. Тогуз жыл бою 37 жаштагы МЧС офицери Айдана Абдувалиева күн сайын коркунуч жана стресске дуушар болуп келет. Үйдө эки баласы күтүп турганына карабастан, кызматта ал аялдардын татаал милдеттерди аткара албайт деген стереотиптерди бузууга аракет кылат. Бул материалда ал өзүнүн тажрыйбасын бөлүшүп, кесиптин кыйынчылыктары, кызматтын чыныгы баалуулугу жана "формалуу катуу аял" жөнүндө мифтин чындыкка дал келбестигин айтып берет.
Айдана Кыргыз Республикасынын МЧСнин материалдык-техникалык камсыздоо башкармалыгында улук офицер болуп иштейт. Чоңойгондо ал өз өлкөсүнө кызмат кылууну каалаган. Ош техникалык университетине "Экология жана өзгөчө кырдаалдардагы коргоо" факультетине кирип, окуусун аяктагандан кийин МЧСка жумушка орношуп, өзүнүн кыялына жетти.
«Биздин кызматта иштөө чоң жоопкерчиликти талап кылат. Мен формамды кийип, милдеттеримди аткарганым менен сыймыктанам. Кызмат менен балдарга кам көрүүнү бириктирүү кыйын болгон учурлар болот. Биздин иштин өзгөчөлүгү 24 сааттык кезектеги кызматтарды жана көптөгөн чакырууларды камтыйт, бул менин балдарымды үйдө калтырууга мажбур кылат. Бул менде оорутууларды жана ички каршылыктарды жаратат, бирок мен кызматтын маанилүү экенин түшүнөм. Биз, аялдар, милдеттерибизди эркектер менен бирдей аткарабыз», - дейт Айдана.
Анын айтымында, МЧСтагы иш кыйынчылыктарды гана эмес, мүнөздү да калыптандырат. Бул жерде жасалма өзүн-өзү тастыктоо талап кылынбайт — система жана тартип ички күчтү түзүүгө жардам берет.
«Биз өлкөнүн мыйзамдарын жана Конституциясын катуу сактайбыз, аскердик уставдардын чегинде иштейбиз. Профессионализм буйруктарды так аткарууда жатат. МЧСта иштөө мага гана тажрыйба эмес, ошондой эле чыныгы досторду да берди. Мындан тышкары, мен адамдардын кыйын кырдаалга туш болгонун көрүп, жашоонун чыныгы баалуулугун түшүндүм. Бул убакытты жана ар бир адамдын жашоосун баалоого мажбурлайт».
Айдана мурда Ош шаарындагы кризистик кырдаалдарды башкаруу борборунун 112 бирдиктүү кезектеги кызматында иштеген. Ал аялдар үчүн бул иштин өзгөчө оор экенин белгилейт, анткени үй жумуштары көп учурда экинчи планда калып, кезектеги кызматтар эки күнгө чейин созулушу мүмкүн. Кээде анын жүрөгү тынчсыздануудан жыртылып кетчү, бирок туруктуулук ар дайым зарыл болчу.
«Бир жолу 112 кызматында кезектеги кызматта жүргөндө, үч жашар уулумдун жоголгону тууралуу кабар алдым. Ал коңшунун баласы менен ойноп, короого чыгып кеткен, мен анын кайда экенин билген жокмун. Ошол учурда мен чукул чакырууларды кабыл алып, башкалардын өмүрүнө жоопкерчилик алып жаткам. Бул ужасдуу учур болду, бирок, бактылуу, баары жакшы аяктады. Мен энелик жана кызмат ортосунда баланс табууну үйрөндүм», - деп эскерет ал.
Айдана жумуш менен үй-бүлө ортосунда кыйын тандоолорго көп жолу туш болгон, бирок бардык кыйынчылыктарды жеңүүгө болот деп эсептейт. «Бүгүнкү күндөгү кайгы эртең менен кубанычка айланат, ошондуктан мен көңүлүмдү жоготпоого аракет кылам. Оптимизмди сактоо жана кара тилден кийин ак тил келет дегенди унутпоо маанилүү», - деп кошумчалайт ал.
«Формадагы аял — бул биринчи кезекте аял. Биз башка адамдардай эле назиктик жана кам көрүүнү баалайбыз. Биздин иш эмоционалдык катышууну талап кылат, жана кээде бизге өзүбүзгө колдоо керек. МЧСта иштөө мага тартипти үйрөттү, жана мен балдарды тарбиялоодо катуураак болдум. Бирок мен кыйын күндөргө карабастан, балдарым менен баарлашууга жана алардын жашоосуна кызыгууну табышым керек экенин түшүндүм», - деп жыйынтыктады Айдана.
Формада кызмат кылууну кыялданган адамдарга Айдана спорт менен жана окууда тырышчаак болууну унутпоо кеңешин берет.
«Мекен мен үчүн — бул үй. Биз бардыгыбыз бир чоң үй-бүлөбүз, жана биздин жалпы үйүбүз бекем болушу үчүн, аны сактап, коргоо керек. Мен тагдырыма биздин жер үчүн жана күн сайын биздин үйдүн коопсуздугун камсыздап, МЧСта кызмат кылуу мүмкүнчүлүгү үчүн ыраазычылык билдирем», - деп баса белгилейт ал.
Формадагы аялдар чыныгы күч физикалык күч менен аныкталбайт, тескерисинче, каатчылыкта салкын акылдуулук сактоодо жана жардамга муктаж адамдар менен байланышта ысык жүрөк көрсөтүүдө көрүнөт. Бул аялдар жөн гана милдеттерин аткарышпастан, дүйнөгө жакшылыкка бир тамчы алып келишет.
