Мичиган технологиялык университетинин жана Амазония федералдык университетинин орнитологдору жүргүзгөн изилдөө борбордук жана түштүк Америкадагы тропикалык токойлордо жашаган куштардын саны боюнча тынчсыздандырарлык тенденцияларды аныктады. Science журналында жарыяланган маалыматтарга ылайык, акыркы төрт он жылдыкта Панама, Эквадор жана Бразилиядагы корголгон джунглдардагы куштардын популяциясы 40-70% га кыскарган. Укучулар бул миграциялоочу эмес, өз аймактарында, кыйратуулардан жана өрттөн корголгон түрлөргө тиешелүү экенин белгилешет.
Эң осал топтордун бири — насеком жеген куштар. Бразилиядагы Манаус аймагында изилденген түрлөрдүн жарымынын саны 50% дан ашык кыскарган, ал эми алардын орточо салмагы кыйла азайган. Изилдөөчүлөр бул фактты азык базасынын начарлашы менен байланыштырууда: алардын байкоолоруна караганда, кургак мезгилдеги температура 1°C га жогорулап, жамгырдын деңгээли 7% га төмөндөгөн, бул тропикалык насекомдордун жетишсиздигине алып келген.
Гипотезасын текшерүү үчүн окумуштуулар эксперимент уюштурушту, анын жүрүшүндө токойду 1980-жылдардагы деңгээлдерге жасалма нымдаштыруу үчүн үч чакырым түтүктөр орнотулду. Баштапкы жыйынтыктар алардын теориясын тастыктады: сугарылган аймактарда куштардын канындагы май запастары жакшырган көрсөткүчтөрдү көрсөтүп, көбүрөөк репродуктивдик циклге киришкен.
Экологдор, төмөнкү тропиктердеги куштар мындай өзгөрүүлөргө эволюциялык даяр эмес болушу мүмкүн жана салкын аймактарга көчүү мүмкүнчүлүгү жок экенин билдиришет. Изилдөөчү Кори Тарватердин белгилөөсү боюнча, бул канаттуулардын жоголушу токойлорго терс таасир этет, анткени куштар опыление жана уруктарды таратууда негизги роль ойнойт, бул экосистеманы калыбына келтирүү үчүн өтө маанилүү.
Токойлордун кол тийбестигинде куштардын сызып кетиши тууралуу жазуу K-News сайтында биринчи жолу жарыяланды.
