Поэт, прозаик, драматург Н. Байтемиров 1916-жылдын 14-апрелинде Кыргыз ССРинин Чүй облусунун Кегеты айылында кедей дыйкан үй-бүлөсүндө төрөлгөн. 1924—1933-жылдары айыл мектебинде билим алып, 1937-жылы Фрунзе шаарындагы зооветеринардык институтту аяктаган, ал эми 1955-жылы Москвадагы СССРдин А. М. Горький атындагы Литература институтун бүтүргөн.
1937-1939-жылдары Советтер Армиясында кызмат өтөгөн, кызматтан бошогондон кийин 1945-жылга чейин бухгалтер, зоотехник, комсомол активисти, мугалим, совхоздун бөлүм башчысы болуп иштеген...
1945-жылы «Кызыл Кыргызстан» газетасынын өзүнүн кабарчысы болуп дайындалган.
1947-1950-жылдарда жана 1955-1967-жылдарда Кыргызстандын СПсында литконсультант болуп иштеген, ал эми 1967-1978-жылдарда «Кыргызстан маданияты» газетасында өзүнүн кабарчысы болуп иштеген.
1934-жылдан баштап чыгат. Алгачкы басылмасы 1939-жылы чыккан «Жомоктор» («Сказки») аттуу балдар үчүн китеп болгон, андан кийин 1948-жылы «Азамат» повести, 1949-жылы «Салтанат» романы жарык көргөн. «Акыркы ок» («Последний патрон»), «Жылдызкан», «Тарых эстелиги» («Памятник истории») чыгармаларында жазуучу кыргыз жериндеги социализмдин калыптанышындагы татаал процесстерди, классташ душмандарга каршы күрөштү, колхоз куруунун өзгөчөлүктөрүн чагылдырат. Поэзия жыйнактары, «Жених», «Кто виноват?», «Уркуя» пьесалары, «Осторожно, невеста!», «Молодое сердце» музыкалык драмалары жана комедияларынын либреттосунун автору, «Поклонись огню» толук метраждуу көркөм фильмдин биринчилерден болуп түзүүчүлөрүнүн бири. Жазуучунун чыгармалары орус, украин тилдеринде басылып чыккан, айрым чыгармалары чет өлкөлөрдө жарыяланган. Ал кыргыз тилине М. Ю. Лермонтовдун, В. В. Маяковскийдин, А. Навоинин, П. Неруданын жана башкалардын айрым чыгармаларын которгон.
Кыргызстан эл жазуучусу (1986-ж.).
1984-жылы Н. Байтемиров «Махабатым—канатым» («Любовь моя — крылья мои») поэтикалык жыйнагы үчүн Токтогул Сатылганов атындагы Кыргыз ССРинин Мамлекеттик сыйлыгына ээ болгон.
Кыргыз ССРинин элдик билим берүү отличниги.
Эмгек Кызыл Туу ордени, Элдер достугу ордени, «Почет белгиси» ордени, «Эрдик эмгеги үчүн» медалдары, «В. И. Лениндин туулган күнүнө 100 жыл толушуна байланыштуу» медалдары, «Эмгектин ветераны» жана башка сыйлыктар менен сыйланган, Кыргыз ССРинин Жогорку Советинин Ардак грамоталарына ээ. 1956-жылы Кыргызстандын Фрунзе ГК КП мүчөлүгүнө шайланган.
АЙРЫМ БАСЫЛМАЛАР
кыргыз тилинде
Жомоктор: Ыр менен жазылган. —Ф.: Кыргызмамбас, 1939. — 23 б. Сказки.
Азамат. — Ф.: Кыргызмамбас, 1948. —43 б.
Салтанат: Роман. — Ф.: Кыргызмамбас, 1949. — 227 б.
Жаш муундар: Повесть. — Ф.: Кыргызмамбас, 1951. — 272 б. Молодое поколение.
Векем достук: Ацгемелер.— Ф.: Кыргызмамбас, 1952. — 84 б. Прочная дружба.
Жаш журектер: Роман. —Ф.: Кыргызмамбас, 1953. — 235 б. Молодые сердца.
Сагын: Повесть —Ф.: Кыргызмамбас, 1953.— 196 б.
Акыркы ок: Роман. — Ф.: Кыргызмамбас, 1955. — 363 б. Последний патрон.
Журек куусу. — Ф.: Кыргызмамбас, 1955.— 140 б. Мелодия сердца.
Акыл: Ацгеме, очерк, тамсилдер. — Ф.: Кыргызмамбас, 1956. — 184 б.
Жумушчу сезу: Ацгеме, очерктер жыйнагы. — Ф.: Кыргызмамбас, 1956. — 155 б. Слово рабочего.
Камкордук. —Ф.: Кыргызокуупедмамбас, 1956. — 32 б. Забота.
Суйгвнум: Ырлар жыйнагы. —Ф.: Кыргызмамбас, 1957. — 311 б. Моя любовь.
Акыркы ок: Роман. —Ф.: Кыргызмамбас, 1958. — 333 б. Последний патрон.
Камкордук: Мектеп жашындагы балдар учун. — Ф.: Кыргызокуупед-мамбас, 1958. — 72 б. Забота.
Жылдызкан: Роман.— Ф.: Кыргызмамбас. 1959. — 428 б.
Сыр: Поэма. —Ф.: Кыргызокуупедмамбас, 1960. — 96 б. Тайна.
Канаттуу кундер: Ырлар жана поэмалар. — Ф.: Кыргызмамбас, 1962. — 192 б. Крылатые дни.
Долон: Ырлар, поэмалар. — Ф.: Кыргызстан, 1964.— 184 б.
Тарых эстелиги: Документалдуу, тарыхый роман. — Ф.: Кыргызстан, 1966.—343 6. Памятник истории.
Сонундар дуйнесу: Роман. — Ф.: Мектеп, 1967. —394 б. Мир прелестных.
Акбаш: Повесть. —Ф.: Мектеп, 1969. — 46 б.
Эриген таш: Ырлар жана поэмалар. — Ф.: Кыргызстан, 1969. —315 б. Расплавленный камень.
Санта: Роман. —Ф.: Мектеп, 1970. — 208 б.
Турмуш элеги: Роман. —Ф.: Кыргызстан, 1972.— 356 б. Сито жизни.
Махабат дастаны: Ырлар жана поэмалар. —Ф.: Кыргызстан, 1975.— 202 б. Поэма о любви.
Тандалган чыгармалар. — Ф.: Кыргызстан, 1976. — 562 б. Избранные произведения.
Махабат жазы: Ырлар, поэмалар, дастан. —Ф.: Кыргызстан, 1979. — 308 б. Весна любви.
Махабатым—канатым: Ырлар, поэмалар, либреттолор. —Ф.: Кыргызстан, 1981. — 372 б. Любовь — мои крылья.
Адику: Адгемелерден турган повесть. —Ф.: Мектеп, 1984.— 164 б.
Дил адеби: Роман. — Ф.: Кыргызстан, 1986. — 304 б. Совесть.
Тандалмалар: Ырлар. — Ф.: Кыргызстан, 1988. — 408 б. Избранное.
Эне курп эмне учун ыйлады?: Адгемелер. —Ф.: Мектеп, 1986.— 28 б. Почему плакал старый индюк?
орус тилинде
В одном совхозе. — М.: Сов. писатель, 1951. — 224 с.
Стихи. —М.: Сов. писатель, 1957.— 131 с.
Жылдызкан: Роман. —Ф.: Киргизгосиздат, 1958. — 422 с.
Последний патрон: Роман. —Ф.: Киргизгосиздат, 1958.—225 с.
Сам виноват: Повесть. —Ф.: Киргизучпедгиз, 1958.—91 с.
Серебряная волна: Сборник стихов. — Ф.: Киргизгосиздат, 1958. — 139 с.
Последний патрон: Роман. — Ф.: Киргизгосиздат, 1962.— 32 с.
Бунтарка: Роман. — М.: Мол. гвардия, 1969.— 240 с.
Гнездо: Стихи и поэма. — М.: Сов. писатель, 1969. —79 с.
Бунтарка и колдун: Роман. — М.: Мол. гвардия, 1971, —464 с.
Памятник истории: Роман. —Ф.: Кыргызстан, 1974.—260 с.
Сито жизни: Роман. —М.: Сов. писатель, 1977. —319 с.
Мир прелестных: Роман и повесть. — М.: Сов. писатель, 1983. — 383 с.
Моя любовь — мои крылья: Стихотворения, поэма, роман в стихах.— Ф.: Кыргызстан, 1983. — 304 с.
Бунтарка и колдун: Роман. — М.: Худож. лит., 1984.— 512 с.
Там, где живет эхо: Рассказ. — М.: Дет. лит., 1984.— 16 с.
Сито жизни; Девичий родник: Романы. — М.: Сов. писатель, 1987,— 527 с.
СССР элдеринин тилдеринде
Сито жизни: Роман. — Киев: Днипро, 1986. — 256 с. — укр.
