Металлдык 3D-басып чыгаруу гидрогенерациялык жабдыктарды жергиликтештирүүгө жардам берет
30-январда Бишкекте «Росатомдун» отун бөлүмү, Б.Н. Ельцин атындагы Кыргыз-Россия славян университети, Кыргызстандан мамлекеттик корпорациянын өкүлү жана «Бока Гидро КГ» инженердик компаниясы ортосунда кызматташуу келишими түзүлдү. Документ аддитивдик технологияларды өлкөнүн жаңылануучу энергия секторунда киргизүүгө байланыштуу.
Тараптар 3D-басып чыгаруу технологияларын колдонуп, жаңы жана бар гидроэнергетика объектилери үчүн жабдыктарды өндүрүүнү пландаштырууда. Кызматташтык долбоордук документацияны биргелешип даярдоо жана жабдыктарды кызыккан кардарларга жеткирүү сыяктуу ар кандай аспекттерди камтыйт.
«Росатомдун» отун бөлүмүнүн аддитивдик технологиялар боюнча директору Илья Кавелашвили: “Биз жогорку технологиялык принтерлерди жана металл порошокторду түзүүдөн тартып, персоналды окутуу жана кызмат көрсөтүүгө чейин аддитивдик технологиялардын бүт циклын камтыган уникалдуу компетенцияларга ээбиз. Биз Кыргызстандагы энергетикада алардын колдонулушунун маанилүү потенциалына ишенебиз жана бул өнөктөштүк алкагында тажрыйбабызды бөлүшүүгө даярбыз”, - деди.
Мындан тышкары, КРСУ кампусунда гидроэнергетика боюнча долбоордук офис ачылды, ал биринчи этапта чакан жана орто ГЭСтер үчүн техникалык-экономикалык негиздемелерди жана долбоордук документацияны иштеп чыгууну негизги максат кылат. Бул интеллектуалдык хаб жана эл аралык деңгээлдеги моделдик аянтча болот.
КРСУнун ректору Сергей Волков: «Долбоордук офис Кыргызстандагы инженердик элитаны даярдоо үчүн шарттарды түзөт, студенттерге дүйнөнү өзгөртүп жаткан технологияларды практикалык колдонууга мүмкүнчүлүк берет. Бул идеяларды реалдуу өндүрүшкө тез өткөрүп берүүгө жана республиканын технологиялык суверенитетин камсыз кылууга жардам берет», - деп кошумчалады.
«Росатомдун» отун бөлүмү (башкаруучу компания – АО «ТВЭЛ») ядролук отунду өндүрүү, уранды конверсиялоо жана байытуучу ишканаларды, ошондой эле илимий-изилдөө жана долбоорлоо уюмдарын камтыйт. ТВЭЛ Россиянын АЭСтери үчүн ядролук отундун жалгыз жеткирүүчүсү болуп саналат жана 15 өлкөдөгү 70тен ашык энергетикалык реакторлорду, ошондой эле тогуз өлкөдөгү изилдөө реакторлорун отун менен камсыз кылат. Дүйнөдөгү ар бир алтынчы энергетикалык реактор «ТВЭЛ» тарабынан өндүрүлгөн отун менен иштейт. Бул бөлүм байытылган уран жана туруктуу изотоптордун дүйнөлүк рыногунда лидерлик позицияларды ээлейт.
«Аддитивдик технологиялар» багыты 3D-принтерлерди жана комплекттерди иштеп чыгуудан баштап, кызмат көрсөтүү жана персоналды окутуу боюнча толук чечимдер комплексин сунуштайт. Аддитивдик технологиялар традициялык ыкмалар менен, мисалы, куюу жана механикалык иштетүү менен жасоого кыйын болгон бөлүктөрдү өндүрүүгө мүмкүндүк берет. 3D-басып чыгаруу ошондой эле материалдардын колдонулушун оптималдаштырууга жана өндүрүш убактысын кыскартууга жардам берет. Заманауи 3D-принтерлер ар кандай өлчөмдөгү жана максаттагы буюмдарды түзүү үчүн кайра жөндөлө алат, бул аларды ар кандай өндүрүштөр үчүн универсалдуу кылат.
Электр энергиясы аддитивдик технологиялар үчүн негизги рыноктордун бири болуп саналат, айрыкча жабдыктарды оңдоо жана тейлөө жаатында. 3D-басып чыгаруу зарыл болгон бөлүктөрдү тез жана экономикалык жактан алууга мүмкүнчүлүк берет. Мындан тышкары, аддитивдик технологиялар кичи сериялык же бирдиктүү өндүрүштү уюштурууга мүмкүндүк берет, бул традициялык заводдор үчүн мүмкүн эмес.
Технологиялардын тез өнүгүү темптери 3D-басып чыгаруунун колдонулушун запчастьтер менен чектебестен, ар кандай тармактарда негизги компоненттерди түзүүгө кеңейтүүгө мүмкүндүк берет. Жалпысынан, 3D-басып чыгарууну өнөр жайда колдонуу материалдардын сарптоосун орточо 8 эсе кыскартууга жана жабдыктарды оңдоодо электр энергиясына болгон чыгымдарды 75% га азайтууга алып келет, бул дээрлик калдыктан тышкары өндүрүштү камсыз кылат.
Сүрөт www
