Президент НАН Канатбек Абдрахматов жана Юридикалык илимдердин доктору, Мамлекет жана укук институтунун директору Кайрат Бердалиев тарабынан кол коюлган кайрылууда, президенттин ыйгарым укуктарын эрте токтотуу боюнча демилгени мыйзамдуу негиздери жок экендиги белгиленет.
Кайрылуунун авторлору Садыр Жапаров 2021-жылдын 10-январында алты жылдык мөөнөткө президенттик кызматка шайланганын эскертишет, бул учурдагы мыйзамдарга ылайык.
Документте анын мандатынын легитимдүүлүгү күмөн саноолорду жаратпайт деп белгиленет.
2021-жылдын 11-апрелинде референдумда жаңы Конституция кабыл алынгандан кийин, президенттин ыйгарым укуктары беш жылдык мөөнөт менен белгиленди, 2021-жылдын 10-январында шайланган мамлекет башчысы алты жылдык мөөнөтүн улантат. Бул мөөнөт биринчи деп эсептелет.
Мындан тышкары, кайрылууда 2025-жылдын апрелинде шайлоолор боюнча конституциялык мыйзамга өзгөртүүлөр киргизилгени, президенттик шайлоолор жылдын январь айындагы төртүнчү жекшембиде өткөрүлөрү белгиленет.
Авторлордун пикири боюнча, эрте шайлоолорду өткөрүү талаптары мыйзам үстөмдүгү принциптерине каршы келет жана бийликтин туруктуулугуна коркунуч туудурушу мүмкүн.
Документте 75-катта келтирилген экономикалык аргументтерге баа берилет.
Академиктер сырттан алынган карыздын 4,2 миллиарддан 5,4 миллиард долларга чейин көбөйүшү инфраструктуралык долбоорлорду ишке ашыруу жана "өнүгүү карызы" моделине өтүү менен байланыштуу экенин билдиришет. Ошол эле учурда бюджеттин кирешелери төрт эсе көбөйдү, ал эми алтын-валюта резервдери 2,8 миллиарддан 10 миллиард долларга чейин өстү.
Кайрылуунун авторлору өлкөдөгү инфляция негизинен импорттолгон экенин белгилешет. Бирок пенсияларды, жөлөк пулдарды жана эмгек акыны индексациялоо боюнча жасалган чаралар жарандардын реалдуу кирешелеринин өсүшүнө өбөлгө түздү. Ошондой эле Россияда жашаган кыргызстандыктардын саны 900 миңден 341 миңге чейин кыскарганы, бул өлкөдөгү экономикалык ишмердүүлүктүн активдешүүсү менен байланыштуу экендиги белгиленет.
Өз билдирүүлөрүнүн жыйынтыгы катары илимий коомчулуктун өкүлдөрү эрте шайлоолорду өткөрүү үчүн мыйзамдуу негиздердин жоктугун көрсөтүп, республика жетекчилигинин учурдагы саясатын колдошуп, коомдун биримдигине жана Конституцияны сактоого чакырышты.
