Монголиянын премьер-министри партиядагы ички конфликттерден улам отставкага кетүү чечимин кабыл алды.
26-мартта кечинде Занданшатар Гомбожав, Монголиянын премьер-министри, парламенттеги кыйын кырдаалдын натыйжасында отставкасын жарыялады, бул парламенттин ишин парализдеди. Бул кадам башкаруучу партия ичиндеги бөлүнүүлөрдүн ачык күбөсү болуп, жакынкы шайлоолор алдында белгисиздикти жаратууда.
Занданшатар өткөн жылдын июнь айынан бери кызматта болуп, Оюун-Эрдэнэ Лувсаннамсраяны алмаштырган. Анын кетиши оппозиция тарабынан улантылып жаткан талкуулар жана бойкоттун фонуна туш келди, бул парламенттин ишин парализдеди. Ал өзүнүн чечими өлкөнүн кызыкчылыктарын коргоо жана чыңалууну төмөндөтүү каалоосунан улам экенин белгиледи.
«Мен өз кызматымды кармап калууга умтулбайм. Менин артыкчылыгым — Монголиянын кызыкчылыктары, ошондуктан мен кетип жатам», — деди Занданшатар мыйзам чыгаруу органдарынын өкүлдөрүнө.
Бул отставка Монголиянын 3.6 миллион калкы бар өлкөнү узак убакыттан бери башкарган Монголиянын элдик партиясында (МЭП) сейрек кездешүүчү туруктуулуктун жоктугун көрсөтөт. Оюун-Эрдэнэ премьер-министр кызматынан кеткенден бери, МЭП туруктуу жетекчиликти камсыз кылууда кыйынчылыктарга туш болууда.
Ички конфликттер инвесторлор үчүн кооптонууларды жаратышы мүмкүн, анткени Монголия экономикалык өсүштү сактоого умтулууда жана МЭП үчүн келечектеги шайлоолор алдында кыйынчылыктарды билдирет.
Парламент Занданшатардын отставкасын кабыл алуу үчүн добуш берди. Ал өзүнүн мураскеринин дайындалышына чейин премьер-министрдин милдеттерин аткарууну улантат.
МЭП ичиндеги акыркы талаш-тартыштар Оюун-Эрдэнэди колдогон фракциянын жыйындарга келбей калуусунан улам курчуп кетти, бул кворумдун жоктугуна алып келди. Оппозициядагы Демократиялык партия, өз кезегинде, парламенттин ишин көтөрбөй, жазкы сессиянын башынан бери бойкоттоодо, бул учурдагы кризисти күчөтүүдө.
MiddleAsianNews’тан 29-мартта алынган маалыматка ылайык, МЭП парламенттин спикери Учрал Ням-Осорду, 39 жашта, премьер-министрликке талапкер катары көрсөттү. Партиянын конференциясында анын талапкерлиги 99.7% добуш менен колдоого алынды. Парламенттин аны ушул аптада бекитиши күтүлүүдө.
Учрал Ням-Осор Глостершир университетинен MBA даражасына ээ жана 2016-жылдан бери парламенттин мүчөсү, 29 жашында шайланган. Ал Монголиянын экономикалык, укуктук жана коррупциялык маселелерин чечүүгө багытталган «Төрт бошотуу» программасын сунуштоодо.
Тасмада тастыкталбаган маалыматтар боюнча, Учрал Занданшатарына өз кабинетинде орун сунуштаган, бул саясатта кээ бир улантууну билдириши мүмкүн, эгер өтүү оңой болсо.
Эксперттер Занданшатардын отставкасынын тереңирээк себептери бар экенин белгилешет, жөн гана кадрдык өзгөрүүлөрдөн тышкары. Саясий комментатор Амар Адъяа бул кадамды МЭП ичиндеги узакка созулган күрөштүн акыркы этабы катары, жаңы чыңалуунун эмес, деп белгиледи.
«Кетүү күтүүсүз болгон жок; башкаруучу партия мурунку жетекчилик алмашуу мезгилинен бери ички карама-каршылыктарын чечүүгө аракет кылып келген, жана азыр бул басым өзүн көрсөтүүдө», — деп кошумчалады ал.
Амардын айтымында, негизги суроо — Учралдын атаандаш фракцияларды тең салмактаган кабинетти тез арада кура алабы.
Мангейм университетинин Монголия боюнча эксперти Джулиан Диркес Занданшатардын премьер-министр катары алсыз экенин белгилеп, анын кетиши МЭП ичиндеги «бузулуштуу ички күрөштүн» дагы бир белгиси экенин айтты.
«Акырында жаңы премьер-министр абалды өзгөртпөйт; учурдагы күрөш саясий маселелер менен байланыштуу эмес», — деп жыйынтыктады Диркес.
Занданшатар отставкасы тууралуу сөзүндө, ал өз администрациясынын акыркы тогуз айдагы жетишкендиктерин, анын ичинде экспорттун өсүшүн, экономикалык өсүүнүн тездетилишин жана валюта резервдеринин көбөйүшүн баса белгиледи. Ал өкмөттүн өзү чыгымдарды кыскартканын, калкты жүктөбөй турганын айтты.
Сөзүнүн соңунда ал жеке адамдардын өкмөттөгү ролдоруна караганда, институтционалдык туруктуулуктун маанисине көңүл бурду.
«Кызматтар түбөлүк эмес, ал эми монгол мамлекет — түбөлүк», — деп баса белгиледи ал.
автор: Майкл Кон
перевод: MiddleAsianNews
источник: bne IntelliNews — bne Media жана Emerging Markets Direct компанияларынын бирикмесинин натыйжасы
