырдаал Ленин жана Первомай райондорунда байкалууда. Ленин районунда мектептер дээрлик үч эсе толгон: 30,4 миң орундук долбоордук кубаттуулукта 91 миңден ашык окуучу билим алууда. Первомай районунда да жүктөм долбоордук көрсөткүчтөрдөн үч эсе ашып кетүүдө. Свердлов жана Октябрь райондорундагы кырдаал да жакшы эмес. Бул маалыматтар Бишкекте 14 жаңы мектеп куруу үчүн кредит алуу боюнча мыйзам долбоорун талкуулоо учурунда сунушталды, бул маселени жарым-жартылай чечүүгө жардам бериши керек.
Орундардын жетишсиздиги шартында которуу процессин автоматташтыруу окуу орундарын адилеттүү бөлүштүрүүнүн жалгыз эффективдүү жолу болуп, балдардын билим алуу укугун бузуу боюнча спекуляцияларды алдын алат.
