2025-жылы акыйкатчы институту тарабынан жүргүзүлгөн жарандардын кайрылууларын анализдөө жана сот отурумдарын мониторингдөө сот системасында көптөгөн туруктуу көйгөйлөрдү аныктады. Алардын ичинен эң маанилүүсү сот отурумдарынын графиктеринин сакталбашы: алар көп учурда кечигип башталат, которулат же токтотулат.
Мониторингдин жыйынтыктарына ылайык, ар бир экинчи отурум кечигүү менен өтүп, 270 анализделген процессинин 112си (41,5%) токтотулган.2025-жылы институт 816 арыз жана кайрылуу кабыл алды, алар жарандардын соттордогу укуктарын коргоо менен байланыштуу. Арыз ээлери көпчүлүк учурда соттордун чечимдерине макул эместигин билдиришти. Алардын 57си сотто каралып жаткан маселелерге, 56сы алименттик талаштарга, 35си судьялардын аракеттерине же аракетсиздигине, ал эми 19у сот чечимдерин аткаруу жана сот аткаруучуларынын иши боюнча болду.
Мындан тышкары, жыл ичинде сот процесстерин мониторингдөө боюнча 572 суроо-талап катталган. Алардын 57,8% кылмыш иштерине, 32,9% жарандык иштерге жана 9,6% административдик иштерге тиешелүү болду. Жарандар көбүнчө процессуалдык кепилдиктердин жана ачыктык принциптеринин сакталуусун камсыздоо үчүн сот отурумдарына көз карандысыз байкоо жүргүзүүнү суранышты.
61% дан ашык байкоолор биринчи инстанциядагы соттордо, башкача айтканда, райондук соттордо жүргүзүлдү.
Институттун белгилөөсү боюнча, отурумдардын үзгүлтүккө учурашынын негизги себептери судьялардын иш менен жүктөлүшү, отурумдар үчүн залдардын жетишсиздиги жана процесс катышуучуларынын келбеши болуп саналат. Бул, өз кезегинде, териштирүүлөрдү узартат жана жарандардын убагында адилеттикке жетүү укугун чектейт.
Джамиля Джаманбаева аныкталган бузулууларды жоюу боюнча Жогорку сотко сунуштарды жөнөттү. Анын ичинде, графиктердин сакталуусун көзөмөлдөөнү күчөтүү, иштерди убагында карап чыгуу, которуу себептерин эсепке алуу жана аларды жоюу үчүн чараларды көрүү, ошондой эле бардык сот отурумдарынын залдарын аудио- жана видеотасма системалары менен жабдууну сунуштады.
