12-кылым степ поэзиясынын, ойчулунун, суфий акылмандыгынын ири өкүлү Ходжа Ахмед Йассави (Жазылык Кул Кожо Акмат) менен байланыштуу. Анын төрөлгөн жери жана күнү талаштуу. Көпчүлүк изилдөөчүлөрдүн версиясы боюнча, ал Йассы шаарында (кейин - Түркестан, Казакстандын түштүгүндө) төрөлгөн, башка версия боюнча - ал Кыргызстаннын түштүгүндөгү Йассы (Жазы) өрөөнүндө төрөлгөн. Эгер ал Борбордук Азиянын талаалары жана тоолорунда кыдырып жүрсө, анда анын чыгармасы «Диван-и хикмет» — «Акылмандык жыйнагы» кийинки кылымдарда жалпы түрк мусулмандар билимдүүлүгүнүн бардыгына тараган.
«Кул (Кудайдын кулу) Ходжа Ахмед, окумуштууларга сый көрсөт,
Алардын сөздөрүнө кулак сал, өзүңдү тааны...
Окумуштуулардын муктаждыгы - китептерде,
Суфийлердин муктаждыгы - мечитте.
Махабатка толгон Маджнунга Лайли керек,
Капарсыз нааданга байлык керек,
Акылманга илим керек...»
Анын окутуулары, жөнөкөй баяндалышы жана Борбордук Азия жана Волга боюндагы көптөгөн түрк тукумдарынын сүйлөшүү тилин чагылдырып, алардын жалпы маданияты жана дининин цементтөөчү элементтеринин бири болуп калды. Суфий ордени (агымы) «Йассавизм» кочкул этностордун руханий жашоосуна чоң таасир эткен, ханафит мазхабын кабыл алган, башкача айтканда, исламдын, альтернативдүү пикирлерге жана түрк элдеринин исламга чейинки ишенүүлөрүнө жана салттарына толеранттуу тармагы болуп саналат.
Ахмед Йассави 1166-жылы дүйнөдөн өттү. Кейинчерээк, Эмир Тимурдун (1336—1405) буйругу менен Түркестан шаарында бүгүнкү күнгө чейин жеткен гумбез курулган. Пост-совет мезгилинде шаарда Йассави атындагы Эл аралык университет түзүлгөн.
