Кыргызстанда «Жоопкер бол!» аттуу республикалык ден соолук айлыгы жарыяланды, ал 18 жаштан жогорку эркектер арасында инфекциялык эмес оорулардын тобокелдигин аныктоого багытталган. Бул тууралуу Кыргыз Республикасынын Саламаттыкты сактоо министрлигинин басма сөз кызматы маалымдады.
Бул демилгени ишке ашыруу алкагында эркектерге алдын алуу кеңештерин алуу үчүн жергиликтүү баштапкы медициналык жардам мекемелерине, мисалы, Үй-бүлөлүк медицина борборлоруна, Жалпы врачтык практика борборлоруна, үй-бүлөлүк врачтар топторуна жана ФАПтарга кайрылуу сунушталат.
Өткөн жылдагы кампаниянын жыйынтыктары таң калыштуу болду: өлкө боюнча 973 000ден ашык эркек инфекциялык эмес оорулар боюнча алдын алуу скрининген өтүштү. 119 600дөн ашык эркектин (12%) кан басымы жогору экендиги аныкталды. Мындан тышкары, 49 600 эркектин (5%) жүрөк-кан тамыр ооруларынын жогору тобокелдиги бар экендиги белгиленди, ал эми 60 800 эркек (6%) диабет боюнча тобокел тобунда болду.
2025-жылы 15 388 жаңы артериалдык гипертензия жана 7 364 кант диабети учурлары катталды. Мындан тышкары, ошол жылы жүрөк-кан тамыр оорулары өлкөнүн чоңдорунун арасында 16 644 өлүмдүн себеби болду.
Бул демилге 2019-жылы Швейцариянын каржылоосу менен «Кыргызстанда инфекциялык эмес ооруларды эффективдүү башкаруу жана алдын алуу» долбоорунун алкагында башталган. Айлык жыл сайын Кыргызстандын Саламаттыкты сактоо министрлигинин жетекчилиги астында өткөрүлөт.
Инфекциялык эмес оорулар (ИНО) жүрөк-кан тамыр, онкологиялык, хроникалык респиратордук оорулар жана диабет сыяктуу хроникалык ооруларды камтыйт. Негизги алдын алууга болуучу тобокел факторлоруна ден соолукка зыяндуу тамактануу, тамеки тартуу, алкоголду ашыкча колдонуу жана физикалык активдүүлүктүн төмөндүгү кирет.
«Кыргызстанда инфекциялык эмес ооруларды эффективдүү башкаруу жана алдын алуу» долбоору Швейцария өкмөтү тарабынан каржыланат, ал калктын ден соолугун жана жашоо деңгээлин жакшыртууга, сапаттуу баштапкы медициналык жардам кызматтарына тең мүмкүнчүлүк камсыз кылууга жана дене тарбиясын өнүктүрүүгө багытталган. Бул долбоор өлкөнүн бардык аймагында ишке ашырылууда.
