Кыргызстандагы виртуалдык активдердин өнүгүү динамикасы таң калыштуу. Мамлекет криптовалюта жана блокчейн технологияларын илгерилетүү боюнча дүйнөдөгү 20 мыкты өлкөнүн катарына кирди.
Глобалдык масштабда криптовалюта рыногунун институционалдык жетилгендиги байкалууда. Инвестициялык фонддор криптосекторго активдүү кирип жатышат, алардын арасында Bitcoin жана майнингге каражат салып жаткан эң ири инвестициялык компания BlackRock да бар.
Кыргызстан прогрессивдүү мыйзамдары менен көңүл бурат. 2022-жылы кабыл алынган виртуалдык активдер жөнүндө мыйзам, СНГ өлкөлөрүндөгү көптөгөн криптовалюта компанияларынын Кыргызстанда ишин баштоосуна жол ачты. Биздин мыйзамдык база криптоиндустриянын өнүгүшүнө көмөктөшөт, башка өлкөлөрдө бул маселелер талкуулануу стадиясында калган.
Өткөн жылы Москвага болгон сапарымда, Кыргызстан рыногунун талкууларда маанилүү орун ээлеп жатканын байкадым. Катышуучулар республика криптовалюталарды өнүктүрүү боюнча региондо лидерлик орунду ээлеп жатканын белгилешти, бул биздин СНГ жана Борбордук Азия өлкөлөрү арасында биринчи орунду ээлегендигибизди тастыктайт.
Виртуалдык активдердин эмитенттери жергиликтүү рынокту жаңыдан изилдеп жатышат. Кыргызстанда эмиссияны баштоо процесси абдан жөнөкөй, бирок активдүүлүк төмөн бойдон калууда, бул СНГдагы бул сектордун жалпы начар өнүгүшү менен байланыштуу: кээ бир өлкөлөрдө рынок толугу менен тыюу салынган, ал эми башкаларында мыйзамдар так эмес.
Мындан тышкары, көпчүлүк адамдар криптовалюталардын келечек эмес, акча табууга мүмкүнчүлүк берген реалдуулук экенин түшүнүшпөйт. Тилекке каршы, бул тармакта адистердин саны чектелүү, бул эмитенттердин санына таасир этет.
Кышкы мезгилде майнинг убактылуу токтоп турат, анткени калк үчүн электр энергиясынын жетишсиздиги бар, бирок сезон аяктагандан кийин фермалар өз ишин улантат. Учурда мамлекеттин биткоиндерди казып алуу үчүн мамлекеттик майнинг фермалары курулууда, мыйзамга ылайык мамлекеттик резерв түзүү үчүн биткоиндерди жана BNB монетасын сатып алуу каралган.
Криптовалютаны алмаштыруу — эң өнүккөн тармак, жана трейдинг боюнча билим берүү да активдүү жүргүзүлүүдө. Көптөгөн адамдар криптовалюталар менен соода кылышат, бирок бул жогорку тобокелдикке ээ иш. Мен жеке өзүм трейдингди казино менен салыштырат элем, ийгиликтүү болгондордун саны катышуучулардын болгону 5%ын түзөт.
Менин трейдинг боюнча тажрыйбам бар жана жакшы акча табууга мүмкүн экенин билем, бирок жоготуулар да жогору. Рыноктун иштешин түшүнүү жана тажрыйба топтоо негизги факторлор болуп саналат, анткени баштапкы этапта көпчүлүк адамдар өз каражаттарын жоготушат.
P2P-алмашуулар да өсүп жатат, көпчүлүк маржадан киреше табышат. Жаңы компаниялар, расмий алмаштыруучу жайлар жана майнинг структуралары ачылып жатат, алар мамлекеттик бюджетке салык төлөө менен салык базасынын негизин түзөт.
Жеке адамдар да бул процесске катышып жатышат, бирок алардын үлүшү аз. Бул негизинен трейдерлер жана P2P-операторлор, алар жашоо үчүн аз гана каражат табышат, бул адатта чоң кирешелер үчүн жетишсиз, бирок күнүмдүк муктаждыктар үчүн ылайыктуу.
Ошентсе да, коомчулук виртуалдык активдер жана криптовалюталар эмне экенин толук түшүнбөй жатат. Мектептерден жана жогорку окуу жайлардан, ошондой эле мамлекеттик кызматкерлер арасында популяризациялоо жана билим берүү программалары керек. Учурда масштабдуу демилгелер жок, жана маалыматтын жайылышы негизинен "сарафанное радио" аркылуу болуп жатат. Көп учурда жаңы келгендер алдамчыларга кабылып, өз каражаттарын жоготушат. P2P жана трейдинг тармагында адистердин саны анча көп эмес.
Эң ишенимдүү коргоо — бул финансылык сабаттуулук. Адамдар банктар же мамлекеттик структуралардын кызматкерлери катары өзүн көрсөтүп жаткан алдамчыларга ишенбеши керек. Президент эч качан кандайдыр бир долбоорлорго инвестиция салууга чакырган эмес. Оорукчан болбоо жана жеңил акча табуу убадаларына алданбоо маанилүү.
Источник: caravan-info.kg
