16-мартта Борбордук референдум комиссиясы жаңы Баш мыйзам долбоорунун добуш берүү жыйынтыктарын жарыялады, ал Казакстандын 87,15% жараны тарабынан колдоого алынган. Астанада өткөн брифингде 9,83% (898 099 шайлоочу) каршы добуш бергендиги, ал эми 146 миңден ашык бюллетень жараксыз деп табылганы боюнча маалыматтар берилди. Добуш берүү катышуусу 73,1% түзүп, референдумдун өткөрүлгөндүгүн билдирет, анткени бул үчүн шайлоочулардын жарымынан көбү катышуусу керек болчу.
Казакстандыктарга коюлган суроо мындай болду: «Сиздер 2026-жылдын 12-февралында массалык маалымат каражаттарында жарыяланган жаңы Казакстан Республикасынын Конституциясын кабыл алдыңыздарбы?»
Президент Касым-Жомарт Токаев тарабынан башталган долбоор бир палаталуу парламентке өтүүнү жана депутаттарды өз алдынча талапкер катары көрсөтүүнү жоюуну сунуштайт, эми депутаттар партиялык тизмелер боюнча шайланат. Маанилүү жаңылык катары мыйзам чыгаруу инициативасы укугуна ээ болгон консультативдик орган — Халык Кеңеси (Элдик кеңеш) түзүлөт, бирок анын түзүлүшүнүн параметрлери азырынча такталган жок. Токаев буга чейин бул кеңеште президент тарабынан дайындалган 126 мүчө иштээрин билдирген. Ошондой эле, мамлекет башчысы тарабынан дайындалуучу вице-президенттин кызмат орду киргизилет. Президентке бийлик органдарына негизги кызматкерлерди парламент менен макулдашпастан дайындоо укугу берилет.
Критиктер жаңы өзгөртүүлөр президенттик ыйгарым укуктарын күчөтүп, мыйзам чыгаруу бийлигин алсыратат жана жарандык эркиндиктерди чектейт деп билдиришет. Бирок Акорда сунушталган тең салмак жана каршы чаралар системасы, тескерисинче, демократиялык институттарды бекемдеп, өлкөнүн туруктуу өнүгүүсүн камсыз кыларын билдиришет.
Добуш берүү жыйынтыктары расмий жарыяланар алдында Токаев 15-мартты жаңы Конституция күнү катары белгиленерин билдирди. Мурда бул майрам 30-августта, 1995-жылы күчүнө кирген учурдагы Конституциянын кабыл алынган күнүндө өткөрүлчү. Баш мыйзамдагы акыркы маанилүү өзгөртүүлөр 2022-жылы Кандуу январь окуяларынан кийин референдумда киргизилген. Токаев ошол учурда Конституцияны өзгөртүүнү пландаштырбай турганын билдирген, бирок 2025-жылдын күзүндө жаңы конституциялык реформа сунуштап, «өмүр токтоп калбайт» деп белгилеген.
Жаңы Конституция боюнча референдумдун жыйынтыктары тууралуу жазуу K-News сайтында биринчи жолу пайда болду.
