
1-февралдан баштап Узбекистандагы милиция кызматкерлерине эски унааларды текшерүү үчүн токтотуу мүмкүнчүлүгү берилди. Эгер унаа 1976-жылдан мурун чыгарылган болсо, инспектор дароо анын номерин алып коёт, ал эми ээсине унааны эвакуациялоо же металлга өткөрүү гана калат.
50 жылдан ашык унаалардын кыймылына тыюу салынганы жолдордо коопсуздукту жогорулатуу зарылдыгы менен түшүндүрүлөт, деп билдиришти инспекциянын өкүлдөрү.
Жаңы эрежелерге ылайык, 1976-жылдан мурун чыгарылган унааларга жолдордо кыймылдоо уруксат берилбейт. Инспекторлор мындай чаралар жол кыймылынын коопсуздугун камсыздоого багытталганын баса белгилешет.
Мисалы, раритет унаа статусун алуу мүмкүнчүлүгү бар, бирок бул үчүн унаанын оригиналдуу завод стандарттарына жооп бериши керек, бул көптөгөн унаа ээлери үчүн финансылык жактан оор болушу мүмкүн.
Эски «Волга» унаасынын ээси Ойбек, унаасы мыкты абалда экенин айтып, бирок инспектор көптөгөн бөлүктөрдү алмаштырууну талап кылып жатканын билдирет, анткени унааны завод стандарттарына ылайык келтирүү керек. «Мен унаалар коопсуз болушун каалайм, бирок менин унаам идеалдуу, аны колдонууга мүмкүнчүлүгүм жок», — дейт ал.
Өкмөт эски унааларга тыюу салуу чечими алардын катышуусундагы жол кырсыктарынын жогорку статистикасы менен байланышканын билдирүүдө. Узбекистанда болжол менен 5,2 миллион унаа катталган, алардын 88 миңи 50 жылдан ашык.
Блогер жана журналист Бобомурод Абдулланын маалыматына ылайык, акыркы эки жылда 50 жылдан ашык унаалардын катышуусунда бар болгону 67 жол кырсыгы болгон, ал эми жалпы кырсыктар 18,5 миңден ашык. «Бул бардык кырсыктардын 0,4%дан азы. Эгер коопсуздук жөнүндө сөз кылсак, анда, балким, заманбап унааларга, мисалы, Damas унааларына көңүл буруу керек, алар, чындыгында, тыюуга алынбайт», — деп кошумчалайт ал.
Узбекистан өкмөтү, анын айтымында, биринчи кезекте эң алсыз катмарларга — жаңы унааларды сатып ала албаган адамдарга сокку урду. Ошондой эле бул чечим жүк ташуу үчүн колдонулган эски «Волга» ээлерине таасир этет.
«Тыюу логистикада активдүү колдонулган жана абдан ишенимдүү унааларга тиешелүү. Менимче, бул чечим кытай мини жүк ташуучуларынын импортчуларынын кызыкчылыктары менен байланыштуу болушу мүмкүн», — деп белгилейт Абдулла.
Эл бийлиги экологиялык стандарттарга жооп бербөө негизги себеп катары көрсөтүлсө да, эски унааларды кантип утильдештирүү керектиги көрсөтүлгөн эмес, бул милдетти унаа ээлеринин мойнуна калтырат.