21-январда Трамптын жардамы менен белгилүү болгон келишимде, Дания Гренландиянын суверендик ээси болуп калат деп болжолдонууда. Axiosтун маалыматына ылайык, булактар пландын Трамптын НАТОнун башкы катчысы Марк Рютте менен жолугушуусунда иштелип чыкканын билдиришет. Бул пландын алкагында, 1951-жылы кол коюлган Гренландияны коргоо боюнча келишим жаңыртылат: АКШ аскердик базаларды куруу жана "коргоо зоналарын" түзүү үчүн кеңейтилген мүмкүнчүлүктөрдү алат. Ошондой эле Трамптын сөз кылган "Алтын купол" абадан коргонуу системасынын элементтерин жайгаштыруу мүмкүнчүлүгү болот.
Axiosтун маалыматы боюнча, келишим ошондой эле Дания менен биргеликте Гренландиянын табигый ресурстарын иштеп чыгуу боюнча кызматташтыкты камтыйт.
Басылма Рюттенин сунуштары Даниянын узак мөөнөттүү идеяларын чагылдырат деп баса белгилейт: арал анын көзөмөлүндө калат, ал эми АКШ өзүнүн аскердик катышуусун кеңейтет.
The Telegraphтын маалыматына ылайык, Трамптын сунуштаган келишими Гренландияны сатып алууну камтыбайт. Булактар АКШнын аралдагы айрым аскердик базаларга суверендик көзөмөлдү орнотууга кызыкдар экенин билдиришет.
Ошол эле учурда британдык Daily Mail Трамптын администрациясы Гренландиянын ар бир тургуну үчүн АКШга кошулуу үчүн добуш берген учурда бир миллион доллар төлөөнү карап жатканын билдирет. Аралдын калкы 57 миң адамды түзгөндүктөн, жалпы төлөмдөрдүн суммасы 57 миллиард долларга жетиши мүмкүн.
Басылма бул идеяны региондогу америкалык аскердик катышууну күчөтүүнүн альтернативдүү жолу деп атап өтөт.
Даниянын Гренландия боюнча позициясы өзгөргөн жок: Копенгаген аралды сатуу же өткөрүп берүү боюнча кандайдыр бир сунуштарды четке кагат, бардык чечимдер Дания тараптын макулдугу менен кабыл алынышы керек экенин баса белгилейт.
«Бул болбойт. АКШ Гренландияга ээ болбойт. Бул кызыл сызык», — деди Даниянын тышкы иштер министри Ларс Лекке Расмуссен DR телеканалына берген интервьюсунда.
Трамптын Ак үйгө кайтып келгенинен бери, АКШ Гренландия боюнча талаптарын күчөттү. Бул риторика 2026-жылдын январында Венесуэлада Николас Мадуро президент болуп келгенде күчөдү. Трамп Гренландиянын АКШнын улуттук коопсуздугу үчүн маанилүү экенин, Россия жана Кытай тараптан коркунучтар бар экенин айтып, Дания аралды коргоону камсыздай албайт деп талап кылууда. Бул билдирүүлөрдүн фонуна карата сегиз европа өлкөсү Гренландияга аскердик контингенттерин жиберишти, Трамп болсо бажы салыктарын киргизүү менен коркутту. 21-январда Трамп Давос шаарында өтүп жаткан Дүйнөлүк экономикалык форумда сөз сүйлөп, күч колдонууга ниети жок экенин, бирок АКШ Гренландияны алууга ниеттенерин билдирди. Андан кийин ал 1-февралга пландалган бажы салыктары киргизилбестигин кошумчалады.
