"Хорека Клубдун" пикири боюнча, азыр Кыргызстандагы мейманкана индустриясы маанилүү тандоонун алдында турат: жумуш орундарын сактап калуу же популизм үчүн аларды курмандыкка чалуу. Ассоциация өкмөттү отчеттордун цифраларынын артында чыныгы адамдын тагдырларын көрүүгө чакырат. Алар 15% - бул жөн гана кошумча эмес, Кыргызстандагы көптөгөн адамдар үчүн жашоо маселеси.
15% кызмат көрсөтүү жыйымын жоюу маселеси бүткүл тармактын жашап калуу аспектилерин камтыйт. Ресторан ээлери бул каражаттар эч качан бизнес үчүн "бонус" болгон эмес экенин баса белгилешет. "Бул биздин өлкөнүн 400 миң жараны үчүн нан", - деп ишенишет алар. HoReCa секторунда ар бир алтынчы ишке жарамдуу жаран, ашпозчулар, официанттар жана техникалык персоналдар, чет өлкөгө курулушка кетпей, өлкөдө иштеп калууну тандашкан.
Социалдык кесепеттер
Ассоциациянын пикири боюнча, бул 15% экономиканын ичинен чыгаруу аракетин жөнөкөй жумушчулардын финансылык бакубаттуулугуна түздөн-түз сокку деп эсептешет. "Эгер бул каражаттар мыйзамдуу түрдө тамак-аштын баасына киргизилбесе, жүздөгөн миңдеген үй-бүлөлөр миграциянын чегинде калышат", - деп билдиришет "Хорека Клуб" жана ресторандардагы баа түзүү структурасын көрсөтөт:
- продуктылар жана чийки заттар (эт, жашылчалар, сүт) - 38-40% (баалардын туруктуу өсүшү менен);
- айлык акы жана салык (ошол 15%, айлык болуп калган) - 15%;
- наем - 7-8%;
- салыктар (бирдиктүү салык, патенттер) - 4,6%;
- коммуналдык кызматтар жана коопсуздук - 2-2,5%;
- жөндөмдүү чыгымдар (кызмат) - 2-2,5%;
- маркетинг жана кардарларды тартуу - 5-6%;
- жабдууларды тейлөө (амортизация) - 1,5%;
- банк эквайринги жана комиссиялар - 1,5%;
- башка (логистика, упаковка, МБП) - 5%.
Жалпы чыгым 83% дан 89% га чейин түзөт."Өнүгүү, кредиттерди төлөө жана тобокелдиктер үчүн бар болгону 11-17% маржа калат. Бул критикалык минимум. Эгер бизнес чийки заттын инфляциясын жаба албаса, тармак жөн гана жашап калбайт", - деп кошумчалашты ассоциациядан.
Маанилүү белгилеп өтүү керек, коомдук тамактануу - бул жөн гана продукттарды кайра сатуу эмес, катуу ХАССП стандарттарына ылайык тамак-ашты өндүрүү, дүйнөлүк деңгээлдеги кызматты сунуштоо. Ар бир чектеги фермерлердин, логисттердин, технологдордун жана официанттардын эмгеги бар.
"Биз өкмөттү конструктивдүү диалогго чакырабыз, санкцияларды киргизүүгө эмес. Мениудо баанын жогорулашы - бул ашкере болуу эмес, жардам сураган кыйкырык. Бул жумуш орундарын сактап калуунун жана 400 миң адамды жашоо каражатынан ажыратпоо үчүн жалгыз жол. Биз HoReCaны стратегиялык тармак катары таанууну жана бир тараптуу басымды токтотууну талап кылабыз. Биздин максат - кирешени эмес, адамдардын эмгек жана өз мекенинде жашоо укугун коргоо", - деп белгилешти ассоциациядан.
1-январь 2026-жылдан тартып Кыргызстанда коомдук тамактануу жайларында, анын ичинде кафе жана ресторандарда кызмат көрсөтүү жыйымын алуу тыюу салынган буйрук күчүнө кирерин эске салуу керек. Башкача айтканда, чектеринде "кызмат үчүн пайыз" деген сап болбошу керек.
