
2026-жылдын 20-январынан тарта Кыргызстанда жарандардын кайрылууларын иштетүү тартиби боюнча жаңы мыйзам долбоорун талкуулоо пландалууда.
Бул мыйзам долбоору Жогорку Кеңештин депутаты Бактыяр Калпаев тарабынан демилгеленген, мамлекеттик башкаруунун санариптик трансформациясы шартында кайрылууларды карап чыгуу ылдамдыгын жана натыйжалуулугун жакшыртууга багытталган.
Берилген маалыматка ылайык, бул мыйзам долбоорунун негизги максаттарынын бири - документтерди макулдашуу жана кол коюу боюнча ички процесстерди оптималдаштыруу аркылуу жоопторду күтүүнүн убактысын кыскартуу. Ошондой эле жарандардын мамлекеттик органдарга болгон ишенимин жогорулатуу үчүн кайрылууларды көбүрөөк ачык жана ылдам анализдөө маанилүүлүгүнө басым жасалган.
Акыркы жылдары Кыргызстан мамлекеттик башкаруу жана мамлекеттик органдар ортосундагы өз ара аракеттенүү тармактарында санариптештирүүнү активдүү киргизүүдө. Мамлекетте заманбап маалыматтык технологиялар, автоматташтырылган эсепке алуу системалары жана Мамлекеттик электрондук документооборот системасы (ГСЭД) ишке ашырылды, бул мамлекеттик мекемелердеги ички процесстерди кыйла өзгөрттү.
Эми документооборот толугу менен электрондук режимде өтүп, ар кандай ведомстволор ортосунда документ алмашуу корголгон каналдар аркылуу жүргүзүлөт, бул кагаздарды физикалык өткөрүп берүүнүн зарылдыгын жокко чыгарат. Документтерди макулдашуу процесси кыйла ылдамдады: эгер мурун каттоого жана визалоого көп убакыт кетсе, азыр бул операциялар бир нече мүнөттө аткарылат.
Мыйзам долбоорунун иштеп чыгуучуларынын маалыматына ылайык, санариптештирүү мурда 14 күндүк мөөнөттү негиздеген чектөөлөрдү дээрлик жоюп салды. Практикада көпчүлүк кайрылуулар белгиленген мөөнөттөн кыйла ылдам иштетилет, бул мыйзамдык жол менен бул мөөнөттү 10 жумушчу күнгө чейин кыскартууга мүмкүнчүлүк түзөт.
Такталган өзгөртүүлөр оң натыйжалар күтүлүүдө:
- мамлекеттин жарандардын суроолоруна реакциясын ылдамдатуу;
- калктын мамлекеттик институттарга болгон ишенимин жогорулатуу;
- мыйзамдардын заманбап санариптик реалияларга ылайык келиши;
- чет өлкөдөгү жарандардын кызмат көрсөтүү сапатын жакшыртуу.
Мөөнөттөрдү кыскартуу Кыргызстандан чет өлкөгө чыгып кеткен жарандар, анын ичинде эмгек мигранттары үчүн өзгөчө маанилүү. Чет өлкөдөгү мекемелерден жооп күтүүгө кеткен ар бир күн кошумча финансылык жана уюштуруу чыгымдарына алып келиши мүмкүн. Жаңы тартип чет өлкөдөгү мекемелердин кайрылууларга тезирээк жооп берүүсүнө мүмкүндүк берет жана жарандардын документтер жана башка керектүү жардамдар менен байланышкан маселелерди ылдам чечүүсүнө жардам берет.
Мыйзам долбоорунда мурдагы 14 күндүк мөөнөттү сактоо мамлекеттик башкаруунун заманбап деңгээлине жооп бербейт деп баса белгиленет. Учурдагы техникалык мүмкүнчүлүктөр жана системалардын жогорку деңгээлдеги интеграциясы кайрылууларды 10 жумушчу күнгө чейин иштетүү мөөнөтүн кыскартууга сапаттан жоготпостон мүмкүндүк берет, бул логикалык жана негиздүү кадам катары каралат.