Тыныстанов Касым (1901-1938)
Тыныстанов Касым (1901-1938) - тил таануучу, акын, драматург, коомдук ишмер, профессор (1936).
Иссык-Кулдагы Чырпыкты айылында төрөлгөн. Билимин мусулмандар жана орус-тузем мектептеринде алган (1909-1916). 1916-жылы козголоңчулар менен Кытайга качкан. 1919-1924-жылдары Ташкентте Казак-кыргыз билим берүү институтунда окуган.
Студент болуп турганда кыргыз тили боюнча биринчи окуу китебин («Окуу китеби», 1924) кыргыз тилине ылайыкташтырылган араб графикасында жазган.
1924-жылы Академиялык борбордун Түркестан АССРинин бөлүмүнүн катчысы, 1925-жылы биринчи кыргыз гезити «Эркин-Тоо» редактору болгон. 1926-жылы Бакуда өткөн түркологиялык съездге илимий доклад менен катышып, түрк жазмаларын латин графикасына өткөрүү боюнча сунуш киргизген. Ошол жылы «Чоцдор үчүн алиппе» окуу китебин жарыялаган.
1927-жылы кыргыз грамматикасы боюнча окуу китеби («Биздин тил») жарык көргөн, 1928-жылы латин графикасында - «Эне тилибиз» окуу китеби чыккан.
1927-1930-жылдары Кыргыз маданий курулуш институтунда илимий кызматкер, директор болуп иштеген. Анын 30-жылдары жарыяланган эмгектери («Кыргыз тилинин терминологиялык сездугу», 1933; «Кыргыз тилинин морфологиясы», 1934; «Кыргыз адабий тилинин жаны орфографиясынын долбоору», 1934; «Кыргыз тилинин синтаксиси», 1936 ж. жана башка) азыркы кыргыз тил таануунун негизин салган.
1935-жылы анын демилгеси менен «Манас» эпосун орус тилине которуу боюнча иштер башталган жана биринчи республикалык илимий жыйын уюштурулган.
«Буржуазиялык улутчулдукта» айыпталган. 1937-жылы СССРдин Ишкерлер институтуна (Москва) жумушка кабыл алынган. Бирок, кармалып, бир жылдан кийин (1938) атып өлтүрүлгөн. Эки жолу реабилитацияланган (1958, 1988).
Дагы окуңуз:
Поэт, лингвист Касым Тыныстанов
Поэт, лингвист К. Тыныстанов 1901-жылдын 9-сентябрында — 1938-жылдын 6-ноябрында Ысык-Көл...
Актанов Тойчу Кулунтай уулу (1910-1942)
Актанов Тойчу Кулунтай уулу (1910-1942) - биринчи муун кыргыз советтик илимпоздорунун өкүлү....
Данияров Базаркул (1897-1942)
Данияров Базаркул (1897-1942) - билим берүүчү, илимпоз-педагог, саясий ишмер....
Алиев Осмонкул Эгембаевич (1903-1938)
Алиев Осмонкул Эгембаевич (1903-1938). Кыргыз. Чүй облусунун Калинин районундагы Чолок-Ары...
Саманчын Тазабек (1909-1979)
Саманчин Тазабек (1909-1979) -илимпоз, адабиятчы, кыргыз илимдеринин биринчи муунунун өкүлү,...
Солтоноев Белек Солтонкелди уулу (1878-1938)
Солтоноев Белек Солтонкелди уулу (1878-1938) - тарыхчы, билим берүүчү, адабиятчы, өзүнүн билим...
К. Тыныстанов, А. Токомбаев, С. Карачев жана К. Карасаевдин журналисттик ишмердүүлүгү
Касым Тыныстанов (1901-1938) Чырпыкты айылында, Ысык-Көл районунда, Ысык-Көл облусунда төрөлгөн....
Арабай уулу Эшенаалы (Арабаев Ишеналы)
Арабай уулу Эшенаалы (Арабаев Ишеналы) (1882-1938)- XX кылымдын башындагы илим жана маданияттын...
Омуралиев Боогачы
Омуралиев Боогачы (1930), педагогика боюнча илимдердин доктуру (1999), профессор (1992) Кыргыз....
Наматов Сатыбалды (1905-1938)
Наматов Сатыбалды (1905-1938) - Кыргызстандагы биринчи просветительлердин бири, республикадагы...
Поливанов Евгений Дмитриевич (1881-1938)
Поливанов Евгений Дмитриевич (1881-1938) - тил таануучу (полиглот), тил таануу теориясынын адиси,...
Джолдошев Токчоро (1903-1937)
Джолдошев Токчоро (1903-1937) - кыргыз адабий сындын негиздөөчүсү....
Литература таануучу, котормочу, драматург Тазабек Саманчинин
Литература таануучу, котормочу, драматург Т. Саманчин 1909—23. 05. 1979-ж. Кыргыз ССРинин Кемин...
Шукуров Джапар Шукурович
Шукуров Джапар Шукурович (1906-1963), тилчи, түрколог, Кыргызстандагы илимдин уюштуруучусу,...
Иманов Акеш
Иманов Акеш (1931), филология боюнча доктор (1995), профессор (1992) Кыргыз. Ак-Дебе айылында,...
Поэт Джума Джамгырчиев
Поэт Дж. Джамгырчиев азыркы Тон районунун Көк-Сай айылында жергиликтүү бийдин үй-бүлөсүндө...
Бектенов Зияш (1911-1994)
Бектенов Зияш (1911-1994) - кыргызстандык окумуштуулардын алгачкы муунунун өкүлү - биринчи...
Шабданов Ажыйман (1905-1939)
Чон-Кемин айылында туулган, манап Шабдананын небереси, тынай уруусунун сарыбагыш тукумунда....
Уитц Бела
Уитц Бела (1887-1972) Монументалист. Улуу Венгриялык сүрөтчү. 1936-1937-жылдары Кыргызстанда...
Осмонкул Алиев - биринчи кыргызча басма сөздүн башкы редактору
Осмонкул Алиев (1903-1938) азыркы Чүй облусунун Панфилов районундагы Чолок-Арык айылында туулган....
Поэт, прозаик Мукай Элебаев
Акын, прозачы М. Элебаев азыркы Ысык-Көл облусунун Тюп районунун Чон-Таш айылында кедей дыйкан...
Сартбаев Каратай
Сартбаев Каратай (1930), педагогика илигинин кандидаты (1965), профессор (1992) Кыргыз. Орто-Арык...
Жапаров Шералы
Жапаров Шералы (1936), филология илимынын доктору (1989), профессор (1991) Кыргыз. Ош облусунун...
Орузбаева Бюбюйна Омурзаковна
Орузбаева Бюбюйна Омурзаковна (1924), филология илимдеринин доктору (1964), профессор (1967),...
Поэт Ясыр Шиваза
Поэт Я. Шиваза 18.05.1906—18.06.1988-ж.ж. азыркы Москов районунун Александровка айылында,...
Байтур Анвар (1938-1991)
Байтур Анвар (1938-1991), заманбап кыргыздардын ири окумуштуусу, тарыхчы. Ак-Суу шаарынан жакын...
Байжиев Ташым (1909-1952)
Байжиев Ташым (1909-1952) - адабиятчы, фольклорист, котормочу жана жазуучу. Иссык-Куль облусунун...
Поэт, драматург Джусуп Турусбеков
Поэт, драматург Дж. Турусбеков Тон районунун Көк-Сай айылында, азыркы Иссык-Куль облусунда, кедей...
Осмонкулов Аскар
Осмонкулов Аскар (1926), педагогика илимдеринин доктору (1995), профессор (1992) Кыргыз. Чон-Арык...
Жакыпов Ыбрай
Жакыпов Ыбрай (1918), филология или боюнча доктор (1967), профессор (1969) Кыргыз. Жер-Yй айылында...
Дыйканов Карбоз
Дыйканов Карбоз (1922-1999), филология иликтөө боюнча кандидат (1954), профессор (1989) Кыргыз....
Мусаев Сыртбай Жолдошович
Мусаев Сыртбай Жолдошович (1953), филология илимынын доктору (2000), профессор (2002), Кыргыз...
Карасаев Хусейин
Карасаев Хусейин (1901-2000), филология илигинин кандидаты (1944), профессор, Кыргыз...
Поэт, драматург Джоомарт Боконбаев
Поэт, драматург Дж. Боконбаев 16. 05. 1910—1. 07. 1944-жылдары Ош облусунун Токтогул районуна...
Касым Тыныстанов
...
Поэт, драматург Молдогазы Токобаев
Акын, драматург М. Токобаев 1905-жылы 21-майда Ысык-Көл облусунун Ысык-Көл районундагы Тору-Айгыр...
Культэ Марк Алексевич
Культэ Марк Алексеевич Кино режиссер. 1896-жылдын 25-апрелинде Крым облусунун Бахчисарай шаарында...
Джусаев Джолдош (1934-2001)
Джусаев Джолдош (1934-2001), филология илимдеринин доктору (2000), профессор (1993). Кыргыз. Түп...
Торокул Айтматов
Торокул Айтматов (1903 -1938 жыл) 1903-жылы Семиречен облусунун Аулие-Ата уездинин Кукурьевская...
Токомбаев Аалы
Токомбаев Аалы (1904-1988), Элдик акын, коомдук ишмер, Кыргыз ССРинин илимдер академиясынын...
Жапаров Абдыкул
Жапаров Абдыкул (1920-1998), филология иликтөөсүнүн доктору, профессор (1967). Кыргыз. Жайгашкан...
Аширбаев Токтосун (1948), филология илимдеринин доктору
Аширбаев Токтосун (1948), филология иликтөөлөрүнүн доктору (2001). Кыргыз. Ана-Кызыл айылында Ош...
Критик, адабиятчы. Омуркул Джакишев
Критик, адабий таануучу. О. Джакишев 1909—1. 06. 1978-ж. Кыргыстан ССРинин азыркы Кант районуна...
Бугазов Хусаин Бугазович (1922)
Бугазов Хусаин Бугазович (1922), филология илигинин кандидаты (1954), профессор (1996). Дунган....
Тойчубекова Бурулкан
Тойчубекова Бурулкан (1932), филология илимынын доктору (1994) Кыргызстанда. Бокомбаево айылында,...
Абрамзон Саул Менделевич — тарых илимдеринин доктору
Абрамзон Саул Менделевич (1905-1977), тарых илимдеринин доктору (1968)...
Кыргыз Республикасынын Баатыры Туголбай Сыдыкбеков
Туголбай Сыдыкбеков эл жазуучусу, Кыргыз Республикасынын Баатыры 1912-жылдын 14-майында Тюп...
Поэт Толен Шамшиев
Поэт Т. Шамшиев 1910-жылдын 14-октябрында Ош облусунун Узген районундагы Куршаб айылында кедей...