Акындын билдирүүлөрү белгилүү юрист жана Омбудсмен институтунун реакциясын жаратты
Акын Аскат Жетиген колония №27деги Улан аттуу кызматкер тарабынан болгон катаал мамиле жана коркутуулар тууралуу маалымат бөлүштү. Бул маалыматты юрист Нурбек Токтакунов социалдык тармактарда Жетигендин катын кошуп жарыялады.
Анын сөздөрүнө караганда, инцидент Аскат КР Омбудсмен комиссиясына түрмөдөгү коррупция жана мыйзам бузуулар тууралуу билдиргенден кийин башталган. Натыйжада, ал юрист Нурбек Токтакуновго коргоо жана өзүнүн абалы тууралуу коомчулукка маалымат берүү өтүнүчү менен кайрылууга аргасыз болду.
"Урматтуу адвокат!
Мен колония №27деги кызматкерлердин мыйзамсыз аракеттеринен улам сизге кайрылууга мажбурмун. 2026-жылдын 2-мартында оперативдик бөлүмдүн начальниги Улан мыйзамдуу негиздерсиз мени ШИЗОго жиберди. Менин себептер тууралуу суроомо ал: «сураныч, мен сага мурдагы катаал жашоо шарттарын кайтарып берем» деп жооп берди жана менин «түзүлгөндөрдү агитациялап жатканыма» байланыштуу жалган айып койду.
Бул билдирүү толугу менен жалган. Мен эч качан кылмыштуу дүйнөнү колдобогом, жана бул бардыгына белгилүү. Эскерте кетсек, менин ШИЗОго жиберилгеним тууралуу актын түзгөн кызматкер документте мыйзам бузуунун себебин көрсөтө алган жок.
Менин куугунтукталууумдун чыныгы себеби, мен администрация тарабынан жасалган көптөгөн мыйзам бузууларды жарыялаганымда жатат:
2025-жылдын апрелинен бери, мамлекет тарабынан соттолгондордун жашаган жайларын жылытуу үчүн берилген көмүр кызматкерлер тарабынан туура эмес колдонулууда.
Азыркы учурда, жумасына минимум төрт жолу кечкисин баняны өздөрүнүн эс алуусу үчүн күйгүзүшөт. Мындай «эркин» жүрүш-туруш жана кызматкерлер арасындагы зомбулук бир жыл бою уланууда.
Кызматкерлер спорт залын пайдалануу үчүн 2000 сомдук төлөм киргизишти, бул соттолгондордун спорт менен машыгуу укуктарын чектейт. Ошол эле учурда, кызматкерлер өздөрү залды чектөөсүз, жумуш убактысында да пайдаланышат.
Отряд башчыларынын кабинеттерин, ошондой эле тамактануу залы, ашкана, баня, мечит жана спорт залдын айрым бөлүктөрүн соттолгондордон чогултулган каражаттардын эсебинен оңдошту.
Өткөн жумада колонияга Омбудсмендин (Акыйкатчы) өкүлдөрү шарттарды текшерүү үчүн келишти. Мен аларга жогоруда аталган мыйзам бузуулар тууралуу фактыларды ачык айтып бердим. Сүйлөшүү учурунда оперативдик кызматтын начальниги Улан мыйзам бузууларды жашырууга аракет кылып, биз арасында сөз талаш болду. Акыйкатчынын өкүлүнүн кийлигишүүсү анын мыйзамсыз аракеттерин токтотууга жардам берди.
Бул кызматкер өзүнүн катаалдык жана зомбулугу менен белгилүү. Комиссиялар келген сайын соттолгондорду «бардыгы жакшы» деп ишендирүүгө мажбурлашат.
Чындыкты айтууга аракет кылгандарды катаал сабоо, уятка калтыруу, ШИЗОго жиберүү жана оор жана кир жумуштарга мажбурлоо күтөт.
Кызматкерлер фактически соттолгондорду кыйноо жана зомбулукка кабылдатуу менен алектенишет, ошондуктан көпчүлүгү корккондуктан унчукпайт.
Омбудсмендин визитинен кийинки күнү Улан бардык соттолгондорду чогултуп, бизге ачык коркутууларды жасады: «Комиссия бул жерде бир күн гана болот, ал эми силер андан кийин менин менен каласыңар! Мен силерге көрсөтөм! Орозо бүтсө, мен силер үчүн башка режим уюштурам! Менин бул үчүн духум жетет!». Андан кийин түз коркутуулар жана басым башталды.
Менин учурдагы ШИЗОдо болушум, мен оперативдик бөлүмдүн начальнигине өз оюмду билдиргеним жана текшерүүчүлөргө чындыкты айтканым үчүн кек алуу болуп саналат. Азыркы учурда, шарттар дагы бузулууда: мени тамакка чыгарган жок, бирок жамгырдын астында бир сааттан ашык жүргөнгө мажбурлашты.
Жогоруда айтылгандарды эске алып, сизден бул мыйзам бузуулар тууралуу маалыматты коомчулукка жеткирүүнү жана укук коргоо органдары тарабынан мага коргоо жана жардам көрсөтүү үчүн тез арада жооп берүү боюнча чараларды көрүүнү суранам - деп жазды акын.
Адвокат Нурбек Токтакунов Жетигендин жаза изоляторунда болушу конкреттүү мыйзамдуу негиздерсиз жана кармоо мөөнөтү көрсөтүлбөстөн болгонун белгиледи. Ал бул чечимдин себептери жана мыйзамдуулугу боюнча мекеменин администрациясынан расмий жооп алуу өтө маанилүү экенин баса белгиледи.
Юрист тиешелүү суроо-талап жөнөтүлгөнүн жана мыйзам тарабынан белгиленген мөөнөттө маалымат алууну талап кылып жатканын билдирди. Ошондой эле, ал кармоо шарттары жана дисциплинардык чараларды колдонуу маселелери ачыктыкты жана юридикалык баалоону талап кылат деп белгиледи.
Өз кезегинде, Акыйкатчы институтунда 27-февралда кызматкерлер №27 ГСИН мекемесинде мониторинг жүргүзүшкөндүгүн билдиришти. Визит учурунда соттолгон Аскат Жетиген колония кызматкери тарабынан катаал мамиле болгондугун билдирди. Мекеменин жетекчилиги зарыл чараларды көрүү үчүн дароо кабардар кылынды.
Мындан тышкары, Омбудсмен аппараты келген маалыматка байланыштуу аталган колонияда кошумча контролдук инспекция уюштурула турганын кошумчалады.
Сүрөт www
