2028-жылдан тартып Олимпиада оюндары жана Эл аралык Олимпиада комитетинин (МОК) демилгеси менен өткөрүлгөн башка иш-чараларда аялдар арасындагы мелдештерге катышуу үчүн генетикалык тесттен өткөн спортчулар гана катыша алышат.
МОКтун президенти Кирсти Ковентри: «Мурдагы спортчу катары мен бардык олимпиадалык спортчулардын адилеттүү күрөшүүгө укугун колдойм. Биздин саясат илимий маалыматтарга негизделген жана медициналык адистердин катышуусунда иштелип чыккан. Эң кичине артыкчылык Олимпиада оюндарына таасир этүүсү мүмкүн. Биологиялык эркектердин аялдар категориясында атаандашууга уруксат берүү адилетсиз жана кээде кооптуу болмок» - деп белгиледи.
Олимпиада оюндарына аялдар категориясында катышкысы келгендер үчүн SRY (Sex-determining Region Y) генинин тестинен өтүү милдеттүү болот, ал Y-хромосомасында жайгашып, эркек мүнөздөмөлөрүнүн өнүгүшүнө жооп берет. Бул тест, адатта, щек ичинен алынган мазок аркылуу жүргүзүлөт.
МОКтун билдирүүсүндө SRY генинин болушу спортчунун эркек мүнөздөмөлөрүнүн өнүгүшүнүн ишенимдүү далили катары өмүр бою катталып турары айтылат.
BBC Sportsтун маалыматына ылайык, мурда МОК трансгендер спортчуларды кабыл алуу боюнча чечимди ар бир спорт федерациясына берүү мүмкүнчүлүгүн берген.
2023-жылдын мартында Дүйнөлүк жеңил атлетика ассоциациясы (World Athletics) эркек жыныстык жетилүү учурунда өтүп кеткен трансгендер аялдардын негизги аялдар мелдештерине катышуусун тыюу салуу чечимин кабыл алды. Мурда мындай спортчулар тестостерон деңгээлин 2,5 наномоль литрден төмөн кармап, эки жыл бою мелдештерге катыша алышкан. 2025-жылдын сентябрынан тартып аялдар арасындагы мелдештерге катышуучулар үчүн генетикалык тестирлөө талаптары күчүнө кирет.
