Жаңы жобого ылайык:
«Ата-энелер эми ПМПКнын корутундусун түздөн-түз алышат, жана анын билим берүү мекемелерине өткөрүлүшү алардын жазуу жүзүндөгү макулдугу менен гана мүмкүн. ПМПКнын сунуштары билим берүү шарттарына байланыштуу, бул жерде мектепти акыркы тандоо ата-энелердин колунда.
Үй-бүлөлөр текшерүүлөргө катышып, сунуштарды талкуулоого катыша алышат. Ата-энелердин макулдугу алынгандан кийин, сунуштар билим берүү мекемелери үчүн милдеттүү болуп калат.
Реформа көп тармактуу ыкмага негизделген, анда психологдор, дефектологдор, логопеддер жана медициналык адистер балдардын муктаждыктарын аныктоо жана алардын билим алуу шарттарын белгилөө үчүн комплексдүү диагностика жүргүзүшөт. Консультациялык ишмердик азыр «Э-Күндөлүк» платформасы аркылуу санариптик деңгээлге өтүп, электрондук саламаттык сактоо системасы менен интеграцияланат, бул кызматтарды кайталоону жоюп, алыскы аймактар үчүн жеткиликтүүлүктү жакшыртат. Жаңы модель өзгөчө билим берүү муктаждыктары бар балдарды эрте аныктоого жана алардын инклюзивдик билим алуусун колдоого багытталган.
Жаңыланган ПМПК жобосу 2025-жылдын 10-мартында президенттин «Мамлекеттик кызмат системасын натыйжалуулугун жогорулатуу жана бюрократияны азайтуу боюнча кошумча чаралар жөнүндө» жарлыгын ишке ашыруу алкагында бекитилген (УП №83). 2025-жылдын 17-октябрындагы Министрлер Кабинетинин № 680 токтому консультациялык ишмердикти «Билим берүү жөнүндө» мыйзамга, «Инвалиддардын укуктары жана кепилдиктери жөнүндө» мыйзамга жана эл аралык конвенцияларга ылайык келтирет.
Бул өзгөртүүлөр Юстиция министрлигинин жана Улуттук стратегиялык инициативалар институтунун демилгеси менен мүмкүн болду, алар 23-июнда инклюзивдик билим берүүнү жана жаштар саясатын реформалоо боюнча чаралар комплексин сунушташкан. Сунушталган чаралар өзгөчө билим берүү муктаждыктары бар балдарды колдоо үчүн адилеттүү жана туруктуу механизмдерге болгон коомдук суроо-талаптын өсүшүн чагылдырат.
НИСИнин маалыматына ылайык, «Билим берүү жөнүндө» мыйзам 2023-жылы жаңыланган, инклюзияны эске алуу менен олуттуу өзгөрүүлөргө учураган, бирок инклюзивдик билим берүүнү ишке ашыруучу уюмдар 1995 жана 2004-жылдардагы эски документтерди колдонуп келишкен. Бул туурасыздыктарды жоюу үчүн НИСИ жана Минюст нормативдик базаны талдап, мамлекеттик органдар менен консультациялар өткөрүп, өнүгүү өзгөчөлүктөрү бар балдардын ата-энелери менен жолугушууларды өткөрүштү. Натыйжада, Билим берүү министрлиги бир жарым миңден ашык эски буйрукту жокко чыгарды жана заманбап талаптарга жооп берген жаңы эрежелерди иштеп чыгууга киришти.
Минюст жана НИСИ билим берүү кызматтарынын сапатын жогорулатуу жана бардык балдар үчүн билим алуунун жеткиликтүүлүгүн камсыздоо боюнча нормативдик базаны өнүктүрүүнү улантууну пландаштырууда.
Маалымат: ПМПК инклюзивдик билим берүүдөгү маанилүү роль ойнойт, ал профессионалдык текшерүүнүн форматы катары, адистер биргелешип баланын билим берүү муктаждыктарын жана анын билим алуусу үчүн зарыл болгон шарттарды аныкташат. Так ПМПК аркылуу коштоого, программаларды адаптациялоого, атайын методикаларды колдонууга же жеке траекторияларды иштеп чыгууга сунуштар формалашады. Бул иштин сапаты өзгөчө билим берүү муктаждыктары бар баланын кадимки мектепте билим алуусуна жана зарыл колдоону алууга түздөн-түз таасир этет. Ошондуктан ПМПКнын эрежелерин жаңылоо инклюзивдик билим берүүнүн реформасынын негизги элементин түзөт жана өлкө боюнча балдар үчүн билим алуунун жеткиликтүүлүгүнө олуттуу таасир этет.
