Буйрук № 01-01/23, конокторду эсепке алуу системасын жакшыртууга, ошондой эле заповедниктерге жана улуттук парктарга кирүү үчүн төлөмдөрдү алуу жана эсепке алууну жеңилдетүүгө багытталган. Бул ошондой эле финансылык кирешелердин ачыктыгын жогорулатууга, мыйзамдарды колдонууда бирдиктүүлүктү камсыз кылууга жана атайын корголгон табигый аймактарды башкарууну жакшыртууга жардам берет.
Документти кабыл алуу «Атайын корголгон табигый аймактар жөнүндө» мыйзамга жана 2023-жылдын 17-февралындагы Министрлер Кабинетинин № 80 токтомуна негизделген, бул токтом мындай аймактарда визиттерди уюштуруу жана экскурсиялык маршруттарды жана туристтик жолдорду түзүү тартибин жөнгө салат. Мындан тышкары, Жол көрсөтмөсү Кыргызстандын бардык корголгон табигый аймактарында колдонууга милдеттүү.
Заповедниктердин жана улуттук парктардын жетекчилери бул Жол көрсөтмөсүн практикада ишке ашырып, кирген конокторду эсепке алуу жана жаңы талаптарга ылайык төлөмдөрдү жыйноону уюштурууга, ошондой эле кирешелердин толук жана так эсепке алынышын көзөмөлдөөгө милдеттүү.
Министрликтин Биоалуулукты сактоо жана корголгон табигый аймактар боюнча департаменти Жол көрсөтмөсүн колдонууга консультациялык колдоо көрсөтүү жана мониторинг жүргүзүү, ошондой эле зарыл болгон учурда анын актуалдуулугун жогорулатуу боюнча сунуштарды киргизүү милдетин өзүнө алат.
Буйрук расмий жарыяланган күндөн тартып 7 күндөн кийин күчүнө кирет.
Кыргыз Республикасынын атайын корголгон табигый аймактарына кирүү үчүн конокторду эсепке алуу жана төлөмдөрдү алуу боюнча Жол көрсөтмөсү
1-бөлүм. Киришүү
1. Кыргыз Республикасынын корголгон табигый аймактарына кирүү үчүн конокторду эсепке алуу жана төлөмдөрдү алуу боюнча бул Жол көрсөтмөсү (ары караганда – Жол көрсөтмө) конокторду каттоо, алардын кирүүсүн жана чыгышын эсепке алуу, ошондой эле корголгон табигый аймактарга (ООПТ) кирүү үчүн төлөмдөрдү алуу жана эсепке алуу боюнча бирдиктүү тартипти орнотуу максатында иштелип чыккан.
2. Жол көрсөтмө мамлекеттик табигый заповедниктердин жана парктардын администрацияларына, ошондой эле экологияны коргоо боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан көзөмөлгө алынган башка ООПТларга таралат.
3. ООПТларды зыярат кылган бардык жеке жана юридикалык жактарга Жол көрсөтмөнүн талаптары колдонулат, Кыргызстандын мыйзамдарына ылайык төлөмдөн бошотулган адамдардан башка.
2-бөлүм. Юридикалык негиз
4. Бул Жол көрсөтмө төмөнкү документтерге ылайык иштелип чыккан: - Кыргыз Республикасынын «Атайын корголгон табигый аймактар жөнүндө» мыйзамы; - Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин «Атайын корголгон табигый аймактарда визиттерди уюштуруу, экскурсиялык экологиялык маршруттарды, туристтик жолдорду жана токтоочу жайларды уюштуруу тартибин бекитүү жөнүндө» токтому; - Кыргыз Республикасынын башка нормативдик актылары.
3-бөлүм. Визиттерди эсепке алуу жана төлөмдөрдү жыйноонун максаттары жана милдеттери
5. Визиттерди эсепке алуу жана төлөмдөрдү жыйноонун негизги максаттары: - ООПТга кирүү үчүн төлөмдөрдү жыйноонун ачыктыгын жана негиздүүлүгүн камсыз кылуу; - ООПТны коргоо жана кармоо үчүн кошумча финансылык булактарды түзүү; - рекреациялык жүктөмдү жөнгө салуу жана табигый комплекстерге терс таасирлердин алдын алуу.
6. Эсепке алуу милдеттери: - ООПТга кирген бардык конокторду жана транспорт каражаттарын каттоо; - белгиленген визит эрежелеринин сакталуусун көзөмөлдөө; - акча каражаттарынын келип түшүшүнүн так эсепке алынышын жүргүзүү.
4-бөлүм. Визиттерди эсепке алуу тартиби
7. Коноктордун кирүүсү жана чыгышы контролдук өткөрмө пункттарында (КПП) же башка атайын белгиленген жерлерде эсепке алынат.
8. ООПТга киргенде конок: - жеке өздүгүн тастыктаган документти (керек болсо) көрсөтүүгө; - визиттин максатын жана болжолдонгон убактыларын билдирүүгө; - мыйзамдарда башкача каралбаса, кирүү үчүн белгиленген төлөмдү төлөөгө милдеттүү.
9. Коноктор жөнүндө маалымат каттоого алынууга тийиш, эсеп журналына же электрондук система боюнча. Чыгууда убакыт жана дата боюнча тиешелүү белгилөө катталат.
5-бөлүм. ООПТга кирүү үчүн төлөмдөрдү алуу
10. ООПТга кирүү үчүн төлөмдөр бекитилген тарифтерге ылайык белгиленет жана төмөнкүлөр үчүн алынат: - жеке жактардын кириши; - транспорт каражаттарынын кириши; - кошумча кызматтар (экскурсиялык тейлөө, инфраструктураны пайдалануу ж. б.).
11. Төлөмдүн өлчөмү белгиленген тартипте аныкталып, конокторго расмий маалымат стенддери жана/же интернет ресурстары аркылуу маалымдалат.
12. Төлөмдөрдү алуу: - акча менен контролдук-кассалык техниканы колдонуу менен (эгер бар болсо); - безналичный жол менен (терминал, которуу, QR-код). Конокторго: - квитанция/чек; - же электрондук төлөмдүн тастыгы берилет.
6-бөлүм. Жеңилдиктер жана төлөмдөн бошотуу
13. 2023-жылдын 17-февралындагы Министрлер Кабинетинин №80 токтому менен бекитилген визиттерди уюштуруу тартибинин 10 жана 11-пункттарына ылайык, төмөнкү жарандар төлөмдөн бошотулат же жеңилдиктерди алышат: - Улуу Ата Мекендик согуштун катышуучулары жана майыптары; - ардагерлер; - I жана II топтогу майыптар; - карылар жана мүмкүнчүлүгү чектелген адамдар үчүн социалдык мекемелердин кызматтарын алган адамдар; - 7 жашка чейинки балдар; - изилдөө үчүн ООПТга келген илимий кызматкерлер; - аскер кызматкерлери; - ЧСтин алдын алуу максатында ООПТга келген ТЖК кызматкерлери; - кызматтык милдеттерин аткарып жаткан укук коргоо органдарынын өкүлдөрү; - маданий объекттерди изилдөөчү эксперттер; - кызматташуу келишими боюнча экологиялык уюмдардын кызматкерлери. Ошондой эле, жалпы билим берүү мектептеринин окуучулары жана кесиптик жана жогорку окуу жайларынын студенттери үчүн төлөмдүн 50% арзандатуу колдонулат.
14. Жеңилдиктерге укукту тастыктаган документтер: - паспорт, туулгандыгы жөнүндө күбөлүк, пенсиялык күбөлүк, студенттик билет жана статусун тастыктаган башка документтер.
15. Жеңилдик категорияларынын тизмеси маалымат стенддеринде жана/же интернет ресурстарында жарыяланат.
7-бөлүм. Кирешелер боюнча эсеп жана отчеттуулук
16. Бардык кирешелер милдеттүү эсепке алууга тийиш.
17. ООПТтын администрациялары төмөнкү документтерди Жол көрсөтмөнүн тиркемесинде көрсөтүлгөн формаларга ылайык жүргүзүшөт: - берилген квитанциялардын/чектердин каттоо журналы (форма 1); - кирешелер боюнча күндөлүк отчет (форма 2); - жыйынтыктык айлык отчет (форма 3).
18. Келип түшкөн каражаттар бюджеттик мыйзамдарга ылайык ачылган атайын эсепке которулат.
19. Каражаттарды эсепке алуу жана сактоо боюнча жоопкерчилик ООПТнын жетекчиси жана ыйгарым укуктуу кызматкерлерге жүктөлөт.
20. Каражаттардын келип түшүшү жана пайдаланылышы боюнча мезгил-мезгили менен отчет ыйгарым укуктуу экологияны коргоо органына белгиленген мөөнөттө берилет.
21. ООПТга келген коноктордун саны жана кирешелер боюнча көзөмөл: - ООПТнын администрациясынын ички текшерүүлөрү; - ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган; - финансылык жана контролдук кызматтар тарабынан жүргүзүлөт.
8-бөлүм. Көзөмөл жана жоопкерчилик
22. Жол көрсөтмөнүн талаптарын сактоону көзөмөлдөө ООПТнын жетекчилиги жана экологияны коргоо боюнча ыйгарым укуктуу орган тарабынан жүргүзүлөт.
23. Эсепке алуу жана төлөмдөрдү алуу тартибин бузган адамдар Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жоопкерчиликке тартылышат.
24. Табигатты коргоо чөйрөсүндө бузулуулар Кыргыз Республикасынын экологиялык, административдик жана кылмыштык мыйзамдарына ылайык жоопкерчиликке тартылат. Табигый объекттерге жана ООПТнын мүлкүнө келтирилген зыян Кыргыз Республикасынын күчүндө болгон мыйзамдарга ылайык калыбына келтирилет.
