Кавказ жана Борбордук Азия өлкөлөрүндөгү айыл чарба жана жайыттарга коркунуч туудурган чиркейлердин басып кирүүсү активдүү кызматташтыкты талап кылат. Бул коркунучка жооп катары, өлкөлөр эффективдүү эрте эскертүү системаларын түзүү жана зыянкечтер менен күрөшүү үчүн экологиялык жактан коопсуз ыкмаларды киргизүү боюнча күчтөрүн бириктире башташты.
Италиялык прус (Calliptamus italicus), марокк саранчасы (Dociostaurus maroccanus) жана азиялык көчмөн саранча (Locusta migratoria migratoria) сыяктуу ар кандай саранча түрлөрү бар, алар чоң топторду түзүп, чара көрбөсө айыл чарбага олуттуу зыян келтириши мүмкүн.
Кыргызстандагы ФАО өкүлү Олег Гучгельдыев: «Көчмөн зыянкечтер чектерин тааныбайт» деп баса белгиледи. Ал ФАО региондогу өлкөлөргө айыл чарба жана экосистеманы коргоо үчүн техникалык мүмкүнчүлүктөрүн күчөтүп, заманбап технологияларды киргизүүдө жардам берерин кошумчалады.
2023-жылдын 24-26-февралында Бишкекте, Кыргызстан борборунда, ультрамалообъемдүү (УМО) бүркүүчү аппараттарды туура колдонуу жана тейлөө боюнча атайын курс өттү. Бул курс ФАО программасынын алкагында, Кавказ жана Борбордук Азия региондорунда саранчаны контролдоо боюнча жардам берүү максатында уюштурулган, ошондой эле Япониянын эл аралык кызматташтык агенттигинин (JICA) колдоосу менен өткөрүлдү.
Ультрамалообъемдүү бүркүү технологиясы саранчаны контролдоодо эң эффективдүү деп таанылган, ал пестициддерди минималдуу чыгым менен — гектарга болгону бир литр, көп сандагы суу менен аралаштырууга муктаж болбой, майда тамчылар түрүндө колдонууга мүмкүндүк берет. Бүркүүчүлөрдү туура калибрлөө туура дозаны камсыз кылуу жана адамдар менен экосистема үчүн коопсуздукту камсыз кылуу үчүн маанилүү. Регулярдуу техникалык тейлөө да жабдуулардын кызмат мөөнөтүн узартат.
Үч күн бою окуу учурунда Кыргызстан, Түркмөнстан жана Өзбекстандан келген адистер бүркүүчүлөрдү калибрлөө, диагностикалоо жана бузулууларды жоюу ыкмаларын, ошондой эле коопсуздук чараларын үйрөнүштү. Курстун программасы жабдуулардын инвентаризациясын, кеңири таралган көйгөйлөрдү аныктоо жана тейлөө боюнча сунуштарды камтыды. Иш-чаранын катышуучулары алган билимдерин практикалык сабактарда бекемдөө мүмкүнчүлүгүнө ээ болушту, ал эми башка өлкөлөрдүн адистери теориялык бөлүккө алыстан катыша алышты.
Окутууну ФАО айыл чарба адиси Махджуб Бошара жана УМО-технологиялар боюнча адистешкен «Micron Sprayers» компаниясынын техникалык директору Джон Клейтон өткөрүштү. «УМО бүркүүчүлөрүн туура калибрлөө жана регулярдуу тейлөө эң жакшы натыйжаларды камсыз кылып, ден соолук жана айлана-чөйрө үчүн коркунучтарды минималдашат», – деп белгиледи Махджуб Бошара.
2011-жылдан бери ФАО Кавказ жана Борбордук Азия өлкөлөрүнө саранча популяцияларын алдын алуу стратегиясын киргизүү боюнча колдоо көрсөтүп келет. JICA тарабынан каржыланган долбоор региондук деңгээлде кызматташтыкты күчөтүүгө жана улуттук мүмкүнчүлүктөрдү жогорулатууга жардам берет.
Бишкекте өткөн курстар сыяктуу, биргелешкен аракеттер эрте эскертүү системаларын жакшыртууга жана жооп берүү ыкчамдыгын жогорулатууга кандайча жардам берерин көрсөтөт. ФАО жана өнөктөштөр тарабынан берилген техникалык колдоо жана билим алмашуу адистерге саранча популяциясынын өсүшүн алдын алуу үчүн зарыл болгон инструменттерди камсыз кылат.
