Жылдын аягына жакындаганда пландар тууралуу суроолор өзгөчө актуалдуу болуп калат. Биз күтүүлөрдү чындык менен салыштырабыз, келечек тууралуу ойлонобуз жана көп учурда жазылган максаттар бизге аларды ишке ашырууга жардам берет деп эсептейбиз.
Гештальт-терапиянын көз карашынан максаттарды коюу фактынын өзү эмес, адамдын бул нерсеге кандай абалда жакындаганы маанилүү.
План түзүү өзүн-өзү билүү үчүн байланыштын каражаты болушу мүмкүн же, тескерисинче, анын ордун алмаштыра алат.Гештальт-терапияда өзүн-өзү билүү учурдагы сезимдерди жана муктаждыктарды аңдоону билдирет. Жөнөкөй тил менен айтканда, келечектеги жылдын максаттары канчалык чынчыл экенин жана ички каалоолордон келип чыкканын, же сырттан таңууланганын түшүнүү маанилүү.
Мисалы, эгер кимдир бирөө жыл ичинде чет тилин үйрөнүү максатын койсо, ал эмне үчүн бул керек экенин түшүнүшү керек. Мүмкүн, бул башка адамдардын күтүүсү, же бул тилге болгон чынчыл кызыгуу жана ал менен баарлашуу каалоосу. Кээде адам эс ала албай, бош убактысын пайдалуу өткөрбөгөндүгү үчүн күнөөлүү сезип, тил курстарына жазылат, бул тилди үйрөнүүнү жүккө айлантат, көңүл ачууга эмес. Максаттарга кандай маанилер салынганын жана алардын жеке каалоолорго канчалык дал келерин аңдоо маанилүү.
Гештальт-терапия ошондой эле индивидуалдуу ритмге көңүл бурат. Кээ бир адамдар так пландар боюнча иштөө оңой, ал эми башкалары учурдагы сезимдерине таянып иштешкенди жакшы көрүшөт жана чечимдерди дароо кабыл алышат. Эки ыкма да өзүн-өзү билүүгө жардам берсе, пайдалуу болушу мүмкүн. Бул байланыштын жоголбошу үчүн, өзүңө төмөнкү суроолорду беришиң керек: азыр эмне маанилүү, мен эмне керек, кандай ритм мага ылайыктуу жана бул чын эле менин каалоомбу, же башка бирөөнүн күтүүсүбү. Мындай ыкма басымды азайтып, кийинки жылга пландарды реалистик жана өзүңө кам көрүү менен курууга мүмкүндүк берет.
План өзүнчө жакшы же жаман эмес. Бардыгы максат кандай жана кандай абалда түзүлгөнүнө байланыштуу.Эгер адам өзүнүн чыныгы муктаждыктарын аңдаса, пландар жүк эмес, анын каалоолорунун табигый улантуусу болуп калат. Мисалы, чет тилин үйрөнүү каалоосу профессионалдык горизонтторун кеңейтүү же саякатта эркин баарлашуу каалоосу менен байланыштуу болушу мүмкүн. Мындай учурда максаттар багытты көрсөтөт, ал эми пландар күч-аракеттерди бөлүштүрүүгө жардам берет. Эгер бир нерсе ишке ашпаса же оңдоону талап кылса, бул процессинин бир бөлүгү катары кабыл алынат, провал катары эмес, анткени максаттар каалоодон келип чыккан, милдеттенмелерден эмес.
План түзүүдө эске алуучу нерселер:
- План өз каалоолоруна негизделгенде натыйжалуу болот, башкалардын күтүүлөрүнө эмес.
- Максаттар багытты көрсөтө алат, бирок пландар ийкемдүү жана кайра каралуучу болушу керек.
- Эгер пландар тынчсыздануу же күнөө сезимин жаратса, азыркы учурда күчтү калыбына келтирүүгө жана өзүңө кам көрүүгө көңүл буруу маанилүү болушу мүмкүн.
- Орундалбаган максаттар актуалдуу эмес же өтө кыйын болгондугун көрсөтүшү мүмкүн.
- Кээ бир адамдар так структуралар жана тизмелер менен иштөөдө оңой, ал эми башкалары маанайына жараша чечимдерин өзгөртүү мүмкүнчүлүгүн маанилүү деп эсептешет.
- Кээде максат коюудан көрө, азыр эмне маанилүү экенин жана канча күч бар экенин аңдоо пайдалуу болот.
