Жакында ИА «Кабар» агенттигине берген интервьюсунда экономика илимдеринин доктуру Толонбек Абдыров Кыргызстандын эл аралык резервдериндеги жетишкендиктерин комментарийлеп, алар тарыхта биринчи жолу 10 миллиард доллардан ашканын белгиледи. Бул окуя өлкөнүн финансылык системасынын туруктуулугун жана тышкы чакырыктарга туруштук берүү жөндөмдүүлүгүн баса белгилейт.
«10 миллиард долларлык эл аралык резервдер деңгээлине жетишүү — бул маанилүү кадам. Бул биздин өлкө үчүн финансылык туруктуулуктун жаңы деңгээлин көрсөтөт. Бул резервдер өзгөчө «коопсуздук подушкалары» болуп саналат жана глобалдык кризистер менен туруктуулуктардан экономиканы коргоонун маанилүү инструменти болуп саналат. Ошондуктан сомдун курсу кыйын учурларда туруктуулугун көрсөтүп жатат», — деп белгиледи Абдыров.
Масштабдарды салыштырганда, 10 миллиард долларлык резервдер 23 миллиард долларлык ИДП менен өлкөнүн экономикасынын дээрлик 50% түзөрүн белгилөө керек. Мындай чоң запастар Кыргызстанга тышкы шоктор менен натыйжалуу күрөшүүгө мүмкүндүк берген бекем финансылык базаны көрсөтөт.
Эксперттин маалыматы боюнча, Кыргызстандын тышкы мамлекеттик карызы болжол менен 5,6 миллиард долларды түзөт. Бул өлкөнүн азыр эле аны толук жабууга жетиштүү ресурстары бар экенин билдирет, бул Кыргызстанда олуттуу карыздык басым жок экенин жана экономикалык маневрлер үчүн мүмкүнчүлүктөрдү сактап жатканын көрсөтөт.
Импортко көз каранды экономика шартында ири резервдердин болушу өзгөчө актуалдуу болуп саналат. Кыргызстан азык-түлүктөн техникалык жабдууларга жана чийки заттарга чейин көптөгөн товарларды импорттойт. Алтын жана чет өлкөлүк валюта түрүндөгү запастар өлкөгө импортту тез финансылоого жана валюталык рыноктогу тербелүүлөрдү жумшартууга мүмкүндүк берет. Улуттук банк курс боюнча басымды жогорулатууда же төмөндөтүүдө абалды стабилдештирүү үчүн валюталык интервенция механизмдерин колдонуп жатат.
Мындан тышкары, экономика менен салыштырганда жогорку резервдер деңгээли инвесторлорго жана эл аралык өнөктөштөргө финансылык дисциплинаны жана мамлекеттин тышкы тобокелдиктер менен күрөшүү жөндөмдүүлүгүн көрсөтүп, маанилүү сигнал болуп кызмат кылат. Ошентип, Кыргызстан бүгүнкү күндө негизги макроэкономикалык көрсөткүчтөр боюнча салыштырмалуу туруктуу абалда жана жалпы эле тышкы экономикалык шоктордон корголгон», — деп жыйынтыктады Толонбек Абдыров.
